Araştırma Makalesi

CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN TRABZON ZİYARETLERİ

Cilt: 18 Sayı: 36 19 Ekim 2018
  • Gültekin Kâmil Birlik
PDF İndir

CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN TRABZON ZİYARETLERİ

Öz

İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı döneminde Trabzon’a üç kez ziyarette bulunmuştur. İsmet İnönü’nün 1943 ve 1946’da yaptığı ziyaretlerdeki karşılanışı ve Trabzonluların ziyaretlerden dolayı hissettikleri, yerel ve ulusal basında oldukça abartılı ifadelerle anlatılmıştır. Yine ilk iki ziyaretinde İsmet İnönü için “Milli Şef”, “Başbuğ” gibi hitaplar kullanan basın, İsmet İnönü’nün vasıflarını, Milli Mücadele ve Lozan’daki başarıları ile İkinci Dünya Savaşı’na Türkiye’yi sokmaması olarak göstermiştir. İlk iki ziyaretinde İsmet İnönü’den Trabzonluların beklentileri, liman ve demiryolu olarak dile getirilmiştir. İsmet İnönü de bu beklentileri karşılayacak şekilde açıklamalarda bulunmuş, ikinci ziyaretinden sonra Trabzon limanının temeli atılmıştır. İsmet İnönü’nün 1947’deki son ziyareti yerel basında, eski ziyaretlerine oranla çok az yer bulmuş, Trabzonluların ziyaret nedeniyle hissettikleri artık eski abartılı ifadelerle açıklanmamış ve kendisine “Milli Şef” yerine “Cumhurbaşkanı” olarak hitap edilmiştir. Bu ziyaret sırasında Trabzonlular tarafından, İsmet İnönü’den herhangi bir beklenti de dile getirilmemiştir. İsmet İnönü üç ziyaretinde de, Trabzon’da Atatürk’e hediye edilen ve daha sonra Atatürk için müze haline getirilen “Atatürk Köşkü’nde” kalmıştı. Bu köşk ilk iki ziyaretinde İsmet İnönü’nün “köşkü” olarak görülürken, 1947’deki son ziyaretinde tekrar “Atatürk’ün köşkü” olarak anılmaya başlanmıştır. İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanı olarak Trabzon’a ilk kez geldiği gün olan 28 Eylül gününde, “dönüm yılı” adıyla kutlamalar yapılmasına karar verilmişti. Ancak bu kutlamalar sadece 1944 ve 1945 yıllarında gerçekleşmiş, daha sonraki yıllarda herhangi bir kutlama yapılmamıştır. Gerek bu kutlamaların sonlanması, gerekse 1947 yılındaki ziyarette görülen değişiklikler, çok partili hayata geçiş sonrasında yaşanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Fon Kodu:30.10, Kutu No:1, Dosya No:3, Sıra No:16.
  2. BCA, FK:30.10, K:2, D:12, S:8.
  3. BCA, FK:30.10, K:2, D:12, S:9.
  4. Trabzon Asliye Hukuk Hâkimliği, Dosya No:476, Karar No:284.
  5. Trabzon Belediye Encümenliği Karar Mazbatası, 5 Nisan 1940, Karar No:300.
  6. Trabzon Belediye Meclisi Zabıtnamesi, İçtima Devresi:1, İçtima Tarihi:19 Nisan 1943, 11’nci İnikat (Toplantı), s. 1, 4-6.
  7. Trabzon Tapu Zabıt Defteri (TTZD), Cilt No:109/1, Sayfa No:18, Sayı No:49.
  8. TTZD, C:150, Sf:73, S:186.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gültekin Kâmil Birlik Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

19 Ekim 2018

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2018

Kabul Tarihi

8 Ağustos 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 36

Kaynak Göster

Chicago
Birlik, Gültekin Kâmil. 2018. “CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN TRABZON ZİYARETLERİ”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 18 (36): 295-322. https://izlik.org/JA95SH87LG.