Türk Sigorta Hukuku İçin Yeni Bir Sigorta Önerisi: Sürücü Koruma Sigortası

Öz

Sürücü koruma sigortası, geleneksel motorlu taşıt kaza sigortalarının sürücüye sağladığı sınırlı korumayı aşmak ve sürücünün kendi kusuruyla karıştığı kazalardaki teminat açığını kapatmak amacıyla geliştirilmiş özel bir zarar sigortasıdır. Geleneksel kaza sigortaları yalnızca belirli durumlarda önceden belirlenmiş maktu bir bedel ödemekle yetinirken; bu sigorta modeli, kazadaki kusur oranına bakılmaksızın sürücüyü adeta zararın mağduru olan kusursuz bir üçüncü kişi konumuna yerleştirerek koruma sağlar. Bu doğrultuda sigortacı; sürücünün kazanç kaybı, bakıcı giderleri ve manevi tazminat gibi esasen sosyal güvenliğin karşılamadığı gerçek zararlarını tazmin etmeyi taahhüt eder. Teknik olarak tali nitelik taşıyan bu sigorta, ancak zarar üçüncü bir kişi tarafından karşılanmadığında devreye girdiği için bir bakiye zarar sigortası niteliğindedir. Alman kaza sigortası genel şartlarında yer almasına rağmen hâlâ yeterince tanınmayan bu ürün, düşük primlerle sağladığı devasa teminat limitleri sayesinde sürücünün mali geleceğini koruma altına alır. Taşıdığı bu kritik işlevinden ötürü içtihatlarla sigorta aracılarının sözleşmenin akdi öncesinde bu seçeneği sürücüye sunması ve kapsamı hakkında sürücüyü aydınlatması gerektiği kabul edilmiştir. Bu bağlamda Alman hukukunda yükselen bir grafiğe sahip sürücü koruma sigortasının amacına uygun kullanılması halinde Türkiye’ye hem hukuki hem de mali açıdan katkı sağlayacağına şüphe yoktur. Bu yüzden Alman hukukunda sürücü koruma sigortasının yapısı incelenerek Türk hukukunda uygulamanın nasıl gerçekleştirileceğine hukuki bir zemin oluşturulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürücü Koruma Sigortası
• Motorlu Taşıt Kaza Sigortası
• Kaza Sigortası
• Bakiye Zarar Sigortası
• Talilik.

A New Insurance Proposal for Turkish Insurance Law: Driver Protection Insurance

Öz

Driver Protection Insurance is a specialized loss-based insurance developed to go beyond the limited protection provided to drivers by traditional motor vehicle accident insurance and to close the coverage gap in accidents involving the driver's own fault. Whereas conventional accident insurance is limited to paying a predetermined fixed sum only in certain circumstances; this insurance model provides protection by positioning the driver—regardless of the fault rate in the accident—as if they were a faultless third-party aggrieved party of the damage. Accordingly, the insurer undertakes to indemnify the driver’s actual losses that are essentially not covered by social security, such as loss of earnings, caregiver expenses, and non-pecuniary damages. Being technically subsidiary by definition, this insurance is also referred to as residual loss insurance, as it exclusively comes into play when the loss is not indemnified by a third party. Notwithstanding its inclusion in the German general terms and conditions of accident insurance, this product, which remains insufficiently recognized, secures the financial future of the driver through the vast coverage limits it provides at low premiums. Owing to this critical function, it has been established through case law that insurance intermediaries must offer this option to the driver and enlighten them regarding its scope prior to the conclusion of the contract. Herein, there is no doubt that Driver Protection Insurance, which has a increasing prevalence in German law, would contribute to Türkiye both legally and financially if adopted in accordance with its purpose. Consequently, by examining the framework of Driver Protection Insurance in German law, it is aimed to establish a legal basis for how its integration can be accomplished in Turkish law.

Anahtar Kelimeler

• Driver Protection Insurance
• Motor Vehicle Accident Insurance
• Accident Insurance
• Residual Damage Insurance
• Subsidiary.

Kaynakça

1. AKGÜN, E. (2017). Ferdi Kaza Sigortası Sözleşmesi. İstanbul.
2. ARMBRUSTER, C. (2013). Privatversicherungsrecht (2. Aufl.). Tübingen.
3. ASLAN DÜZGÜN, Ü. (2013). Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında (Trafik Sigortası) Zarar Kavramı ve Sigortacının Rücu Hakkı. Batider, 29(3), 189-216.
4. BAĞRIAÇIK, S.N. (2016). Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Sorumluluğu. İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(2), 255-275.
5. BOHMER, A. (2025). Münchener Anwalts Handbuch Straßenverkehrsrecht (6. Aufl.). (B. M. HOKE, Editör) Münih. (MAH StraßenVerkehrsR/BOHMER, 6. Aufl. 2025).
6. BOZER, A. (1965). Sigorta Hukuku. Ankara.
7. DORNER, H. (2024). Münchener Kommentar zum Versicherungsvertragsgesetz (3. Aufl.). (T. LANGHEID, M. WANDT, Editörler) Münih. (Langheid/Wandt/DORNER, 3. Aufl. 2024)
8. HALBACH, D. (2023). NomosProzessHandbuch Der Versicherungsprozess Ansprüche und Verfahren Praxishandbuch (5. Aufl.). (J. VEITH, J. GRÄFE, O. LANGE, J. ROGLER, Editörler) Baden-Baden [Veith/Gräfe/Lange/Rogler PHdB-VersProz/HALBACH, 5. Aufl. 2023, §13].

9. HALBACH, D. (2025). Nomos Handkommentar Versicherungsvertragsgesetz (5. Aufl.). (W. RUFFER, D. HALBACH, P. SCHIMIKOWSKI, Editörler) Baden-Baden. [HK-VVG/ HALBACH, 5. Aufl. 2025, Allgemeine Bedingungen für die Kfz-Versicherung AKB 2015 – Stand: 17.4.2024 Allgemeine Bedingungen für die Kfz-Versicherung (AKB 2015)].
10. HEß, H., HOKE, B.M. (2025). VersicherungsrechtsHandbuch (4. Aufl.). (R.M. BECKMANN, A. MATUSCHE-BECKMANN) Münih. (Beckmann/Matusche-Beckmann VersR-HdB/HEß, HOKE).
11. HORMUTH, H. (2020). Münchener Anwalts Handbuch Familienrecht (5. Aufl.). (K. SCHNITZLER, Editör) Münih. (MAH FamR/HORMUTH, 5. Aufl. 2020).
12. JAHNKE, J. (2026). Straßenverkehrsrecht Kommentar (29. Aufl.). (M. BURMANN, D. FIGGENER, K. HUHNERMANN, J. HAHNKE, H. NIEHAUS, K. WIMBER, Açıklayanlar) Münih. (BURMANN, HEß, HUHNERMANN, JAHNKE, JAHNKE, 29. Aufl. 2026).
13. JUNGERMANN, F. (2025). VersicherungsrechtsHandbuch (4. Aufl.). (R.M. BECKMANN, A. MATUSCHE-BECKMANN) Münih. (Beckmann/Matusche-Beckmann VersR-HdB/JUNGERMANN, 4. Aufl. 2025).
14. KAYIHAN, Ş., GÜNERGÖK, Ö. (2020). Türk Özel Sigorta Hukuku. İstanbul.
15. KEMPERDIEK, J.K. (2020). Münchener Anwalts Handbuch Versicherungsrecht (5. Aufl.). (K. HORA, A. SCHUBACH, Editör). (MAH VersR/ KEMPERDIEK, 5. Aufl. 2022).
16. KEMPERDIEK, J.K. (2025). Münchener Anwalts Handbuch Straßenverkehrsrecht (6. Aufl.). (B.M. HOKE, Editör). (MAH VersR/ KEMPERDIEK, 6. Aufl. 2025).
17. KENDER, R. (2016). Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarındaki Değişikliklerin Değerlendirilmesi. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(1), 8-46.
18. KENDER, R. (2021). Türkiye’de Hususi Sigorta Hukuku. İstanbul.
19. KLIMKE, D. (2024). Becksche Kurz Kommentar Prölss/Martin Versicherungsvertragsgesetz Kommentar (32. Aufl.). Münih. (PROLSS, MARTIN, KLIMKE, 32. Aufl. 2024).
20. KOCH, J. (2025). Großkommentar BRUCK/MÖLLER Versicherungsvertragsgesetz mit Nebengesetzen und Allgemeinen Versicherungsbedingungen (10.Aufl.). (R.M. BECKMANN, R. KOCH, Editörler) Berlin. (KOCH, A.5 AKB 2015).
21. LANGHEID, T. (2025). Versicherungsvertragsgesetz mit Einführungsgesetz und VVG-Informationspflichtenverordnung Kommentar (8. Aufl.). (T. LANGHEID, R. RIXECKER, J. GAL, J. GROTE, J. MUSCHNER, Editörler) Münih. (Langheid/Rixecker/LANGHEID, 8. Aufl. 2025)
22. MAIER, K. (2014). Die Fahrerschutzversicherung – Neue Wege beim Versicherungsschutz für den Fahrer (zugleich Anmerkung zu OLG Koblenz r+s 2014, 223). r+s, Heft 5, 219-223. (MAIER, r+s 2014).
23. MAIER, K. (2025). Münchener Kommentar zum Versicherungsvertragsgesetz Band 4 Systematische Darstellungen II (3. Aufl.). (T. LANGHEID, M. WANDT, Editörler) (Münih). (Langheid/Wandt/MAIER, 3. Aufl. 2025).
24. MEINECKE, K-F. (2017). Stiefel/Maier Kraftfahrtversicherung Kommentar zu den AKB sowie zu weiteren Gesetze- und Regelwerken in der Kraftfahrversicherung (19. Aufl.) (K. MAIER, Editör). Münih. (STIEFEL, MAIER, MEINECKE, 19. Aufl. 2017).
25. MİSİLİ, S. (2017). Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Uyarınca Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Davası. TBBD, 133, 577-648.
26. ÖZKAN, A. (2018). Kasko Sigortası Sözleşmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Özel Hukuk Programı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir.
27. RUFFER, W. (2025). NomosHandkommentar Versicherungsvertragsgesetz (5. Aufl.). (W. RUFFER, D. HALBACH, P. SCHIMIKOWSKI, Editörler). Baden-Baden. (HK-VVG/RUFFER, 5. Aufl. 2025).
28. SCHIMIKOWSKI, P. (2025). NomosHandkommentar Versicherungsvertragsgesetz (5. Aufl.). (W. RUFFER, D. HALBACH, P. SCHIMIKOWSKI, Editörler). Baden-Baden. HK-VVG/SCHIMIKOWSKI, 5. Aufl. 2025).
29. SCHMIDT, A. (2025). Weber, Rechtswörterbuch (34. Edition) (K. WEBER, Editör). Münih.
30. SCHUBACH, A. (2025). Fahrerschutzversicherung versus Insassen-Unfallversicherung. r+s, Heft 23-24, 1157-1160. (SCHUBACH, r+s 2025).
31. ULAŞ, I., BEKTAŞ, İ. (2023). Ulaş Sigorta Hukuku – Birinci Cilt Zarar Sigortaları – I (Genel Hükümler – Mal Sigortaları ve Türleri) (9. Baskı). Ankara.
32. ULUĞ, İ. (2001). Kasko Sigortası Kapsamındaki Rizikolar, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
33. ULUĞ CİCİM, İ., ALHAN, Y. (2016). Alman Sorumluluk Sigortaları İle İlgili Hükümlerin Türk Ticaret Kanunu Açısından Değerlendirilmesi. Akdeniz üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2), 85-102.
34. ÜNAN, S. (2016). Türk Ticaret Kanunu Şerhi Altıncı Kitap Sigorta Hukuku (Cilt II). İstanbul.
35. ÜNAN, S. (2017). Türk Ticaret Kanunu Şerhi Altıncı Kitap Sigorta Hukuku (Cilt III). İstanbul.
36. VAN BUHREN, H.W. (2015). Die Fahrerschutzversicherung, FD-VersR 2015, 369626, 685.
37. YAZICIOĞLU, E., ŞEKER ÖĞÜZ, Z. (2022). Sigorta Hukuku. İstanbul.
38. YEŞİLOVA ARAS, E. (2018). Doğrudan Dava (TTK m. 1478-KTK m. 97). Sigorta Hukuku Sempozyumları (Sorumluluk Sigortaları Sempozyumu 1-2 Aralık 2017/Sigorta Hukukunda Güncel Sorunlar Sempozyumu 2-3 Şubat 2018). (S. ÜNAN, E. YAZICIOĞLU, Editörler) İstanbul.
39. YÜCE, A.A. (2023). Kara Araçları Kasko Sigortası. Ankara.
40. ZEPTER, G. (2022). Münchener Anwalts Handbuch Versicherungsrecht (5. Aufl.) (K. HORA, A. SCHUBACH, Editörler). Münih. (MAH VersR/ZEPTER, 5. Aufl. 2022).