TÜRKİYE’DE BİLİM, SANAT VE YARATICILIĞIN TEŞVİK VE ÖDÜLLENDİRİLMESİ: “İNÖNÜ ARMAĞANLARI KANUNU”

Öz

Dünyanın pek çok ülkesinde, güzel sanatlar ve bilim alanındaki çalışmaları desteklemek ve böylelikle ortaya daha güzel eserlerin çıkmasını sağlamak için, sanatçı ve bilim insanlarının ödüllendirilmesi bir gelenek haline gelmiştir. Çok çeşitli alanlarda ve ulusal ve uluslararası düzeylerde ödül verilmesindeki ortak amaç ise ödül verilen alanlarda gelişmeyi teşvik etmektir. Türkiye’de de, uzun yıllardır başta güzel sanatlar olmak üzere kültür, sanat ve bilimin gelişmesi için birçok alanda ödüller verilmektedir. Bunlardan biri de, 1946 tarihinde çıkarılmış olan İnönü Armağanları Kanunu’dur. Bir devlet ödülü niteliğinde olduğu söylenebilecek olan söz konusu armağan, halen yürürlükte olmasına karşın, sadece İnönü dönemi ile sınırlı kalmış ve ancak iki kez verilebilmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Bilim
• İnönü Armağanları
• İsmet İnönü
• Mükâfat
• Ödül
• Sanat
• Teşvik

ENCOURAGEMENT AND AWARDING OF SCIENCE, ART, AND CREATIVITY IN TURKEY: “İNÖNÜ AWARDS LAW”

Abstract

In most of the countries around the world, awarding artists and scientists becomea tradition in order to support the works in the field of fine arts and science and, by this way, to ensure the more successful works emerge. The common purpose of giving rewards in a variety of fields and, at both national and international level is to encourage the progress in these fields. In Turkey, awards have been given in several areas, especially arts, to help improvements in culture, art, and science for years. One of them is İnönü Awards Law enacted in 1946. Even if it is still in force, this reward that can be said to be in the form of a state reward was confined to İnönü period and could only be given twice.

Keywords

• Science
• İnönü Awards
• İsmet İnönü
• Award
• Reward
• Art
• Encouragement

Kaynakça

1. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA, Ankara)
2. Cumhuriyet Halk Partisi Fon Kataloğu (Fon. Kod. 490.01)
3. Bakanlar Kurulu Kararları Kataloğu (Fon Kod. 030.18)
4. Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergisi (CSTD)
5. Millet Meclisi Tutanak Dergisi(MMTD)
6. T.C. Resmî Gazete
7. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi(TBMMZC)
8. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler Statistical Indicators 1923- 2009, Türkiye İstatistik Kurumu Yay., Ankara, 2010.

9. Türkiye Millet Meclisi Tutanak Dergisi (TBMMTD)
10. Akşam
11. Cumhuriyet
12. Dünya
13. Milliyet
14. Tasvir
15. Ulus
16. Vatan
17. Yeni İstanbul
18. Yeni Sabah
19. AHMAD, Feroz – AHMAD, Bedia Turgay, Türkiye’de Çok Partili Politikanın Açıklamalı Kronolojisi 1945-1971, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1976
20. AHMAD, Feroz, Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980), Türkçesi: Ahmet Fethi, 2. Baskı, Hil Yay., İstanbul, 1996
21. AKANDERE, Osman, Millî Şef Dönemi, Çok Partili Hayata Geçişte Rol Oynayan İç ve Dış Tesirler 1938-1945, İz Yayıncılık, İstanbul, 1998
22. DIRANAS, Ahmet Muhip, Yazılar (Toplu Yazıları), Haz.:Münire Dıranas, Yapı Kredi Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 2000
23. Şair ve Fikir Adamı Olarak Yahya Kemal Beyatlı, Yayına Hazırlayan: Osman Oktay, Türk Ocağı Genel Merkezi Yayınları, Ankara, 2008
24. TURAN, Şerafettin, Türk Devrim Tarihi, 4. Kitap Birinci Bölüm, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1999
25. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Kuruluşundan Günümüze Hükümetler, T.C. Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, Ankara, 1998
26. BİNYAZAR, Adnan, “Türkiye’de Devlet Ödülleri: İnönü Armağanları, Devlet Sanatçısı Unvanı, Kültür Bakanlığı Ödülleri”, Milliyet Sanat Dergisi, Sayı: 337, 1 Ekim 1979, ss.8-9
27. ÇIKLA, Selçuk, “1940’lı Yıllarda Düzenlenen Sanat Yarışmaları ve İnönü Sanat Armağanları”, İlmi Araştırmalar Dil ve Edebiyat İncelemeleri Dergisi, Sayı: 23, Bahar 2007, ss. 29-46
28. “Edebiyat Ödülleri”, Çerçeve Yazılar, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C.3, İletişim Yayınları, b.y.y., b.t.y., ss.602-606
29. ERDOĞAN, Nevzat, “Muş’un İlk Kadın Milletvekili, Nermin Neftçi (1924- 2003)”, Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:3, Sayı:1, Haziran 2015, ss. 9-32
30. MAKAL, Ahmet, “Türkiye’de Kamu Kesimi Çalışanlarının Maaş ve Ücretlerine İlişkin Gelişmeler: 1923-1963”, Amme İdaresi Dergisi, C. 34, Sayı: 3, Eylül 2001, ss. 59-98
31. ŞENER, Sevda, “Popüler Yazar Cevat Fehmi Başkut”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Sayı: 3, 1972, ss.5-40
32. “Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)”, Çerçeve Yazılar, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C.1, İletişim Yayınları, b.y.y., b.t.y., ss.275-276
33. UNAT, Kadri, “Atatürk Sonrası Türkiye”, Başlangıcından Günümüze Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Editör: Temuçin Faik Ertan, 4. Baskı, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2016, ss.253-267
34. ULUNAY, “İnönü Armağanları”, Yeni Sabah, 11 Ocak 1949
35. UZUN, Hakan, “Tek Parti Döneminde Yapılan Cumhuriyet Halk Partisi Kongreleri Temelinde Değişmez Genel Başkanlık, Kemalizm ve Milli Şef Kavramları”, ÇTTAD, IX/20-21, (2010/Bahar-Güz), ss.233-271
36. www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files//ozgecmis/CahitArf, (Erişim: 09.12.2017)
37. https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM, (Erişim: 23.12.2017)
38. Ayintarihi.com, (Erişim: 26.11.2017)
39. http://www.ayk.gov.tr, (Erişim: 03.12.2017)
40. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.4933.pdf/, (Erişim: 12.02.2017)
41. KÜÇÜKİSLAMOĞLU, Ümran, Nobel Edebiyat Ödülü’nün Yapısı ve Dünya Edebiyatındaki İşlevi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2014