ETİK İLKELER
Bu dergi, bilimsel yayıncılıkta evrensel etik ilkelere bağlı kalmayı temel bir ilke olarak benimser. Yayın süreçlerinde; şeffaflık, tarafsızlık, dürüstlük, hesap verebilirlik ve akademik etik esas alınır. Dergi; Committee on Publication Ethics (COPE), TR Dizin ve ilgili uluslararası dizinlerin etik yayıncılık standartlarını gözetir.
1. Yazarların Etik Sorumlulukları
Dergiye gönderilen çalışmaların özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ya da değerlendirme sürecinde olmaması gerekmektedir.
Tüm kaynaklar bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapılmak suretiyle belirtilmelidir. İntihal, veri uydurma, çarpıtma ve tekrar yayım gibi etik ihlaller kabul edilemez.
Çalışmaya akademik katkı sunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkı sunan kişilerin dışlanması etik dışıdır.
Araştırmada etik kurul izni gerektiren durumlarda (insan katılımcılar, sözlü tarih çalışmaları, anketler vb.) gerekli izinlerin alınmış olması ve bu durumun makalede açıkça belirtilmesi gerekir.
Yazarlar, çalışmaya ilişkin çıkar çatışması bulunması hâlinde bunu editörlüğe bildirmekle yükümlüdür.
2. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler, değerlendirme sürecinde tarafsızlık, gizlilik ve nesnellik ilkelerine uygun hareket eder.
Hakemler, uzmanlık alanları dışında kalan veya çıkar çatışması doğurabilecek çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmemelidir.
Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler gizli tutulur ve hiçbir şekilde üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Hakem raporları bilimsel gerekçelere dayalı, yapıcı ve saygılı bir dil ile hazırlanır.
3. Editör ve Yayın Kurulunun Etik Sorumlulukları
Editörler ve yayın kurulu, gönderilen çalışmaları bilimsel içerik, özgünlük ve akademik yeterlilik ölçütlerine göre değerlendirir; yazarların kimliği, kurumu, cinsiyeti veya benzeri unsurları dikkate almaz.
Çift kör hakemlik süreci titizlikle yürütülür ve gizlilik esasına uyulur.
Editörler, olası etik ihlal iddialarını ciddiyetle ele alır; gerekli görülen durumlarda COPE yönergeleri doğrultusunda işlem yapar.
Etik ihlal tespit edilen çalışmalar reddedilir veya yayımlanmışsa geri çekme (retraction) süreci işletilir.
4. İntihal Politikası
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, uygun yazılımlar aracılığıyla intihal denetiminden geçirilir.
Kabul edilebilir benzerlik oranının üzerinde benzerlik tespit edilen çalışmalar değerlendirme sürecine alınmaz.
5. Açık Erişim ve Telif Hakları
Dergi, bilginin yaygın ve eşit erişimini destekler. Yayımlanan çalışmalar, açık erişim ilkeleri doğrultusunda okuyuculara sunulur.
Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını saklı tutmakla birlikte, derginin yayım ve arşivleme hakkını kabul eder.
ETİK İHLAL BİLDİRİM VE GERİ ÇEKME POLİTİKASI
Bu dergi, bilimsel yayıncılıkta etik ilkelere tam uyum sağlamayı ve olası etik ihlallerini şeffaf, adil ve sistematik bir biçimde ele almayı taahhüt eder. Etik ihlal iddiaları, COPE (Committee on Publication Ethics) yönergeleri ve ulusal/uluslararası akademik yayıncılık standartları doğrultusunda değerlendirilir.
1. Etik İhlal Türleri
Dergi kapsamında etik ihlal olarak değerlendirilen durumlar şunları kapsar (bunlarla sınırlı olmamak üzere):
İntihal ve aşırı benzerlik
Veri uydurma (fabrication) ve veri çarpıtma (falsification)
Tekrar yayım (duplikasyon) ve dilimleme (salami publishing)
Sahte yazarlık, hediye yazarlık veya yazar sıralamasında etik dışı uygulamalar
Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda izin alınmaması
Çıkar çatışmasının beyan edilmemesi
Hakemlik ve editoryal süreçlerde gizlilik ihlali
2. Etik İhlal Bildirimi
Olası etik ihlaller; yazarlar, hakemler, editörler veya üçüncü kişiler tarafından dergi editörlüğüne yazılı olarak bildirilebilir.
Bildirimlerde somut bilgi ve belgelerin sunulması beklenir. Kimliği belirtilmeden yapılan bildirimler de değerlendirmeye alınabilir.
Tüm bildirimler gizlilik esasına uygun şekilde ele alınır.
3. İnceleme ve Değerlendirme Süreci
Editörlük, bildirilen etik ihlal iddiasını ön incelemeye tabi tutar.
Gerekli görülmesi hâlinde yazar(lar)dan yazılı savunma talep edilir.
İnceleme sürecinde editör kurulu ve gerektiğinde bağımsız uzman görüşleri dikkate alınır.
Süreç boyunca tarafsızlık, gizlilik ve adil değerlendirme ilkeleri gözetilir.
4. Yaptırımlar
Etik ihlalin niteliğine ve ağırlığına bağlı olarak aşağıdaki yaptırımlar uygulanabilir:
Çalışmanın değerlendirme sürecinden çıkarılması
Çalışmanın reddedilmesi
Yayımlanmış çalışmanın geri çekilmesi (retraction)
Yazar(lar)ın belirli bir süre dergiye makale gönderiminin kısıtlanması
Gerekli durumlarda ilgili kurumların bilgilendirilmesi
5. Geri Çekme (Retraction) Politikası
Yayımlanmış bir çalışmada ciddi etik ihlal tespit edilmesi durumunda, editörlük tarafından geri çekme kararı alınır.
Geri çekilen makale, dergi arşivinde erişime açık kalır; ancak makalenin geri çekildiğine dair açık ve gerekçeli bir geri çekme bildirimi yayımlanır.
Geri çekme bildirimi; çalışmanın başlığı, yazar(lar)ı, yayımlanma bilgileri ve geri çekme gerekçesini içerir.
Geri çekme işlemi, derginin şeffaflık ve akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda yürütülür.
6. Düzeltme ve İfade (Correction & Expression of Concern)
Küçük ölçekli hatalar veya etik ihlal kapsamına girmeyen yanlışlıklar için düzeltme (correction) yayımlanabilir.
İnceleme süreci devam eden ancak ciddi şüphe barındıran durumlarda ifade bildirimi (expression of concern) yayımlanabilir.
AÇIK ERİŞİM VE LİSANS POLİTİKASI
Bu dergi, bilimsel bilginin serbestçe paylaşılmasının akademik gelişim ve toplumsal fayda açısından temel bir ilke olduğu anlayışıyla açık erişim (open access) yayın politikasını benimser.
1. Açık Erişim Politikası
Dergide yayımlanan tüm makaleler, yayımlandıkları andan itibaren ücretsiz, sürekli ve kısıtlamasız olarak erişime açıktır.
Okuyuculardan makalelere erişim, indirme, kopyalama, dağıtma, yazdırma veya bağlantı verme karşılığında herhangi bir ücret talep edilmez.
Dergi, açık erişim politikası kapsamında yazarlar için de makale işlem ücreti (APC) talep etmez.
Açık erişim politikası, Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkeleriyle uyumludur.
Bu politika doğrultusunda dergi, bilginin yaygınlaşmasını, akademik etkileşimin artmasını ve bilimsel çıktılara eşit erişimi destekler.
2. Lisanslama Politikası (Creative Commons)
Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, aşağıdaki lisans kapsamında yayımlanır:
Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0)
Bu lisans kapsamında:
Okuyucular, makaleleri paylaşma (kopyalama ve yeniden dağıtma) ve uyarlama (remiksleme, dönüştürme, ticari amaçlar dâhil) haklarına sahiptir.
Bu hakların kullanımı için tek koşul, eserin asıl yazar(lar)ına ve dergiye uygun biçimde atıf yapılmasıdır.
Lisans bilgisi, her makalenin tam metninde açıkça belirtilir.
3. Telif Hakları
Yazarlar, makalelerinin telif hakkını saklı tutar.
Yazarlar, çalışmalarının dergi tarafından yayımlanmasını ve açık erişim kapsamında arşivlenmesini kabul eder.
Dergi, yayımlanan makaleleri ulusal ve uluslararası dizinlerde, açık arşivlerde ve dijital platformlarda barındırma hakkına sahiptir.
4. Arşivleme Politikası
Dergi, yayımlanan tüm içeriklerin uzun dönemli korunmasını ve erişilebilirliğini sağlamayı taahhüt eder.
Makaleler, derginin kendi dijital arşivinde ve uygun görülen açık erişim platformlarında saklanabilir.
Yazarlar, makalelerinin yayımlanmış sürümünü kurumsal arşivlerde ve kişisel akademik platformlarda paylaşabilir.
5. Etik ve Açık Erişim İlişkisi
Açık erişim politikası, derginin etik ilkeleri, çift kör hakemlik süreci, etik ihlal bildirim ve geri çekme politikası ile bütünlük içinde uygulanır. Açık erişim, etik ihlalleri meşrulaştıran bir unsur olarak değil; şeffaflığı ve hesap verebilirliği güçlendiren bir yayıncılık anlayışı olarak ele alınır.
Geri çekilen makaleler açık erişimde kalmaya devam eder; ancak geri çekme durumu açık ve görünür biçimde belirtilir.
Online ISSN: 2757-9050