Derleme

Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi

Cilt: 2 Sayı: 1 28 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi

Öz

Psikiyatrik hastalıkların toplumda giderek yaygınlaşması ve bu hasta grubuna uygulanan cerrahi girişim sayısının belirgin şekilde artması, perioperatif psikotrop ilaç yönetimini klinisyenler için kritik bir uygulama alanına dönüştürmüştür. Bu anlatısal derleme; antidepresanlar, antipsikotikler, duygudurum dengeleyiciler ve çeşitli psikotrop ajan gruplarının preoperatif, intraoperatif ve postoperatif dönemlerdeki yönetimine ilişkin güncel kanıtları kapsamlı biçimde ele almaktadır. Tedavinin ani kesilmesinin tetikleyebileceği nüks, yoksunluk sendromları ve anestezik ajanlarla ortaya çıkan farmakokinetik etkileşimler yer almaktadır. İlaç sürekliliği ile cerrahi güvenlik arasındaki dengenin nasıl sağlanacağı, bireysel risk-yarar analizinin hangi ölçütlere göre yapılacağı ve multidisipliner ekip iletişiminin perioperatif sürece nasıl yansıtılacağı bu derlemenin temel tartışmalarını oluşturmaktadır. Özellikle QT uzaması, serotonin sendromu ve kolinerjik blokaj gibi ilaç kaynaklı advers etkilerin perioperatif dönemde nasıl öngörülüp yönetileceği, anestezistler ve psikiyatristler arasında yapılandırılmış bir iletişim protokolünün gerekliliğini bir kez daha gündeme taşımaktadır. Aynı zamanda bu derleme, henüz yeterince standardize edilmemiş olan perioperatif psikotrop yönetim kılavuzlarının geliştirilmesine katkı sağlamayı ve klinisyenlere kanıta dayalı, uygulanabilir bir referans çerçevesi sunmayı hedeflemektedir. Eldeki veriler, psikotrop ilaçların büyük çoğunluğunun ameliyat süresince sürdürülmesi gerektiğine işaret etmekle birlikte, lityum gibi dar terapötik pencereye sahip ajanlar için cerrahi öncesinde özenli bir farmakolojik planlama yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Auerbach, A. D., Vittinghoff, E., Maselli, J., Pekow, P. S., Young, J. Q., & Lindenauer, P. K. (2013). Perioperative use of selective serotonin reuptake inhibitors and risks for adverse outcomes of surgery. JAMA Internal Medicine, 173(12), 1075–1081. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2013.714
  2. Bartakke, A., Corredor, C., & Van Rensburg, A. (2020). Serotonin syndrome in the perioperative period. BJA Education, 20(1), 10–17. https://doi.org/10.1016/j.bjae.2019.10.003
  3. Beach, S. R., Celano, C. M., Noseworthy, P. A., Januzzi, J. L., & Huffman, J. C. (2013). QTc prolongation, torsades de pointes, and psychotropic medications. Psychosomatics, 54(1), 1–13. https://doi.org/10.1016/j.psym.2012.11.001
  4. Bschor, T., & Müller-Oerlinghausen, B. (2003). Is lithium still the gold standard in the treatment of bipolar disorders? European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 253, 113–114. https://doi.org/10.1007/s00406-003-0426-5
  5. Carr, Z. J., Vells, B., Wood, B. R., Lowery, J. D., Rogers, A. M., Kunselman, A. A., Karamchandani, K., & Vaida, S. J. (2018). A double blind randomized placebo controlled pilot study of single-dose preoperative modafinil for functional recovery after general anesthesia in patients with obstructive sleep apnea. Medicine, 97(39), e12585. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000012585
  6. Cartabuke, R. S., Rice, J., & Khanna, S. (2017). Hemodynamic activity and recovery profile in pediatric patients receiving methylphenidate prior to general anesthesia. Paediatric Anaesthesia, 27(10), 1009–1015. https://doi.org/10.1111/pan.13112
  7. Cavalcante, A. N., Hofer, R. E., Tippmann-Peikert, M., Sprung, J., & Weingarten, T. N. (2017). Perioperative risks of narcolepsy in patients undergoing general anesthesia: A case-control study. Journal of Clinical Anesthesia, 41, 120–125. https://doi.org/10.1016/j.jclinane.2017.04.008
  8. Charbit, B., Albaladejo, P., Funck-Brentano, C., Legrand, M., Samain, E., & Marty, J. (2008). Droperidol and ondansetron-induced QT interval prolongation. Anesthesiology, 109(2), 206–212. https://doi.org/10.1097/ALN.0b013e31817fd8c8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ruh Sağlığı Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yeşiloğlu, C., & Fettahlıoğlu, Ö. (2026). Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi, 2(1), 31-43. https://izlik.org/JA79FA73FT
AMA
1.Yeşiloğlu C, Fettahlıoğlu Ö. Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi. 2026;2(1):31-43. https://izlik.org/JA79FA73FT
Chicago
Yeşiloğlu, Caner, ve Ömer Fettahlıoğlu. 2026. “Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi”. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi 2 (1): 31-43. https://izlik.org/JA79FA73FT.
EndNote
Yeşiloğlu C, Fettahlıoğlu Ö (01 Ekim 2026) Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi 2 1 31–43.
IEEE
[1]C. Yeşiloğlu ve Ö. Fettahlıoğlu, “Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi”, Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi, c. 2, sy 1, ss. 31–43, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79FA73FT
ISNAD
Yeşiloğlu, Caner - Fettahlıoğlu, Ömer. “Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi”. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi 2/1 (01 Ekim 2026): 31-43. https://izlik.org/JA79FA73FT.
JAMA
1.Yeşiloğlu C, Fettahlıoğlu Ö. Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi. 2026;2:31–43.
MLA
Yeşiloğlu, Caner, ve Ömer Fettahlıoğlu. “Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi”. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi, c. 2, sy 1, Ekim 2026, ss. 31-43, https://izlik.org/JA79FA73FT.
Vancouver
1.Caner Yeşiloğlu, Ömer Fettahlıoğlu. Cerrahi Girişimlerde Psikotrop İlaç Yönetimi. Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2026;2(1):31-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79FA73FT

Çukurova Ruh Sağlığı Dergisi, Çukurova Ruh Sağlığı Derneği’nin hakemli ve açık erişimli bilimsel yayınıdır.
e-ISSN: 3108-5695
Dergide yayımlanan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı kapsamında yayımlanmaktadır.