iBNÜ'L-HÜMAM ES-SiVASi'YE (Ö. 861/1456) GÖRE ALLAH'IN Y ARATIKLARA ACI ÇEKTiRMESi SORUNU

Öz

Yaşadığımız dünyada 'kötülüklerin' varlığı bir olgudur. Bütün dinler ve felsefeler bu sorunun çözümü için çaba sarfetmişlerdir. Kelam bilginleri de Allah'ın fiilieri bağlamında konuya eğilmişlerdir. Kelamcılar Allah'ın yaratıklara acı çektirmesi sorununu; dini açıdan sorumlu olan varlıklar ve dini açıdan sorumluluk taşıı:nayan varlıklar şeklinde iki yönden tartışmışlardır. Bu konuyu tartışan kelam bilginlerinden birisi de lbnü'I-Hümam es-Sivasi'dir. lbnü'l Hümam, mükellef olmayan; hayvanlara, delilere ve çocuklara dünyada isabet eden acılara mukabil Allah'ın mahiyetini bilmediğimiz bir şekilde ahirette bedel ödeyebileceğini vurguluyor. Ayrıca yazar; gerek sorumluluk çağında olan varlıklara ve gerekse sorumluluk taşımayan varlıklara isabet eden acılar, isabet etmeyen yakınlarına ibret ve imtihan edilme açısından dalaylı yararlar sağlayacaktır, görüşünü benimsiyor.

Anahtar Kelimeler

• Allah'ın fiilleri,Mu'tezile,Matüridiler,Eş'ariler,Kötülük,Ahiret,Bedel

The Problem of Allah's Persecution to the Creature According to lbnu'I-Humam es-Sivasi (d: 861/1456)

Abstract

The 'evil' is a phenomenon in this world. All the religions and philosophies deal with this matter to solve it. Kelam, lslamic Theology, alsa takes the problem through the cantext of Allah's acts. lslamic Theologians in the matter of Allah's persecution to the creature depend on to the division of creature, that is creature that has responsibility and that has not any responsibility. lbnu'I-Humam es-Sivasi is one of the lslamic Theologians who examined this subject. lbnu'I-Humam emphasize to that the creature like animals, insane people, and children that has no responsibility will have meed in the Alıiret (after life) according to that we do not know, if they get any persecution. Furthermore, the author favors that the sufferings which both the responsible and non-responsible creature came across will be a kind of lesson and test for the k1th and kin and these sufferinQS will be beneficial.

Keywords

• Allah's acts,Mu'tezile,Maturidis,Es'aris,Evil,Ahiret (after life),Meed

Kaynakça

1. Bkz. Aliyyü'I-Kari, Nüreddin, Şerhu'/-Emali, Dımeşk, 1962, s.21; izınirli, Isınail Hakkı, Yeni Ilm-i
2. Kelam, Istanbul, 1339, ll, 122-26; Yurdagür, Metin, Allalı'm Slfatlatl. Istanbul, 1984, s. 226-232. 2 lbnü'I-Hümam, Kemal, F
3. Nureddin, e/-Bidaye fi Usıili'D-Din, (tahk. Bekir Topaloğlu), Dınıeşk, s. 26. 4 Sabüni, , ei-Bidaye, s. 26. 5 Taftazaııi, Sadeddiıı. Şerlw'I-Akaid, Istanbul, 1879, s. 31; CLircaııi, S. Şerif, et-Ta'rifat, Beyrut,
4. 1987, s. 239.
5. "Gazali, Ebü Harnid Muhammed, el-iktisfid fi'l-i'tikfid, Beynıl, 1903, s. 53-63; a.g.nılf.,
6. Kavfildu'/-Akaid, (talılc Musa Muhammed Ali), Beyrut, 1985, s. ın -178; Aliyyu'I-Kari, Şerhu'IEmali,
7. s. 22. 7 Pezdevi, Muhammed, Ehl-i Sünnet Akfiidi, (çev. Şerafeddin Gölcük). istanbul, 1980, s. 99;
8. Sabüni, a.g.e., s. 35-38.