Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication , 372 - 392
https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866
https://izlik.org/JA86SJ35TW

Öz

Kaynakça

  • AKTAŞ, S. (2010). Pozitif Hukukta Boşluk Kavramı. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1–2), 1–28.
  • ALİHOCAĞIL, Ö. B. (2018). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(3–4), 547–588.
  • ANTALYA, O. G. (2022). Hakimin Yargı Kararı Oluşturma Metodu, Bu Metodun Aşamaları ve Metoda Hakim Olan Metodolojik On İki Temel İlke. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 28(2), 905–961.
  • ARAL, V. (2021). Hukuk ve Hukuk Bilimi Üzerine. İstanbul.
  • BERTIE, S. (2010). The Lingering Core of Legal Scholarship. Legal Studies, 30(3), 345–369.
  • BUĞRA TAHTALI, M. (2020). Yüksek Yargı Organlarının Kararlarına Uygulanan Kısmi Erişim Engelinin İdare Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 151, 139–174.
  • Danıştay 6. D., T. 12.10.2010, E. 2008/13112, K. 2010/9098.
  • EISENBERG, M. A. (1988). The Nature of Common Law. Harvard University Press. Harvard.
  • EPSTEIN, L., MARTIN, A. D. (2014). An Introduction to Empirical Legal Research. Oxford University Press. Oxford.
  • ERDOĞAN, E., ÜÇÜNCÜ, S. H. (2020). Bilirkişilik Kurumu ve Bilirkişi Raporunun Delil Değerine İlişkin Bazı Sorunlar. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 354–387.
  • EUROPEAN COMMISSION (2025). Commission Staff Working Document Türkiye 2025 Report. SWD(2025)756 Final. Brüksel.
  • FEDYNSKYJ, J. (1975). The Role of Judicial Decisions and Doctrine in Civil Law and Mixed Jurisdictions. Indiana Law Journal, 50(3), 636–639.
  • HALL, M. A., WRIGHT, R. E. (2008). Systematic Content Analysis of Judicial Opinions. California Law Review, 96, 63–122.
  • HANSON, M. A. ve diğ. (2024). The Strain on Scientific Publishing. Quantitative Science Studies, 5(4), 823–843.
  • HATEMİ, H. (2021). Medeni Hukuka Giriş. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul.
  • HIRSCH, E. E. (1998). Dünya Üniversiteleri ve Türkiye’de Üniversitelerin Gelişmesi (C. 1). Ankara Üniversitesi Yayınları. Ankara.
  • KAPLAN, M. B. (2022). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporu ile Uzman Görüşü Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi. TAÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 557–587.
  • KAŞAK, F. E. (2021). Hakimin Karar Verirken Bilimsel Görüşlerden Yararlanması (TMK m. 1/III). İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(4), 1127–1167.
  • KAUFMANN, A. (1963). The Ontological Structure of Law. Natural Law Forum, Paper 95, 79–96.
  • OĞUZMAN, K., BARLAS, N. (2021). Medeni Hukuk. İstanbul.
  • OVERBECK, A. E. von (1976–1977). Some Observations on the Role of the Judge Under the Swiss Civil Code. Louisiana Law Review, 37(3), 681–700.
  • ÖZBAY, İ., NARBAY, Ş. (2025). Türk Hukukunda Hukuki Mütalaanın Önemi ve Niteliği. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 23(2), 117–146.
  • ÖZBEK, M. S. (2017). Uzman Görüşünün Yargılamada Değerlendirilmesi. Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi, 4(1), 63–162.
  • PEIL, M. (2012). Scholarly Writings as a Source of Law: A Survey of the Use of Doctrine by the International Court of Justice. Cambridge Journal of International and Comparative Law, 1(3), 136–161.
  • PEHLİVANOĞLU, M.C. (2025), The Future of Citation in the Era of Artificial Intelligence (AI): Hallucinated Cases and Legal Scholarship, Legal Technology Conference, Book of Proceedings (Full Text), 26- 35, Nouran Publishing. Cezayir.
  • PEKCANITEZ, H., ÖZEKES, M., AKKAN, M., TAŞ KORKMAZ, H. (2017). Medeni Usûl Hukuku (C. II). İstanbul.
  • PETHERBRIDGE, L., SCHWARTZ, D. L. (2012). An Empirical Assessment of the Supreme Court’s Use of Legal Scholarship. North Carolina Law Review, 101, 967–1032.
  • PULAŞLI, H. (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Adalet. Ankara.
  • RUBIN, E. L. (1988). The Practice and Discourse of Legal Scholarship. Michigan Law Review, 86, 1835–1905.
  • SCHWARZENBERGER, G. (1956). The Province of the Doctrine of International Law. Current Legal Problems, 9(1), 235–265.
  • SHECAIRA, F. P. (2013). Legal Scholarship as a Source of Law. Springer. New York.
  • SMITS, J. M. (2015). What is Legal Doctrine? On the Aims and Methods of Legal-Dogmatic Research. Maastricht European Private Law Institute Working Paper, No. 2015/06.
  • ŞENOCAK (BOZKURT). (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Seçkin. Ankara.
  • T.C. Anayasa Mahkemesi, Yıldız Eker Başvurusu, Başvuru No. 2015/18872, K.T. 22.11.2018.
  • TÜRKİYE CUMHURİYETİ YARGITAY BAŞKANLIĞI (2018). Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi ve Taslak Uygulama Tedbirleri. Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Başkanlığı. Ankara.
  • ZEVKLİLER, A. (1994). Hukuk ve Öğreti. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 3, 375–395.

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication , 372 - 392
https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866
https://izlik.org/JA86SJ35TW

Öz

Kaynakça

  • AKTAŞ, S. (2010). Pozitif Hukukta Boşluk Kavramı. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1–2), 1–28.
  • ALİHOCAĞIL, Ö. B. (2018). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(3–4), 547–588.
  • ANTALYA, O. G. (2022). Hakimin Yargı Kararı Oluşturma Metodu, Bu Metodun Aşamaları ve Metoda Hakim Olan Metodolojik On İki Temel İlke. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 28(2), 905–961.
  • ARAL, V. (2021). Hukuk ve Hukuk Bilimi Üzerine. İstanbul.
  • BERTIE, S. (2010). The Lingering Core of Legal Scholarship. Legal Studies, 30(3), 345–369.
  • BUĞRA TAHTALI, M. (2020). Yüksek Yargı Organlarının Kararlarına Uygulanan Kısmi Erişim Engelinin İdare Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 151, 139–174.
  • Danıştay 6. D., T. 12.10.2010, E. 2008/13112, K. 2010/9098.
  • EISENBERG, M. A. (1988). The Nature of Common Law. Harvard University Press. Harvard.
  • EPSTEIN, L., MARTIN, A. D. (2014). An Introduction to Empirical Legal Research. Oxford University Press. Oxford.
  • ERDOĞAN, E., ÜÇÜNCÜ, S. H. (2020). Bilirkişilik Kurumu ve Bilirkişi Raporunun Delil Değerine İlişkin Bazı Sorunlar. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 354–387.
  • EUROPEAN COMMISSION (2025). Commission Staff Working Document Türkiye 2025 Report. SWD(2025)756 Final. Brüksel.
  • FEDYNSKYJ, J. (1975). The Role of Judicial Decisions and Doctrine in Civil Law and Mixed Jurisdictions. Indiana Law Journal, 50(3), 636–639.
  • HALL, M. A., WRIGHT, R. E. (2008). Systematic Content Analysis of Judicial Opinions. California Law Review, 96, 63–122.
  • HANSON, M. A. ve diğ. (2024). The Strain on Scientific Publishing. Quantitative Science Studies, 5(4), 823–843.
  • HATEMİ, H. (2021). Medeni Hukuka Giriş. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul.
  • HIRSCH, E. E. (1998). Dünya Üniversiteleri ve Türkiye’de Üniversitelerin Gelişmesi (C. 1). Ankara Üniversitesi Yayınları. Ankara.
  • KAPLAN, M. B. (2022). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporu ile Uzman Görüşü Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi. TAÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 557–587.
  • KAŞAK, F. E. (2021). Hakimin Karar Verirken Bilimsel Görüşlerden Yararlanması (TMK m. 1/III). İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(4), 1127–1167.
  • KAUFMANN, A. (1963). The Ontological Structure of Law. Natural Law Forum, Paper 95, 79–96.
  • OĞUZMAN, K., BARLAS, N. (2021). Medeni Hukuk. İstanbul.
  • OVERBECK, A. E. von (1976–1977). Some Observations on the Role of the Judge Under the Swiss Civil Code. Louisiana Law Review, 37(3), 681–700.
  • ÖZBAY, İ., NARBAY, Ş. (2025). Türk Hukukunda Hukuki Mütalaanın Önemi ve Niteliği. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 23(2), 117–146.
  • ÖZBEK, M. S. (2017). Uzman Görüşünün Yargılamada Değerlendirilmesi. Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi, 4(1), 63–162.
  • PEIL, M. (2012). Scholarly Writings as a Source of Law: A Survey of the Use of Doctrine by the International Court of Justice. Cambridge Journal of International and Comparative Law, 1(3), 136–161.
  • PEHLİVANOĞLU, M.C. (2025), The Future of Citation in the Era of Artificial Intelligence (AI): Hallucinated Cases and Legal Scholarship, Legal Technology Conference, Book of Proceedings (Full Text), 26- 35, Nouran Publishing. Cezayir.
  • PEKCANITEZ, H., ÖZEKES, M., AKKAN, M., TAŞ KORKMAZ, H. (2017). Medeni Usûl Hukuku (C. II). İstanbul.
  • PETHERBRIDGE, L., SCHWARTZ, D. L. (2012). An Empirical Assessment of the Supreme Court’s Use of Legal Scholarship. North Carolina Law Review, 101, 967–1032.
  • PULAŞLI, H. (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Adalet. Ankara.
  • RUBIN, E. L. (1988). The Practice and Discourse of Legal Scholarship. Michigan Law Review, 86, 1835–1905.
  • SCHWARZENBERGER, G. (1956). The Province of the Doctrine of International Law. Current Legal Problems, 9(1), 235–265.
  • SHECAIRA, F. P. (2013). Legal Scholarship as a Source of Law. Springer. New York.
  • SMITS, J. M. (2015). What is Legal Doctrine? On the Aims and Methods of Legal-Dogmatic Research. Maastricht European Private Law Institute Working Paper, No. 2015/06.
  • ŞENOCAK (BOZKURT). (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Seçkin. Ankara.
  • T.C. Anayasa Mahkemesi, Yıldız Eker Başvurusu, Başvuru No. 2015/18872, K.T. 22.11.2018.
  • TÜRKİYE CUMHURİYETİ YARGITAY BAŞKANLIĞI (2018). Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi ve Taslak Uygulama Tedbirleri. Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Başkanlığı. Ankara.
  • ZEVKLİLER, A. (1994). Hukuk ve Öğreti. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 3, 375–395.

Türk Mahkemelerinin Bilimsel Görüşlerden Yararlanması Hakkında Bazı Değerlendirmeler

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication , 372 - 392
https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866
https://izlik.org/JA86SJ35TW

Öz

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 1(3) uyarınca “hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır”. Bununla beraber, uygulamada hâkimin bilimsel görüşlerden ve dolayısıyla öğretiden hangi ölçüde yararlandığı bilinmemektedir. Oysa mahkemelerin bilimsel görüşlerden faydalanma ölçüsünün tespiti birçok açıdan önem taşımaktadır. Bu anlayışla, eldeki çalışmada, mahkeme kararlarını tarayan bir veri tabanı yoluyla hazırlanan veri seti üzerinden bir kısım güncel mahkeme kararı incelenmiştir. Bu kararlarda atıf yapılan bilimsel görüşler tespit edilmiş, sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Türk hukuku uygulamasında bilimsel görüşler içerisinden en çok “yorumlayıcı” nitelikte olanlardan faydalanıldığı ve yine en çok kitap türünde somutlaşan bilimsel görüşlere ilgi gösterildiği tespit edilmiştir. Bununla beraber, atıflara yansıdığı ölçüde, Türk hukuku uygulamasında bilimsel görüşlerden yararlanma oranının düşük olduğu anlaşılmıştır.

Kaynakça

  • AKTAŞ, S. (2010). Pozitif Hukukta Boşluk Kavramı. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1–2), 1–28.
  • ALİHOCAĞIL, Ö. B. (2018). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(3–4), 547–588.
  • ANTALYA, O. G. (2022). Hakimin Yargı Kararı Oluşturma Metodu, Bu Metodun Aşamaları ve Metoda Hakim Olan Metodolojik On İki Temel İlke. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 28(2), 905–961.
  • ARAL, V. (2021). Hukuk ve Hukuk Bilimi Üzerine. İstanbul.
  • BERTIE, S. (2010). The Lingering Core of Legal Scholarship. Legal Studies, 30(3), 345–369.
  • BUĞRA TAHTALI, M. (2020). Yüksek Yargı Organlarının Kararlarına Uygulanan Kısmi Erişim Engelinin İdare Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 151, 139–174.
  • Danıştay 6. D., T. 12.10.2010, E. 2008/13112, K. 2010/9098.
  • EISENBERG, M. A. (1988). The Nature of Common Law. Harvard University Press. Harvard.
  • EPSTEIN, L., MARTIN, A. D. (2014). An Introduction to Empirical Legal Research. Oxford University Press. Oxford.
  • ERDOĞAN, E., ÜÇÜNCÜ, S. H. (2020). Bilirkişilik Kurumu ve Bilirkişi Raporunun Delil Değerine İlişkin Bazı Sorunlar. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 354–387.
  • EUROPEAN COMMISSION (2025). Commission Staff Working Document Türkiye 2025 Report. SWD(2025)756 Final. Brüksel.
  • FEDYNSKYJ, J. (1975). The Role of Judicial Decisions and Doctrine in Civil Law and Mixed Jurisdictions. Indiana Law Journal, 50(3), 636–639.
  • HALL, M. A., WRIGHT, R. E. (2008). Systematic Content Analysis of Judicial Opinions. California Law Review, 96, 63–122.
  • HANSON, M. A. ve diğ. (2024). The Strain on Scientific Publishing. Quantitative Science Studies, 5(4), 823–843.
  • HATEMİ, H. (2021). Medeni Hukuka Giriş. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul.
  • HIRSCH, E. E. (1998). Dünya Üniversiteleri ve Türkiye’de Üniversitelerin Gelişmesi (C. 1). Ankara Üniversitesi Yayınları. Ankara.
  • KAPLAN, M. B. (2022). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporu ile Uzman Görüşü Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi. TAÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 557–587.
  • KAŞAK, F. E. (2021). Hakimin Karar Verirken Bilimsel Görüşlerden Yararlanması (TMK m. 1/III). İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(4), 1127–1167.
  • KAUFMANN, A. (1963). The Ontological Structure of Law. Natural Law Forum, Paper 95, 79–96.
  • OĞUZMAN, K., BARLAS, N. (2021). Medeni Hukuk. İstanbul.
  • OVERBECK, A. E. von (1976–1977). Some Observations on the Role of the Judge Under the Swiss Civil Code. Louisiana Law Review, 37(3), 681–700.
  • ÖZBAY, İ., NARBAY, Ş. (2025). Türk Hukukunda Hukuki Mütalaanın Önemi ve Niteliği. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 23(2), 117–146.
  • ÖZBEK, M. S. (2017). Uzman Görüşünün Yargılamada Değerlendirilmesi. Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi, 4(1), 63–162.
  • PEIL, M. (2012). Scholarly Writings as a Source of Law: A Survey of the Use of Doctrine by the International Court of Justice. Cambridge Journal of International and Comparative Law, 1(3), 136–161.
  • PEHLİVANOĞLU, M.C. (2025), The Future of Citation in the Era of Artificial Intelligence (AI): Hallucinated Cases and Legal Scholarship, Legal Technology Conference, Book of Proceedings (Full Text), 26- 35, Nouran Publishing. Cezayir.
  • PEKCANITEZ, H., ÖZEKES, M., AKKAN, M., TAŞ KORKMAZ, H. (2017). Medeni Usûl Hukuku (C. II). İstanbul.
  • PETHERBRIDGE, L., SCHWARTZ, D. L. (2012). An Empirical Assessment of the Supreme Court’s Use of Legal Scholarship. North Carolina Law Review, 101, 967–1032.
  • PULAŞLI, H. (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Adalet. Ankara.
  • RUBIN, E. L. (1988). The Practice and Discourse of Legal Scholarship. Michigan Law Review, 86, 1835–1905.
  • SCHWARZENBERGER, G. (1956). The Province of the Doctrine of International Law. Current Legal Problems, 9(1), 235–265.
  • SHECAIRA, F. P. (2013). Legal Scholarship as a Source of Law. Springer. New York.
  • SMITS, J. M. (2015). What is Legal Doctrine? On the Aims and Methods of Legal-Dogmatic Research. Maastricht European Private Law Institute Working Paper, No. 2015/06.
  • ŞENOCAK (BOZKURT). (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Seçkin. Ankara.
  • T.C. Anayasa Mahkemesi, Yıldız Eker Başvurusu, Başvuru No. 2015/18872, K.T. 22.11.2018.
  • TÜRKİYE CUMHURİYETİ YARGITAY BAŞKANLIĞI (2018). Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi ve Taslak Uygulama Tedbirleri. Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Başkanlığı. Ankara.
  • ZEVKLİLER, A. (1994). Hukuk ve Öğreti. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 3, 375–395.

Some Remarks on the Use of Scientific Opinions by Turkish Courts

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication , 372 - 392
https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866
https://izlik.org/JA86SJ35TW

Öz

Pursuant to Article 1(3) of the Turkish Civil Code No. 4721, “the judge, in rendering a decision, shall make use of scientific opinions and judicial precedents”. Nevertheless, in practice, the extent to which judges rely on scientific opinions, and thus scholarly opinions, remains unknown. Yet, determining the degree to which courts make use of scholarly opinions is of great importance in many respects. With this understanding, the present study examines court decisions based on a dataset prepared through a database that scans judicial decisions. The scholarly opinions cited in these decisions were identified, classified, and evaluated. As a result of the study, it has been determined that, in the practice of Turkish law, scholarly opinions in an “interpretative” manner are predominantly used, and that the greatest attention is given to scholarly works embodied in books. Nevertheless, it has been observed that the overall rate of reliance on scholarly opinions, insofar as reflected in citations, remains low.

Kaynakça

  • AKTAŞ, S. (2010). Pozitif Hukukta Boşluk Kavramı. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1–2), 1–28.
  • ALİHOCAĞIL, Ö. B. (2018). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(3–4), 547–588.
  • ANTALYA, O. G. (2022). Hakimin Yargı Kararı Oluşturma Metodu, Bu Metodun Aşamaları ve Metoda Hakim Olan Metodolojik On İki Temel İlke. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 28(2), 905–961.
  • ARAL, V. (2021). Hukuk ve Hukuk Bilimi Üzerine. İstanbul.
  • BERTIE, S. (2010). The Lingering Core of Legal Scholarship. Legal Studies, 30(3), 345–369.
  • BUĞRA TAHTALI, M. (2020). Yüksek Yargı Organlarının Kararlarına Uygulanan Kısmi Erişim Engelinin İdare Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 151, 139–174.
  • Danıştay 6. D., T. 12.10.2010, E. 2008/13112, K. 2010/9098.
  • EISENBERG, M. A. (1988). The Nature of Common Law. Harvard University Press. Harvard.
  • EPSTEIN, L., MARTIN, A. D. (2014). An Introduction to Empirical Legal Research. Oxford University Press. Oxford.
  • ERDOĞAN, E., ÜÇÜNCÜ, S. H. (2020). Bilirkişilik Kurumu ve Bilirkişi Raporunun Delil Değerine İlişkin Bazı Sorunlar. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 354–387.
  • EUROPEAN COMMISSION (2025). Commission Staff Working Document Türkiye 2025 Report. SWD(2025)756 Final. Brüksel.
  • FEDYNSKYJ, J. (1975). The Role of Judicial Decisions and Doctrine in Civil Law and Mixed Jurisdictions. Indiana Law Journal, 50(3), 636–639.
  • HALL, M. A., WRIGHT, R. E. (2008). Systematic Content Analysis of Judicial Opinions. California Law Review, 96, 63–122.
  • HANSON, M. A. ve diğ. (2024). The Strain on Scientific Publishing. Quantitative Science Studies, 5(4), 823–843.
  • HATEMİ, H. (2021). Medeni Hukuka Giriş. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul.
  • HIRSCH, E. E. (1998). Dünya Üniversiteleri ve Türkiye’de Üniversitelerin Gelişmesi (C. 1). Ankara Üniversitesi Yayınları. Ankara.
  • KAPLAN, M. B. (2022). Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporu ile Uzman Görüşü Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi. TAÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 557–587.
  • KAŞAK, F. E. (2021). Hakimin Karar Verirken Bilimsel Görüşlerden Yararlanması (TMK m. 1/III). İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(4), 1127–1167.
  • KAUFMANN, A. (1963). The Ontological Structure of Law. Natural Law Forum, Paper 95, 79–96.
  • OĞUZMAN, K., BARLAS, N. (2021). Medeni Hukuk. İstanbul.
  • OVERBECK, A. E. von (1976–1977). Some Observations on the Role of the Judge Under the Swiss Civil Code. Louisiana Law Review, 37(3), 681–700.
  • ÖZBAY, İ., NARBAY, Ş. (2025). Türk Hukukunda Hukuki Mütalaanın Önemi ve Niteliği. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 23(2), 117–146.
  • ÖZBEK, M. S. (2017). Uzman Görüşünün Yargılamada Değerlendirilmesi. Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi, 4(1), 63–162.
  • PEIL, M. (2012). Scholarly Writings as a Source of Law: A Survey of the Use of Doctrine by the International Court of Justice. Cambridge Journal of International and Comparative Law, 1(3), 136–161.
  • PEHLİVANOĞLU, M.C. (2025), The Future of Citation in the Era of Artificial Intelligence (AI): Hallucinated Cases and Legal Scholarship, Legal Technology Conference, Book of Proceedings (Full Text), 26- 35, Nouran Publishing. Cezayir.
  • PEKCANITEZ, H., ÖZEKES, M., AKKAN, M., TAŞ KORKMAZ, H. (2017). Medeni Usûl Hukuku (C. II). İstanbul.
  • PETHERBRIDGE, L., SCHWARTZ, D. L. (2012). An Empirical Assessment of the Supreme Court’s Use of Legal Scholarship. North Carolina Law Review, 101, 967–1032.
  • PULAŞLI, H. (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Adalet. Ankara.
  • RUBIN, E. L. (1988). The Practice and Discourse of Legal Scholarship. Michigan Law Review, 86, 1835–1905.
  • SCHWARZENBERGER, G. (1956). The Province of the Doctrine of International Law. Current Legal Problems, 9(1), 235–265.
  • SHECAIRA, F. P. (2013). Legal Scholarship as a Source of Law. Springer. New York.
  • SMITS, J. M. (2015). What is Legal Doctrine? On the Aims and Methods of Legal-Dogmatic Research. Maastricht European Private Law Institute Working Paper, No. 2015/06.
  • ŞENOCAK (BOZKURT). (2022). Şirketler Hukuku Şerhi (C. 4). Seçkin. Ankara.
  • T.C. Anayasa Mahkemesi, Yıldız Eker Başvurusu, Başvuru No. 2015/18872, K.T. 22.11.2018.
  • TÜRKİYE CUMHURİYETİ YARGITAY BAŞKANLIĞI (2018). Yargıda Şeffaflığa İlişkin İstanbul Bildirgesi ve Taslak Uygulama Tedbirleri. Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Başkanlığı. Ankara.
  • ZEVKLİLER, A. (1994). Hukuk ve Öğreti. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 3, 375–395.
Toplam 36 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Ticaret Hukuku (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Murat Can Pehlivanoğlu 0000-0001-7326-1859

Mustafa Emin Özcan 0009-0008-6067-6797

Gönderilme Tarihi 14 Şubat 2026
Kabul Tarihi 17 Nisan 2026
Erken Görünüm Tarihi 29 Nisan 2026
DOI https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866
IZ https://izlik.org/JA86SJ35TW
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA Pehlivanoğlu, M. C., & Özcan, M. E. (2026). Türk Mahkemelerinin Bilimsel Görüşlerden Yararlanması Hakkında Bazı Değerlendirmeler. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Advanced Online Publication, 372-392. https://doi.org/10.59399/cuhad.1888866

Amaç ve Kapsam

Dergide hukuk ve/veya hukukla ilişkilendirilebilen disiplinler arası nitelikteki bilimsel çalışmalar, özellikle araştırma makaleleri, karar incelemeleri, mevzuat değerlendirmeleri, kitap incelemeleri ve çeviriler yayımlanmaktadır. ÇÜHAD ile hukuk alanında ulusal ve uluslararası literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, yılda iki sayı (Haziran-Aralık) olmak üzere yalnızca elektronik ortamda yayımlanan en az iki kör hakem incelemesinin geçerli olduğu bir dergidir. Bu dergi adı “ÇÜHAD” kısaltmasını kullanmaktadır.

Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi'nde, Türkçe hazırlanmış hukuk ve/veya hukukla ilişkilendirilebilen disiplinler arası nitelikteki çalışmalara ek olarak, Yayın Kurulu'nca uygun görülecek diğer yabancı dillerde (Almanca, İngilizce, Fransızca vb.) hazırlanmış bilimsel çalışmaların da yayımlanması mümkündür.

Yazım Kuralları
1. Dergiye gönderilen yazılar başka bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
2. Makalenin Türk Dil Kurumu’nun kabul ettiği yazım kurallarına ve bu metinde yer verilen kurallara uygun hazırlanması zorunludur. Bunlara uyulmaması hâlinde Editörlük yazının ilgili kurallara uygun şekilde yeniden düzenlenerek gönderilmesini talep edebilir.
3. Yayın Komisyonunca ilk değerlendirmesi yapılan yazılar hakemlere gönderilecek, hakemlerden gelen raporlar doğrultusunda yazının yayımlanmasına, hakemden gelen raporlar çerçevesinde düzeltme istenmesine ya da yazının geri çevrilmesine karar verilecek ve yazar durumdan en kısa sürede haberdar edilecektir. Hakem raporunda düzeltme istenmesi durumunda, yazar tarafından sadece belirtilen düzeltmeler çerçevesinde değişiklikler yapılabilecektir. Dergide, çeviri, karar ve kitap incelemeleri, mevzuat değerlendirmeleri ve bilgilendirici notlara da yer verilecektir. Bu nitelikteki yazıların kabulü veya geri çevrilmesi, Yayın Komisyonu tarafından yapılacaktır. Yazılar yayımlanmak üzere kabul edildiği takdirde, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, elektronik ortamda tam metin olarak yayımlamak da dahil olmak üzere, tüm yayın haklarına sahiptir.
4. Yalnızca "Dergipark" sistemi üzerinden gönderilen makaleler değerlendirmeye esas alınacak olup, derginin iletişim adresinde yer alan e-posta adresine gönderilen makaleler dikkate alınmayacaktır.
5. Makale ve Kelime Sınırları: Gönderilen çalışmaların başına, makalenin Türkçe ve yabancı dildeki adı, en az 100, en fazla 300 kelimelik Türkçe ve yabancı dilde özetlerinin ve en az üç en fazla on adet anahtar kelimenin Türkçe ve yabancı dilde eklenmesi gerekmektedir. Anahtar kelimelerin ilk harfleri büyük olmalıdır.
6. Başlık ve Yazar Adı: Makale başlığının Times New Roman yazı tipi 12 punto tüm harfler büyük, kalın ve ortalanmış şekilde yazılması gereklidir. Konu başlığının sağ altında yazarın adı ve soyadı yer almalıdır. Yazar adı ve soyadı, ana başlığın altına, 12 punto, kalın, sağa yaslı olarak akademik unvanla beraber “Adı SOYADI” biçiminde yazılmalı, sonuna * işareti konularak dipnotta sırasıyla yazarın akademik unvanı, çalıştığı kurum, e-posta adresi ve ORCID numarası belirtilmelidir. (ORCID numarası https://orcid.org/ adresinden alınabilir. ORCID numarası olmayan araştırmacıların çalışmaları değerlendirmeye alınmayacaktır).
Örnek: Doç. Dr., Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, yazar@cu.edu.tr, ORCID: 0000-0000-0000-0000.
7. Sayfa Yapısı: Sayfa yapısı üstten, alttan ve yanlardan 2,5 cm olmalıdır.
8. Metin: Çalışmaların, esas metni en az 4.500 en fazla 15.000 kelimeden oluşmalıdır. Başlık 1 biçimi sadece yazının ana başlığı için kullanılmalıdır. Yazılarda Öz, Abstract, Giriş, Sonuç ve Kaynakça başlıkları Başlık 2 biçimine tanımlanmalıdır. Başlıkların numaralandırılması Romen rakamıyla I. ile başlamalıdır. Başlıkların tümünün ilk satırı 1,25 cm girintili olmalıdır.
    a. Başlıklandırma örneği şu şekilde olmalıdır.
    MAKALE ADI (BAŞLIK 1)
    ÖZ (BAŞLIK 2)
    ABSTRACT (BAŞLIK 2)
    GİRİŞ (BAŞLIK 2)
       I. BAŞLIK 3
            A. BAŞLIK 4
                1. Başlık 5
                    a. Başlık 6
                        i. Başlık 7
                            aa. Başlık 8
    SONUÇ (BAŞLIK 2)
    KAYNAKÇA (BAŞLIK 2)

Çalışmanın sonunda, çalışmada kullanılan kaynakların yazarlarının soyadlarına göre sıralandığı bir kaynakça bulunmalıdır.
Çalışmanın ana metni, Times New Roman yazı tipinde, 1,5 satır aralığı ve 12 punto, dipnotları ise, tek satır aralığı ve 10 punto olarak hazırlanmalıdır. Dipnotların 0,75 cm asılı ve aralarında 3 nk boşluk olması gerekir.
    b. Atıflar dipnotta gösterilmelidir. Dipnot ve kaynakçalarda “APA” atıf sistemi benimsenmiş olup, aşağıda bu atıf sistemine göre uyularak yapılan atıflar örnekleri gösterilmiştir.
        1. Tek yazarlı kitap:
        Metin İçinde:
        TANRIVER, s. 123.
        Kaynakçada:
        TANRIVER, S. (2021). Medeni Usul Hukuku (4 b., Cilt I). Ankara.

        2. İki veya daha fazla yazarlı kitap:
        Metin İçinde:
        ARSLAN, TANRIVER, s. 123.
        ARSLAN, YILMAZ, TAŞPINAR AYVAZ, HANAĞASI, s. 123.
        Kaynakçada:
        ARSLAN, R., TANRIVER, S. (2001). Yargı Örgütü Ders Kitabı (2. b.). Ankara.
        ARSLAN, R., YILMAZ, E., TAŞPINAR AYVAZ, S., HANAĞASI, E. (2018). İcra Ve İflas Hukuku (4. b.). Ankara.

        3. Aynı yazara ait birden fazla esere atıf:
        Metin İçinde:
        ALANGOYA, Tahkim, s. 123; ALANGOYA, İlkeler, s. 123.
        Kaynakçada:
        ALANGOYA, H. Y. (1973). Medeni Usul Hukukumuzda Tahkimin Niteliği ve Denetlenmesi. İstanbul. (Tahkim).
        ALANGOYA, H. Y. (1979). Medeni Usul Hukukunda Vakıaların ve Delillerin Toplanmasına İlişkin İlkeler. İstanbul. (İlkeler).

        4. Kitap Bölümü:
        Metin İçinde:
        AKKAN, s. 123.
        Kaynakçada:
        AKKAN, M. (2017). Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku (15. b., Cilt I). (H. PEKCANITEZ, M. ÖZEKES, H. TAŞ KORKMAZ, M. AKKAN, Düzenleyenler) İstanbul.

        5. Makale:
        Metin İçinde:
        ÖNEN, s. 568.
        Kaynakçada:
        ÖNEN, E. (1966). Gayrimenkul Davalarında Yetki. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(1), 567-633.

        6. Yargı Kararlarına Atıf:
        Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına yapılan atıflar bu bölümde yer verilen şekilde düzenlemelidir. Yabancı mahkeme kararlarına atıf yapılırken Dergi tarafından özel bir usul öngörülmemekle birlikte, benimsenen usul yazının tamamında yeknesak olarak kullanılmalıdır.
        Y. 17. HD, T. 08.09.2020, E. 2019/3192, K. 2020/4927: Yargı kararına ulaşılan kaynak, (E.T. 12.12.2021).
        Ankara BAM 2. HD, T. 23.01.2017, E. 2016/113, K. 2017/21: Yargı kararına ulaşılan kaynak, (E.T. 12.12.2021).
Makale Değerlendirme Süreci
    A. Gönderme Aşaması
1. Hazırlanan çalışmalar, Dergipark üzerinden sisteme yüklenmek suretiyle dergi editörlüğüne iletilmelidir. Hakem incelemesi dâhil tüm aşamalar Dergipark üzerinden yürütülmektedir.
2. Dergide yayınlanmak üzere gönderilen eserin, daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekir.
3. Dergide yayınlanmak üzere gönderilen eser ile birlikte, telif hakkı devir formu da doldurularak gönderilecektir.
    B. Ön İnceleme Aşaması
1. Yayımlanmak üzere ÇÜHAD’a gönderilen değerlendirilecek tüm çalışmalar intihal programı (Turnitin veya Ithendicate) aracılığıyla incelemeye tâbi tutulacaktır. Bu incelemenin sonucunda intihal oranı %30’u aşan makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır.
2. Dergide yayınlanmak üzere gönderilen eserler editör kurulu tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Ön değerlendirme aşamasında, eser sahiplerinin editör kurulu tarafından talep edilen düzeltmeleri 15 gün içinde tamamlaması gerekir. Düzeltmenin süresinde yapılmaması hâlinde, editör kurulu eser sahibi ile iletişime geçmeksizin eseri reddetme hakkını saklı tutar.
    C. Hakem Değerlendirme Süreci
1. ÇÜHAD yayımlanmak üzere gönderilen çalışmalar, çift kör hakem uygulaması kapsamında değerlendirilmektedir. Hakem incelemesi en az iki hakemin katılımıyla yapılmaktadır.
2. Dergide yayınlanması talebiyle gönderilen çalışmalar, gizli tutulan hakemlerin olumlu görüşleri alınmaksızın ya da hakemler tarafından önerilen düzeltmeleri içeren yeni metin sağlanmaksızın yayımlanmaz. Hakemlerden biri olumlu diğeri olumsuz görüş bildirdiği takdirde çalışma üçüncü bir hakeme gönderilir. Editör kurulu hakem raporlarını değerlendirerek üçüncü bir hakem atanması gereğini duymazsa çalışmayı bizzat reddedebilir.
3. Değerlendirme için hakemlere tanınan süre 30 gün olup bu süre zorunluluk halinde 10 gün daha uzatılabilir. Hakem değerlendirme raporunun süresinde gönderilmemesi halinde editör kurulunca, hakem ile iletişime geçmeksizin yeni bir hakem atanabilir.
4. Hakem tarafından gönderilen değerlendirme raporunda belirtilen düzeltmelerin tamamlanması için eser sahibine 15 gün süre tanınır. Bu süre zarfında eser sahibi düzeltmeleri gerçekleştirmediği takdirde, editör kurulu eser sahibi ile iletişime geçmeksizin eseri reddetme hakkını saklı tutar.

1) Dergi Yayın Etiği
a) Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, ulusal ve uluslararası düzeydeki akademik ilke ve etik değerlere bağlı bir yayın politikası izlemektedir. Bu bağlamda, YÖK tarafından Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirlenen esasların yanı sıra uluslararası geçerliğe sahip COPE (Committee on Publication Ethics) Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından ortaya konulan standartlar Dergi’nin yayın politikasının esaslı unsurlarını teşkil etmektedir. Yayın etiğine ilişkin sair ulusal veya uluslararası yönerge veya standart, yukarıda zikredilenlerle çelişmediği sürece, Dergi tarafından geçerli kabul edilmektedir.
b) Dergi bünyesinde gerçekleşen yayın değerlendirme süreci öncesinde, sırasında yahut sonunda, ilgili esaslara ve standartlara aykırı olduğu objektif olarak tespit edilen eserlerin yayın talepleri reddedilir. Dergi’de yayımlanmış eserler bakımından böylesi bir tespitin yapılması halinde, ilgili eser yayından kaldırılır.

2) Editör Kurulunun Yükümlülükleri
a) Dergi bünyesindeki görevli editörler ve editör yardımcıları, her türlü önyargıdan uzak, objektif ve tarafsız bir şekilde görevlerini yerine getirmekle mükelleftir.
b) Dergi bünyesindeki görevli editör ve editör yardımcıları, görevlerinin gerektirdiği ölçüde gizlilik içerisinde hareket etmekle mükelleftir.
c) Dergi bünyesinde görevli editör ve editör yardımcıları, Dergi’ye ilişkin her türlü iş ve işlemde tam iş birliği içerisinde hareket eder. Dergi bünyesinde adil görev dağılımı yapılması iş birliğinin özünü oluşturmaktadır.

3) Eser Sahiplerinin ve Hakemlerin Hakları ve Yükümlülükleri
a) Eserlerinin Dergi’de yayımlanmasını isteyen eser sahipleri, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine, YÖK tarafından Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirlenen esaslara, COPE tarafından ortaya konulan standartlara ve Dergi tarafından kabul edilen sair esaslara ve standartlara uymakla mükelleftir.
b) Eser sahipleri yayımlanmak üzere Dergi’ye gönderdikleri eserlerini, ilgili hükümlere, esaslara ve standartlara uygun olarak hazırladıklarını taahhüt etmiş kabul edilirler.
c) ÇÜHAD'daki tüm makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY 4.0) lisansı ile Açık Erişim olarak yayınlanacaktır. Bilimsel bir çalışmanın telif hakkı sahibi, açık bir lisans (Creative Commons veya eşdeğeri) kullanan başkalarına kullanım hakları verir. Bu, çalışmaya anında ücretsiz erişim sağlar ve herhangi bir kullanıcının makalelerin tam metinlerini okumasına, indirmesine, kopyalamasına, dağıtmasına, yazdırmasına, aramasına veya bunlara bağlantı vermesine, indekslemek için taramasına, yazılıma veri olarak iletmesine veya başka herhangi bir yasal amaç için kullanmasına izin verir. Dolayısıyla, eserlerini ÇÜHAD'a gönderen tüm yazarlar, yazarın orijinal yaratıcı olarak atfedilmesi ve yeniden kullanımın ticari olmayan amaçlarla, yani araştırma veya eğitim amaçlı kullanımla sınırlandırılması koşuluyla, kullanıcıların makaleyi kullanmasına, çoğaltmasına, yaymasına veya görüntülemesine izin verir. 
d) Yazarların çalışmalarının tüm versiyonlarının, ambargo olmaksızın kurumsal veya yazarın tercihine göre başka bir veri havuzunda saklanmasına izin verilir.
e) Hakemler, Dergi veya Dergi’nin yetkili kıldığı birimler tarafından kendilerine gönderilen eserlerin eser incelemesini dikkatlice ve ivedilikle yerine getirir; eser değerlendirmesini uzmanlık alanlarına uygun olarak, tarafsız ve adil bir şekilde yapar.
f) Hakemler, değerlendirdikleri eserlerde akademik ilke ve etik değerlere, ulusal veya uluslararası esas veya standartlara aykırılık tespit ettiği takdirde, Dergi editör kurulunu derhal bilgilendirmekle mükelleftir.

Derginin tüm giderleri Çukurova Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır. Dergide makale yayını ve makale süreçlerinin yürütülmesi ücrete tâbi değildir. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için işlem ücreti veya yayınlama ücreti alınmaz. Araştırmacılar, dergimize çalışmalarını göndermekle telif ve yayın haklarını Çukurova Üniversitesine devretmiş olurlar.

İMTİYAZ SAHİBİ

EDİTÖR

Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku, Sivil Prosedür

ALAN EDİTÖRLERİ

Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Anayasa Hukuku
Hukuk ve Yasal Çalışmalar, İş Hukuku

EDİTÖR YARDIMCILARI

Karşılaştırmalı Hukuk, Uluslararası Tahkim, Uluslararası Ticaret ve Yatırım Hukuku
Aile Hukuku, Bilişim ve Teknoloji Hukuku, İletişim Hukuku, Spor Hukuku, Tıbbi ve Sağlık Hukuku, Haksız Muamele Hukuku, Mülkiyet Hukuku (Fikri Mülkiyet Hukuku hariç), Sözleşme Hukuku, Özel Hukuk ve Medeni Yükümlülükler (Diğer), Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku
Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Ticaret Hukuku, Şirketler ve Dernekler Hukuku
Aile Hukuku, Mülkiyet Hukuku (Fikri Mülkiyet Hukuku hariç), Sözleşme Hukuku, Roma Hukuku
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Hukuk Eğitimi, Hukuk ve Beşeri Bilimler, Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku, Hukuk (Diğer), Karşılaştırmalı Hukuk, Uluslararası Tahkim, Adalete Erişim, Dava, Yargılama, Anlaşmazlık Çözümü, Sivil Prosedür, Yasal Uygulama, Avukatlık ve Hukuk Mesleği
Hukuk Eğitimi, Anayasa Hukuku, Yurtiçi İnsan Hakları Hukuku, Kamu Hukuku (Diğer), Uluslararası İnsani ve İnsan Hakları Hukuku
Ceza Hukuku, Ceza Muhakemeleri Usulü, Mahkemeler ve Cezanın Belirlenmesi, Suç ve Ceza
Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku, Dava, Yargılama, Anlaşmazlık Çözümü, Sivil Prosedür, Yasal Kurumlar (Mahkemeler ve Adalet Sistemleri dahil)

YABANCI DİL EDİTÖRLERİ

Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Ticaret Hukuku, Ticaret Hukuku (Diğer), Avrupa Birliği Hukuku
Hukuk Felsefesi, Metafizik, 19. Yüzyıl Felsefesi, Roma Hukuku, Hukuk Tarihi
Rekabet Hukuku, Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku, Şirketler ve Dernekler Hukuku, Ticaret Hukuku (Diğer)