Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı

Gazi Orkun Ediboğlu

EN TR

Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı

Öz

Bu makalede, yapay zeka (YZ) teknolojilerinin psikiyatri psikoterapi alanındaki kullanımı incelenmektedir. Yapay zekanın psikoterapi uygulamalarında potansiyeli büyüktür. YZ, bilişsel ve duygusal süreçlerin anlaşılması, değerlendirme ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi, terapiye erişilebilirlik ve maliyet konularında önemli katkılar sağlayabilir. Ancak, etik ve güvenlik gibi önemli konulara da dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu makalede, YZ'nin psikoterapiye entegrasyonu, mevcut kullanımları ve gelecekteki potansiyel uygulamaları ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Yapay zeka, psikiyatri, psikoterapi, makine öğrenmesi, etik

Teşekkür

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı başkanı ve hocam saygıdeğer Prof. Dr. Lut Tamam'a teşekkür ederim

Kaynakça

De Mello FL, de Souza SA. Psychotherapy and artificial intelligence: A proposal for alignment. Front Psychol. 2019;10:263.
Gergen KJ. Toward a visionary psychology. The Humanistic Psychologist.; 2016;44:3.
Luxton DD. Artificial intelligence in psychological practice: Current and future applications and implications. Prof Psychol Res Pr. 2014;45:332.
Luxton DD. Recommendations for the ethical use and design of artificial intelligent care providers. Artif Intell Med. 2014;62:1–10.
Ebert DD, Harrer M, Apolinário-Hagen J, Baumeister H. Digital interventions for mental disorders: key features, efficacy, and potential for artificial intelligence applications. Adv Exp Med Biol. 2019;1192:583-627.
Bickman L. Improving mental health services: a 50-year journey from randomized experiments to artificial intelligence and precision mental health. Adm Policy Ment Health. 2020;47:795-843.
Aktan ME, Turhan Z, Dolu İ. Attitudes and perspectives towards the preferences for artificial intelligence in psychotherapy. Comput Human Behav. 2022;133:107273.
De Mello FL, de Souza SA. Psychotherapy and artificial intelligence: A proposal for alignment. Front Psychol. 2019;10:263.
Gergen KJ. Toward a visionary psychology. Humanist Psychol. 2016;44:3-17.
Warner HR, Toronto AF, Veasey LG, Stephenson R. A mathematical approach to medical diagnosis: application to congenital heart disease. JAMA. 1961;177:177–83.

Bi Q, Goodman KE, Kaminsky J, Lessler J. What is machine learning? A primer for the epidemiologist. Am J Epidemiol. 2019;188:2222–39.
Aafjes-van Doorn K, Kamsteeg C, Bate J, Aafjes M. A scoping review of machine learning in psychotherapy research. Psychother Res. 2021;31:92–116.
Shatte ABR, Hutchinson DM, Teague SJ. Machine learning in mental health: a scoping review of methods and applications. Psychol Med. 2019;49:1426–48.
Graham S, Depp C, Lee EE, Nebeker C, Tu X, Kim HC, Jeste D V. Artificial intelligence for mental health and mental illnesses: an overview. Curr Psychiatry Rep. 2019;21:1–18.
Tai AMY, Albuquerque A, Carmona NE, Subramanieapillai M, Cha DS, Sheko M et al. Machine learning and big data: Implications for disease modeling and therapeutic discovery in psychiatry. Artif Intell Med. 2019;99:101704.
Yarkoni T, Westfall J. Choosing prediction over explanation in psychology: Lessons from machine learning. Perspect Psychol Sci. 2017;12:1100–22.
Dwyer DB, Falkai P, Koutsouleris N. Machine learning approaches for clinical psychology and psychiatry. Annu Rev Clin Psychol. 2018;14:91–118.
Imel ZE, Caperton DD, Tanana M, Atkins DC. Technology-enhanced human interaction in psychotherapy. J Couns Psychol. 2017;64:385-93.
Bassett C. The computational therapeutic: exploring Weizenbaum’s ELIZA as a history of the present. AI Soc. Springer; 2019;34:803–12.
Colby KM, Weber S, Hilf FD. Artificial paranoia. Artif Intell. 1971;2:1–25.
Vieira S, Pinaya WHL, Mechelli A. Using deep learning to investigate the neuroimaging correlates of psychiatric and neurological disorders: Methods and applications. Neurosci Biobehav Rev. 2017;74:58–75.
Vajawat B, Varshney P, Banerjee D. Digital gaming interventions in psychiatry: evidence, applications and challenges. Psychiatry Res. 2021;295:113585.
Allen S. Artificial intelligence and the future of psychiatry. IEEE Pulse. 2020;11:2–6.
Fiske A, Henningsen P, Buyx A. Your robot therapist will see you now: ethical implications of embodied artificial intelligence in psychiatry, psychology, and psychotherapy. J Med Internet Res. 2019;21:e13216.
Newman J. To Siri with Love: A Mother, Her Autistic Son, and the Kindness of Machines: New York, NY, HarperCollins, 2017.
Brinker TJ, Hekler A, Hauschild A, Berking C, Schilling B, Enk AH et al. Comparing artificial intelligence algorithms to 157 German dermatologists: the melanoma classification benchmark. Eur J Cancer. 2019;111:30–7.
Fitzpatrick KK, Darcy A, Vierhile M. Delivering cognitive behavior therapy to young adults with symptoms of depression and anxiety using a fully automated conversational agent (Woebot): a randomized controlled trial. JMIR Ment Health. 2017;4:e7785.
Du Sert OP, Potvin S, Lipp O, Dellazizzo L, Laurelli M, Breton R et al. Virtual reality therapy for refractory auditory verbal hallucinations in schizophrenia: a pilot clinical trial. Schizophr Res. 2018;197:176–81.
Pennisi P, Tonacci A, Tartarisco G, Billeci L, Ruta L, Gangemi S et al.. Autism and social robotics: A systematic review. Autism Res. 2016;9:165–83.
Gillath O, Ai T, Branicky MS, Keshmiri S, Davison RB, Spaulding R. Attachment and trust in artificial intelligence. Comput Human Behav. 2021;115:106607.
Glikson E, Woolley AW. Human trust in artificial intelligence: Review of empirical research. Acad Manag Ann. 2020;14:627–60.
Deres AT, Bürkner P, Klauke B, Buhlmann U. The role of stigma during the course of inpatient psychotherapeutic treatment in a German sample. Clin Psychol Psychother. 2020;27:239–48.
McSpadden E. I’m not crazy or anything: Exploring culture, mental health stigma, and mental health service use among urban community college students. Community Coll J Res Pract. 2022;46:202–14.
Ogueji K, Zhu Y, Lin J. Small data? no problem! exploring the viability of pretrained multilingual language models for low-resourced languages. Proceedings of the 1st Workshop on Multilingual Representation Learning. 2021;116–126.
Vandemeulebroucke T, de Casterlé BD, Gastmans C. The use of care robots in aged care: A systematic review of argument-based ethics literature. Arch Gerontol Geriatr. 2018;74:15–25.
Coeckelbergh M, Pop C, Simut R, Peca A, Pintea S, David D, Vanderborght B. A survey of expectations about the role of robots in robot-assisted therapy for children with ASD: ethical acceptability, trust, sociability, appearance, and attachment. Sci Eng Ethics. 2016;22:47–65.
Pham KT, Nabizadeh A, Selek S. Artificial intelligence and chatbots in psychiatry. Psychiatr Q. 2022;93:249–53

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cerrahi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Gazi Orkun Ediboğlu ^*
0000-0002-3662-8671
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2023

Kabul Tarihi

28 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA29ZC55XU

APA

Ediboğlu, G. O. (2023). Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi, 3(1), 12-18. https://izlik.org/JA29ZC55XU

AMA

1.Ediboğlu GO. Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı. Çukurova Tıp Öğrenci Derg. 2023;3(1):12-18. https://izlik.org/JA29ZC55XU

Chicago

Ediboğlu, Gazi Orkun. 2023. “Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı”. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi 3 (1): 12-18. https://izlik.org/JA29ZC55XU.

EndNote

Ediboğlu GO (01 Haziran 2023) Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi 3 1 12–18.

IEEE

[1]G. O. Ediboğlu, “Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı”, Çukurova Tıp Öğrenci Derg, c. 3, sy 1, ss. 12–18, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29ZC55XU

ISNAD

Ediboğlu, Gazi Orkun. “Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı”. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi 3/1 (01 Haziran 2023): 12-18. https://izlik.org/JA29ZC55XU.

JAMA

1.Ediboğlu GO. Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı. Çukurova Tıp Öğrenci Derg. 2023;3:12–18.

MLA

Ediboğlu, Gazi Orkun. “Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı”. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2023, ss. 12-18, https://izlik.org/JA29ZC55XU.

Vancouver

1.Gazi Orkun Ediboğlu. Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı. Çukurova Tıp Öğrenci Derg [Internet]. 01 Haziran 2023;3(1):12-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29ZC55XU

Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı

Psychotherapeutic approach of artificial intelligence to human intelligence

Öz

Anahtar Kelimeler

Yapay zekanın insan zekasına psikoterapötik yaklaşımı

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster