TR
EN
Dünyada ve Türkiye'de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi
Öz
Blok zincir, küresel ölçekte faaliyet gösteren kurumları ve piyasaları köklü biçimde dönüştürme potansiyeline sahip olarak dünya teknoloji sahnesinde önemli bir yer edinmektedir. Bu teknoloji aracılığıyla işlemlere duyulan güven artırılmakta, belirsizliklerin azaltılmasıyla varlıkların kimlikleri doğrulanmakta ve bu sayede varlıklar hem özgünlüklerini korumakta hem de izlenebilir hale gelmektedir. Kripto para birimlerinden tedarik zincir yönetimine, muhasebe ve denetim uygulamalarından vergi sistemlerine kadar geniş bir yelpazede kullanım alanı bulan blok zincir teknolojisinin özellikle vergi sistemlerine entegre edilebilmesi, hükümetler açısından büyük önem arz etmektedir. Bu entegrasyon; vergisel sürecin daha şeffaf, güvenilir ve etkin bir şekilde yürütülmesini mümkün kılmakta, aynı zamanda vergi uyumunu artırarak kamu gelirlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Buradan hareketle çalışmanın amacı, dünyada ve Türkiye’de vergileme alanında blok zincir teknolojisinin değerlendirilmesidir. Henüz bütünüyle hiçbir ülkede uygulama alanı olmasa da yakın gelecekte bu teknolojiyi vergi sistemlerine entegre edecek ülke sayısı azımsanmayacak düzeyde olabilecektir. Çalışma kapsamında gerek bu konuda öne çıkan ülkeler gerekse de Türkiye açısından blok zincir teknolojisinin entegrasyonu incelenerek mevcut hukukî boşluk doldurulmaya çalışılmaktadır. Blok zincir teknolojisinde yer alan pek çok sorunun varlığını sürdürmesini engellemek için Türkiye ve diğer pek çok ülkede bu teknolojiye dair, kuruluşlara detaylı bilgi birikiminin kazandırılması ve yaygınlaştırılması amacıyla kamu/özel sektör aracılığıyla çeşitli eğitimler düzenlenmesi teknolojiden sağlanacak faydayı artırabilecektir. Böylelikle blok zincir teknolojisinin benimsenmesi vergilemede dijital dönüşüme önemli bir katkı sunacaktır. Bu bağlamda kamuya açık bir blok zincir altyapısının geliştirilmesi ve teknolojik yapının hukukî bir statüye kavuşturulması vergilemede dijital dönüşüme ciddi bir katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AINSWORTH, R. T., ALWOHAIBI, M., CHEETHAM, M. (2016). VATCoin: The GCC’s Cryptotaxcurrency. Boston University School of Law & Economics Working Paper, 31 August 2016, Report No: 17/04. USA.
- AKINCI, K. Y., GÖZE KAYA, D. (2024). Vergilendirme Aktörlerinin Blockchain Teknolojisi Tutumları Üzerine Bir Araştırma: Isparta İli Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(42), 647-673.
- ALİ, M. S., VECCHIO, M., PINCHEIRA, M., DOLUI, K., ANTONELLI, F., REHMANI, M. H. (2019). Applications of Blockchains in the Internet of Things: A Comprehensive Survey. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 21(2), 1676-1717.
- ALLEN, C., POTDAR, V. (2024). Blockchain to the Rescue: Improving Taxpayer Engagement with Blockchain. SSRN Electronic Journal, (50), 211-220.
- AKDEMİR ALTUNBAŞAK, T. (2018). Blok Zincir (Blockchain) Teknolojisi ile Vergilendirme. Maliye Dergisi, (174), 360–371.
- ATÇI, M. (2019). Blok Zincir, Akıllı Sözleşmeler ve Üçlü Kayıt Sistemi Vergi ve Muhasebe Uygulamalarına Katkı Sağlayabilir Mi?. Vergi Sorunları Dergisi, (370), 76-88.
- AVCI, O. (2022). Türk Gelir İdaresinde ve Vergi Uygulamalarında Dijital Dönüşüm (1. b.). Bursa.
- BELAHOUAOUI, R., ATTAK, E. H. (2024). Digital Taxation, Artifical Intelligence and Tax Administration 3.0: Improving Tax Compliance Behavior-A Systematic Literature Review Using Textometry (2016-2023). Accounting Research Journal, 37(2), 172-191.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mali Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
17 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
8 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
17 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 8
APA
Vidinel, D., & Avcı, O. (2025). Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 8, 232-258. https://doi.org/10.59399/cuhad.1737438
AMA
1.Vidinel D, Avcı O. Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi. ÇÜHAD. 2025;(8):232-258. doi:10.59399/cuhad.1737438
Chicago
Vidinel, Dilruba, ve Orçun Avcı. 2025. “Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, sy 8: 232-58. https://doi.org/10.59399/cuhad.1737438.
EndNote
Vidinel D, Avcı O (01 Aralık 2025) Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 8 232–258.
IEEE
[1]D. Vidinel ve O. Avcı, “Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi”, ÇÜHAD, sy 8, ss. 232–258, Ara. 2025, doi: 10.59399/cuhad.1737438.
ISNAD
Vidinel, Dilruba - Avcı, Orçun. “Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 8 (01 Aralık 2025): 232-258. https://doi.org/10.59399/cuhad.1737438.
JAMA
1.Vidinel D, Avcı O. Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi. ÇÜHAD. 2025;:232–258.
MLA
Vidinel, Dilruba, ve Orçun Avcı. “Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, sy 8, Aralık 2025, ss. 232-58, doi:10.59399/cuhad.1737438.
Vancouver
1.Dilruba Vidinel, Orçun Avcı. Dünyada ve Türkiye’de Vergilemede Blok Zincir Teknolojisinin Değerlendirilmesi. ÇÜHAD. 01 Aralık 2025;(8):232-58. doi:10.59399/cuhad.1737438