Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Arnavutluk – Yunanistan Deniz Yetki Alanlarının Belirlenmesi Sorunu
Öz
Deniz, eski çağlardan beri insanlık için büyük bir çekim merkezi olmuştur. İnsanlar denizi balıkçılık, tuz çıkarımı, taşımacılık, ticaret vb. faaliyetler için kullanmışlardır. Özellikle büyük coğrafi keşiflerin başlamasıyla, devletler denize ve deniz alanlarına daha fazla önem vermeye başlamışlardır. Büyük donanma filolarının inşasıyla Avrupa devletleri; Asya, Afrika, Amerika ve Avustralya’daki sömürge faaliyetlerini ve ticaretlerini artırmış, aynı zamanda deniz hukuku için yeni uluslararası kurallar geliştirmişlerdir. Deniz hukukunun kodifikasyonuna yönelik çabalar, 1958 Cenevre Konferansı ve 1982 Montego Bay Konferansı’nda olumlu sonuçlanmıştır. Bu konferanslarda kabul edilen sözleşmeler, karasuları, bitişik bölgeler, kıta sahanlıkları ve münhasır ekonomik bölgeler gibi deniz yetki alanlarının yasal rejimlerini düzenlemiştir. Bu sözleşmelere dayanarak kıyı devletleri, deniz bölgelerinin yasal rejimini ve bu alanların işletilmesini düzenlemeye başlamışlardır. Kıyıları bitişik ya da karşılıklı bulunan devletler deniz bölgelerinin belirlenmesi ve işletilmesi daha karmaşık bir süreçtir. Uluslararası uygulamada, bu gibi durumlarda devletler, aralarındaki anlaşmalar yoluyla deniz bölgelerini sınırlandırmaya çalışmaktadır. Anlaşmaya varılamaması durumunda, birçok devlet uluslararası mahkemelere başvurmaktadır. Arnavutluk ve Yunanistan, 2009 yılında kıta sahanlığı ve diğer deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin bir anlaşma imzalamışlardır. Ancak bu anlaşma, Arnavutluk Anayasa Mahkemesi tarafından anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Anlaşmanın geçersiz ilan edilmesiyle birlikte konu açık ve çözümsüz kalmıştır. Taraflar farklı hukuki pozisyonlar savunmaktadır. Yunanistan, deniz yetki alanlarının belirlenmesinde eşit uzaklık ilkesini esas alırken; Arnavutluk ise hakkaniyet ilkesini desteklemektedir. Bu makale, Arnavutluk ve Yunanistan arasındaki deniz yetki alanlarının belirlenmesi sorununu uluslararası hukuk çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, tarihsel arka plan, uluslararası hukuk ilkeleri ve tarafların hukuki pozisyonları incelenecektir. Son olarak, sorunun çözümüne yönelik akademik ve pratik görüşler sunulacaktır.
Anahtar Kelimeler
- Arnavutluk
- Yunanistan
- Deniz Yetki Alanları
- Birleşmiş Miletller Deniz Hukuku Sözleşmesi
- Uluslararası Adalet Divanı
Proje Numarası
Etik Beyan
Kaynakça
- AGOLLİ, I., “Ambasadori Murati: Me Greqinë nuk mund të bisedohet për kufirin detar”, VOA, 20 Mars 2018, https://www.zeriamerikes.com/a/4307316.html, (E.T. 03.11.2025).
- AKKUTAY, B. L. (2018). Ege Karasuları Sınırlandırmasında Adaların Etkisinin Uluslararası Hukuk Bakımından Değerlendirilmesi. TAAD, 9 (33), 193–210.
- AKSU, F. (2024). Türkiye-Yunanistan İlişkilerinde Deniz Yetki Alanı Uyuşmazlıkları. Avrasya İncelemeleri Dergisi, 13 (2), 89–122.
- ARMANOĞLU, F. (1997). 19. Yüzyıl Siyasî Tarihi: 1789–1914. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- ARPALIER, S. (2025). Yunanistan ile Arnavutluk Arasındaki Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Sorunun Analizi (Doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi.
- BAKIU, B. “Ekskluzive/ Kufiri detar mes Shqipërisë dhe Greqisë ekziston (Dokumenti i plotë)’, Protokoll i Përfunduar Midis Përfaqësuesve të Qeverisë së Republikës Popullore të Shqipërisë dhe Qeverisë së Mbreterisë së Greqisë mbi Tralimin e Kanalit të Korfuzit, Gazeta Shqiptare, 4 November 2020, https://gazetashqiptare.al/2020/11/04/ekskluzive-kufiri-detar-mes-shqiperise-dhe-greqise-ekziston-dokumenti-i-plote/, (E.T. 11.11.2025).
- BAYILLIOĞLU, U. (2010). Uluslararası Hukuk Açısından Ege Karasuları Sınırlandırması (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi.
- BEZERAJ, S. (2014). Shqiptarët dhe Austro-Hungaria Gjatë Viteve 1912–1924 (Doktora tezi). Universiteti i Tiranës.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uzay, Denizcilik ve Havacılık Hukuku, Uluslararası Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
27 Haziran 2026
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2026
Kabul Tarihi
7 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 9