Derleme

Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri

Cilt: 7 Sayı: 1 6 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri

Öz

Tarihi ahşap yapıların korunması ve restorasyonu sürecinde, yapı elemanlarının mevcut durumunun doğru biçimde değerlendirilmesi, müdahale kararlarının belirlenmesinde temel bir rol oynamaktadır. Ancak ahşap malzemenin heterojen yapısı ve tarihi elemanlarda numune alma olanaklarının sınırlı olması, geleneksel tahribatlı test yöntemlerinin kullanımını kısıtlamaktadır. Bu bağlamda, yapı elemanlarının özgünlüğüne zarar vermeden bilgi elde edilmesini sağlayan tahribatsız test yöntemleri, tarihi ahşap yapıların değerlendirilmesinde öncelikli araçlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, tarihi ahşap yapı elemanlarının mevcut durumunun belirlenmesinde kullanılan tahribatsız ve yarı-tahribatsız test yöntemlerini, yöntem seçimini etkileyen malzeme özellikleri ve bozulma süreçleri çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, ahşap malzemenin higroskopik ve heterojen yapısının test sonuçları üzerindeki etkileri dikkate alınarak; görsel ve duyusal incelemeye dayalı yaklaşımlar, mekanik ve yarı-tahribatsız yöntemler, akustik ve ultrasonik teknikler ile kızılötesi termografi literatür örnekleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmada, incelenen yöntemlerin her birinin ahşap yapı elemanlarının farklı özelliklerine ve bozulma türlerine odaklandığı; bu nedenle tek bir yönteme dayalı değerlendirmelerin çoğu zaman sınırlı kaldığı görülmektedir. Test sonuçlarının mutlak değerler sunmaktan ziyade, karşılaştırmalı ve bağlamsal yorumlara olanak tanıdığı vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tahribatsız test yöntemlerinin, tarihi ahşap yapıların korunmasında bilinçli, çoklu ve bütüncül bir değerlendirme süreci içerisinde ele alınması gerektiği ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışma insan katılımcı, deneysel uygulama veya kişisel veri içermeyen literatür temelli bir çalışmadır. Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Teşekkür

Bu çalışmaya ilişkin teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Adamopoulos, E., M. Volinia, M. Girotto, and F. Rinaudo. 2020. Three-Dimensional Thermal Mapping from IRT Images for Rapid Architectural Heritage NDT. Buildings 10 (10): 187. https://doi.org/10.3390/buildings10100187.
  2. Avdelidis, N. P., and A. Moropoulou. 2004. Applications of Infrared Thermography for the Investigation of Historic Structures. Journal of Cultural Heritage 5 (1): 119–127. https://doi.org/10.1016/j.culher.2003.07.002.
  3. Bucur, V. 2025. Acoustics of Wood. 3rd ed. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-662-70209-3.
  4. Cavalli, A., and M. Togni. 2015. Monitoring of Historical Timber Structures: State of the Art and Prospective. Journal of Civil Structural Health Monitoring 5: 107–113. https://doi.org/10.1007/s13349-014-0081-8.
  5. Dinwoodie, J. M. 2000. Timber: Its Nature and Behaviour. 2nd ed. London: E & FN Spon. https://doi.org/10.4324/9780203477878.
  6. Grinzato, E., P. G. Bison, and S. Marinetti. 2002. Monitoring of Ancient Buildings by the Thermal Method. Journal of Cultural Heritage 3 (1): 21–29. https://doi.org/10.1016/S1296-2074(02)01159-7.
  7. Hasníková, H., and P. Kuklík. 2014. Various Non-Destructive Methods for Investigation of Timber Members from a Historical Structure. Wood Research 59 (3): 411–420.
  8. Hoadley, R. B. 1980. Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology. Newtown: Taunton Press. Ilharco, T., T. Lechner, and T. Nowak. 2015. Assessment of Timber Floors by Means of Non-Destructive Testing Methods. Construction and Building Materials 101: 1206–1214. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2015.05.133.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapılı Çevrenin Tarihi ve Teorisi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

1 Temmuz 2026

Yayımlanma Tarihi

6 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2026

Kabul Tarihi

19 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, O. (2026). Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science, 7(1), 94-113. https://doi.org/10.58598/cuhes.1891570
AMA
1.Bozkurt O. Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science. 2026;7(1):94-113. doi:10.58598/cuhes.1891570
Chicago
Bozkurt, Ozlem. 2026. “Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri”. Cultural Heritage and Science 7 (1): 94-113. https://doi.org/10.58598/cuhes.1891570.
EndNote
Bozkurt O (01 Temmuz 2026) Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science 7 1 94–113.
IEEE
[1]O. Bozkurt, “Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri”, Cultural Heritage and Science, c. 7, sy 1, ss. 94–113, Tem. 2026, doi: 10.58598/cuhes.1891570.
ISNAD
Bozkurt, Ozlem. “Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri”. Cultural Heritage and Science 7/1 (01 Temmuz 2026): 94-113. https://doi.org/10.58598/cuhes.1891570.
JAMA
1.Bozkurt O. Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science. 2026;7:94–113.
MLA
Bozkurt, Ozlem. “Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri”. Cultural Heritage and Science, c. 7, sy 1, Temmuz 2026, ss. 94-113, doi:10.58598/cuhes.1891570.
Vancouver
1.Ozlem Bozkurt. Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science. 01 Temmuz 2026;7(1):94-113. doi:10.58598/cuhes.1891570


Online ISSN: 2757-9050