Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE 10 KASIM TÖRENLERİ: “İLK MATEM” 10 KASIM 1939’DAN, “ATATÜRK HAFTASI” ve “MATEMSİZ ATATÜRK’Ü ANMA” GÜNLERİNE

Cilt: 19 Sayı: 38 23 Ağustos 2019
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE 10 KASIM TÖRENLERİ: “İLK MATEM” 10 KASIM 1939’DAN, “ATATÜRK HAFTASI” ve “MATEMSİZ ATATÜRK’Ü ANMA” GÜNLERİNE

Öz

10 Kasım, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu önderi Mustafa Kemal Atatürk’ün vefat ettiği gündür. Atatürk, söz konusu günde, 1939 yılından itibaren günümüze kadar her yıl farklı şekillerde anılmıştır. 1939 yılından 1960 yılına dek düzenlenen anma programlarında yas hep ön planda olmuş, 1960 yılından itibaren ise Atatürk için bir gün yas tutulmaya devam edilmekle birlikte 10-16 Kasım tarihleri arası Atatürk Haftası olarak isimlendirilmiş ve Atatürk bir hafta boyunca çeşitli etkinliklerle anılmaya başlanmıştır. 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi’nden sonra ve MBK üyelerinin girişimiyle gerçekleşen bu uygulama, 1988 yılına kadar devam etmiştir. 1988’de, Turgut Özal döneminde de, 50 yıl boyunca devam eden resmi yas uygulaması kaldırılmıştır. 10 Kasımlarda yas tutulması, kaldırıldığı güne kadar sürekli tartışma konusu olmuş, özellikle de 1950’lerden sonra sorgulanmaya başlanmıştır. Bununla beraber yas uygulaması sırasında gerçekleştirilen bir takım davranışlar da, herhangi bir zorunluluk olmadığı halde toplumun geniş bir kesimi tarafından benimsenerek sürdürülmüş ve artık gelenek halini almıştır. Öte yandan 10 Kasım törenleri, zaman zaman farklı siyasi parti ya da gruplar tarafından polemik konusu haline de getirilmiş veya siyasi bir hesaplaşmanın aracı olarak da kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (CDAB, Ankara)
  2. T. B. M. M. Tutanak Dergisi
  3. T.C. Milli Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantısı
  4. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi
  5. T.C. Resmi Gazete
  6. Akşam
  7. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi
  8. Babalık

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2019

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 38

Kaynak Göster

Chicago
Uzun, Hakan. 2019. “TÜRKİYE’DE 10 KASIM TÖRENLERİ: “İLK MATEM” 10 KASIM 1939’DAN, “ATATÜRK HAFTASI” ve ‘MATEMSİZ ATATÜRK’Ü ANMA’ GÜNLERİNE”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 19 (38): 135-70. https://izlik.org/JA32DY43RT.