Spor İşletmesinin Antrenörle Yaptığı Sözleşmenin Hukuki Niteliği

Öz

Sağlıklı hayat ve egzersiz temalı ekonominin son yıllarda hacim kazanması, rekreasyon amaçlı özel spor işletmelerinin yaygınlaşması, söz konusu işletmeler ile antrenörler arasındaki hukuki ilişkinin farklı sözleşme içerikleriyle belirlenmesine yol açmıştır. Bu çalışma, spor işletmeleri ile antrenörler arasında kurulan sözleşmelerin hukuki niteliğini Türk Hukuku çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır.

Çalışmada öncelikle spor işletmesi ve antrenör kavramları açıklanmış, ardından uygulamada karşılaşılan sözleşme türleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda antrenörün spor işletmesi bünyesinde bağımlı olarak çalışması, tesisin bağımsız ve münhasır kullanımına dayalı çalışma, danışmanlık faaliyeti ve bağımsız antrenörden hizmet alımı değerlendirilmiştir. Uygulamada en fazla tartışmaya yol açan model ise spor işletmesinin antrenörden hizmet alımı yaptığı ilişkidir. Bu ilişkide sözleşmenin görünüşte bağımsız bir hizmet alımı olarak kurulmasına rağmen, fiili çalışma koşullarında bağımlılık unsurlarının bulunması hâlinde ilişkinin iş sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, spor işletmesi ile antrenör arasındaki sözleşmelerin tek tip bir hukuki nitelendirmeye tabi tutulamayacağı, her somut olayın kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu yaklaşım, taraflar arasındaki menfaat dengesinin sağlanması ve iş hukuku kaynaklı yükümlülüklerin doğru şekilde uygulanması açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Spor İşletmesi
• Antrenör
• İş Sözleşmesi
• Hizmet Alımı
• Bağımlı Çalışma

The Legal Nature of the Contract Between a Sports Company and a Trainer

Öz

The growth of the healthy lifestyle and exercise-themed economy in recent years, coupled with the proliferation of private recreational sports companies, has led to the definition of the legal relationship between these companies and trainers through different contractual contents. This study aims to examine the legal nature of contracts established between sports companies and trainers within the framework of Turkish Law.

The study first explains the concepts of sports company and trainer, and then evaluates the types of contracts encountered in practice. In this context, the trainer's subordinate work within the sports company, work based on independent and exclusive use of the facility, consultancy activity and the procurement of services from an independent trainer are evaluated. The model has caused the most debate in practice is the relationship where the sports company procures services from the trainer. Although the contract in this relationship appears to be an independent procurement of service, it is concluded that if elements of subordination are present in the actual working conditions, the relationship should be classified as an employment contract.

In conclusion, it is stated that contracts between sports compaines and trainers cannot be subjected to a single legal classification, and each specific case should be evaluated within its own characteristics. This approach is important for ensuring a balance of interests between the parties and for the correct application of obligations arising from labor law.

Anahtar Kelimeler

• Sports Company
• Trainer
• Employment Contract
• Service Procurement
• Subordinate Work

Kaynakça

1. AKYİĞİT, E. (2021). Bireysel İş Hukuku (2. b). Ankara.
2. ALPAGUT, G. (1998). Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi, TÜHİS, Ankara.
3. ARAL, F., AYRANCI, H. (2019). Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (12. b.). Ankara.
4. ARAT, A. (2006), İsimsiz Sözleşmelerin Tamamlanması. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1 (2), 239-249.
5. ARICI, K. (2022). Türk İş Hukuku – I Ferdi İş İlişkileri (1. b.). Ankara.
6. ARKAN, S. (2007). Ticari İşletme Hukuku (10. b), Ankara.
7. AYDOĞDU, M., KAHVECİ, N. (2021). Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (5. b.). Ankara.
8. BAŞTERZİ, S. (2010). Avukatla Bağıtlanan Sözleşmenin Hukuki Niteliği, İş Sözleşmesinin Vekâlet ve Diğer İş Görme Sözleşmelerinden Ayrılması. Sicil İş Hukuku Dergisi, (17), 175-198.

9. BAŞTÜRK, F. (2005). Teknik Direktör ve Antrenörlerin Hukuki Durumu. Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 2 (6), 591-606.
10. BİLGİLİ, Ö. (2021). Özel Sağlık Hizmet Sunucularında Çalışan Hekimlerin Sigortalılığı. Sosyal Güvenlik Dergisi, 11 (1), 33-54.
11. BOZKURT GÜMRÜKÇÜOĞLU, Y. (2012). Türk İş Hukukunda Belirli Süreli İş Sözleşmesi (1. b.). İstanbul.
12. CEYHUN, S. (2008). Spor Tesislerinin Rekreatif Açıdan Kullanımı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16 (1), 325-332.
13. ÇELİK, N., CANİKLİOĞLU, N., CANBOLAT, T., ÖZKARACA, E. (2023). İş Hukuku Dersleri (36. b). İstanbul.
14. ÇETİN, A., DEMİR, A. (2021). Rekreasyonel Spor Tesisleri Üyelerinin Algılanan Hizmet Kalitesi Düzeylerinin İncelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17 (33), 425-446.
15. ÇÖRTOĞLU KOCA, S. (2007). Danışmanlık Sözleşmesinin Esasına Uygulanacak Hukuk. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11 (1-2), 233-257.
16. DEMİR, F. (2016). İş Hukuku ve Uygulaması (9. b.). İzmir.
17. DOĞAN, S. (2016). İş Sözleşmesinde Bağımlılık Unsuru (1. b.). Ankara.
18. EKMEKÇİ, Ö., YİĞİT, E. (2020). Bireysel İş Hukuku Dersleri (2. b). İstanbul.
19. EKONOMİ, M. (2006). 4857 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Belirli Süreli İş Sözleşmelerinin Hukuka Uygunluğu (1) – Kavram Süre ve Yenilenme –. Legal İSGHD, 3(9), 15-32.
20. EMRE İLHAN, N. (2014). Kısmi Süreli İş Sözleşmelerinde Ücret, Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Ücreti ve Sair Menfaatlerin Hesaplanması. İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 11(43), 99-106.
21. ERASLAN, A. (2024). Fitness İşletmelerinde Başarıyı Etkileyen Faktörler. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 29 (2), 95-102.
22. EREN, F., YÜCER, İ. (2024). Borçlar Hukuku Özel Hükümler (12. b.). Ankara.
23. EROL, A. (2023). Kendi Hesabına Çalışan (Esnaf) Kuryelerin Hukuki Statüleri ve Sendikalaşma Hakları. SÜHFD, 31 (3), 1081-1108.
24. EYRENCİ, Ö., TAŞKENT, S., ULUCAN, D. (2019). Bireysel İş Hukuku (9. b). İstanbul.
25. GÜLER, M. (2005). Belirli Süreli İş Sözleşmesi. Legal İSGHD, 2(5), 27-82.
26. GÜMÜŞ, M. A. (2012). Borçlar Hukuku Özel Hükümler (C.1-2) İstanbul.
27. GÜVEN, E., AYDIN, U. (2020). Bireysel İş Hukuku (6. b). Eskişehir – İstanbul.
28. GÜZEL, A., ERTAN, E., (2008). Avrupa Birliği Hukukunda ve Özellikle Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (ATAD) Kararlarında Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Yapılma ve Yenilenme Koşulları. Legal İSGHD, 5(18), 395-416.
29. KARADEMİR, A. (2022). 4857 İş Kanunu Kapsamındaki İşçinin İş İlişkisi Devam Ederken Rekabet Etmeme Borcu. İnÜHFD, 13(2), 340-355.
30. KIDAK, E. (2021). Kargo Taşımacılığında Kendi Hesabına Çalışma Aldatmacası Esnaf Kurye Modeli (1.b). İstanbul.
31. KILIÇOĞLU, M. (2009). İlke Kararları Işığında İş Hukukunda Temel Kavramlar (1. b.). Ankara.
32. KUTAL, M. (2005). Türk Sendikacılığını Çevreleyen Olumsuz Koşullar, Özellikler ve Yeni Bir Yapılanma İhtiyacı. Çalışma ve Toplum, 2(5), 11-25.
33. KÜÇÜK, D. (2024). Platform Çalışanları (1.b). OCAK, S., (editör) Dijital İş Hukuku Uygulamaları içinde. 77-114.
34. MAHİROĞULLARI, A. (2001). Türkiye’de Sendikalaşma Evreleri ve Sendikalaşmayı Etkileyen Unsurlar. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1), 159-189.
35. MERİÇ, N. (2005). Türk ve Alman İş Hukukunda Kısmi Süreli Çalışma, Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi. 2(8), 1545-1580.
36. MOLLAMAHMUTOĞLU, H., ASTARLI, M., BAYSAL, U. (2022). İş Hukuku (7.b) Ankara.
37. NARMANLIOĞLU, Ü. (2014). İş Hukuku Ferdi İş İlişkileri I (5. b). İstanbul.
38. OKTAY, S. (1996). İsimsiz Sözleşmelerin Geçerliliği, Yorumu ve Boşluklarının Tamamlanması. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 55 (1-2), 263-296.
39. ORHAN, Ü. (2016). Kişisel Antrenörlük Sözleşmesinin Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof.Dr. Cevdet Yavuz Armağanı Özel Sayı, II.Cilt, 22 (3), 2063-2078. (Kişisel Antrenör).
40. ORHAN, Ü. (2019). Spor Kulübü ve Antrenör Arasındaki Sözleşmenin Hukuki Niteliği ve Ana Esasları. Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 16 (63) 993-1027. (Kulüp – Antrenör).
41. ORHAN, Ü., ÖZKURT, E. (2024). Spor Hukuku (2. b). Ankara.
42. SAĞLAM, N. (2025). Görünmez Emek ve Mekanik İnsandışılaştırma Kavramları Üzerinden Dijital Platform Çalışmalarında Bağımlılık Unsurunun Değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11 (2), 799-830.
43. SENYEN KAPLAN, T. (2018). Bireysel İş Hukuku (9. b). Ankara.
44. SERT SÜTÇÜ, S. (2025). Yurt Dışı Dil Okulu Eğitim Hizmet Danışmanlığı Sözleşmesinin Hukuki Niteliği. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (61), 301-318.
45. SÖZER, A. N. (2021). Hizmet (Emek) Platformlarının ve Çalışanlarının Hukuki Konumu (İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bakımından Bir Değerlendirme). İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 18 (71), 967-1062.
46. SUNAY, H. (2023). Kamu Spor Yatırımları ve Özel Spor İşletmeleri. Şura Akademi Dergisi, (3), 11-23.
47. SÜMER, H. H. (2010). İş Sözleşmesinin Bağımlılık Unsuru. Sicil İş Hukuku Dergisi, (19), 63-73. (Bağımlılık)
48. SÜMER, H. H. (2019). İş Hukuku Uygulamaları (7. b). Ankara. (Uygulamalar).
49. SÜZEK, S. (2021). İş Hukuku (21. b). İstanbul.
50. ŞAKAR, M. (2011). İş Kanunu Yorumu (6. b.). Ankara.
51. TAŞKENT, S. (2006). Belirli Süreli İş Sözleşmelerinin Yapılabilmesi, Legal İSGHD, 3(9), 33-40.
52. TAVŞAN, D. D. (2024). İş Hukuku Bağlamında Özel Hastane Hekimlerinin Çalışma Statüleri. TBB Dergisi, (173), 419-442.
53. TUNÇOMAĞ, K., CENTEL, T. (2018). İş Hukukunun Esasları (9. b). İstanbul.
54. TÜTÜNCÜ, Ö. (2012). Rekreasyon ve Rekreasyon Terapisinin Yaşam Kalitesindeki Rolü. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 23 (2), 248-252.
55. UĞUR, Ö. (2021). 4857 Sayılı İş Kanununa Göre Kısmi Süreli İş Sözleşmelerinde Ücret., İMHFD, 6(11) 97-123.
56. ÜLGEN, H., HELVACI, M., KAYA, A., NOMER ERTAN, N. F. (2019). Ticari İşletme Hukuku (6.b.). İstanbul.
57. YAVUZ, C. (2025). Borçlar Hukuku Dersleri (Özel Hükümler) (20. b). İstanbul.
58. YILMAZ, E. (2010). Türkiye’de İşçi Sendikalarının Önündeki Sosyal, Siyasal ve Ekonomik Engeller. Humanities Sciences, 5(3), 176-185.
59. YİĞİT, Y. (2012). Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapma Serbestisi ve Bu Serbestinin Sınırları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 101-166.
60. ZEVKLİLER, A., GÖKYAYLA, K. E. (2024). Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkiler (22.b). İstanbul.
61. ZEYTİNOĞLU, E. (2004). Kısmi Süreli Çalışma Şekilleri ve 4857 Sayılı İş Kanunundaki Görünüm. İÜHFM., 62(1-2), 449-466.