Tarım Arazilerinin Amaç Dışı Kullanımı Örneği: Çukurova Uluslararası Havalimanı

Öz

Artan nüfusun ihtiyaçlarına bağlı olarak arazi kullanımları da zamanla değişmektedir. Bu değişimlerin en önemlisi, mevcut tarım arazilerinin tarımsal amaç dışında kullanılmasına yönelik olarak meydana gelen değişimlerdir. Bir taraftan barınma gibi ihtiyaçlar nedeniyle tarımsal araziler tarım dışına çıkarılırken, diğer taraftan bu nüfusun en önemli diğer bir ihtiyacı olan beslenme tehlikeye girmektedir. Bu çalışmaya konu olan Çukurova Uluslararası Havalimanı (ÇUH) da bu çerçevede ele alınmıştır. Çalışmada Türkiye'nin Çukurova Bölgesi’nde, Mersin ili Tarsus ilçesi sınırları içerisinde kurulan ÇUH’un tarım arazileri üzerindeki etkisini incelenmiştir. Türkiye’nin en verimli ovası olan Çukurova Ovası’nda kurulan ÇUH’un yeri ve tarımsal potansiyeli dikkate alındığında, 5403 sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanunu çerçevesinde mutlak tarım arazisi vasfına sahip bir alan geri dönüşü mümkün olmayan şekilde bozunuma uğratılmıştır. Çalışmada zamansal olarak havalimanı yapılmadan önceki ve mevcut durumu uydu görüntüleri ile değerlendirilmiştir. Öncesinde yıllardır tarımsal üretimin yapıldığı önemli bir alan, havalimanı inşaası ile birlikte tarım dışına çıkarılmıştır. Alan içerisinde; Arıklı, Mürsel, Arpacı ve Çanakçı serileri bulunmaktadır. Tüm seriler derin bir toprak yapısına sahip olup, verimlilikleri yüksektir. ÇUH’un kurulması ile birlikte yaklaşık 7663 dekar verimli tarım arazisi ve toprak beton ile mühürlenmiştir. Çalışmada havalimanı özelinde tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmalarına dikkat çekilmiş, kimi önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çukurova
• Uluslararası havalimanı
• Toprak
• Tarım arazileri

Example of Misuse of Agricultural Lands: Çukurova International Airport

Öz

Land uses change over time depending on the needs of the increasing population. The most important change is that existing agricultural lands are used for purposes other than agricultural purposes. While agricultural lands are being taken out of agriculture due to needs such as shelter, another important need of this population, nutrition, is being jeopardized. The Çukurova International Airport (CIA), which is the subject of this study, is also considered within this scope. In this study, the impact of the ÇUH established within the borders of Tarsus district of Mersin province in the Çukurova Region of Turkey on agricultural lands was examined. Considering the location and agricultural potential of the ÇUH established in the Çukurova Plain, which is the most fertile plain in Turkey, an area with absolute agricultural land qualifications within the framework of the Soil Protection and Land Use Law No. 5403 has been irreversibly degraded. In the study, the temporal and current situation before the construction of the airport was evaluated with satellite images. An important area where agricultural production had been carried out for years before, was taken out of agriculture with the construction of the airport. The area includes Arıklı, Mürsel, Arpacı and Çanakçı series. All series have a deep soil structure and high productivity. With the establishment of ÇUH, approximately 7663 acres of fertile agricultural land and soil were sealed with concrete. In the study, attention was drawn to the misuse of agricultural lands, especially at the airport, and some suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Çukurova
• International airport
• soil
• agricultural land

Kaynakça

1. Ağarı, M., (2023). Zaman Kavramı: Nedir – Ne Değildir? Karabük Türkoloji Dergisi, 6(1):123-148. ISSN 2667-7253/e-ISSN 2687-3885, DOI: 107596/katud.31072023.08
2. Anonim, (2024a). Türkiye’nin en büyük havalimanları. https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27deki_havaalanlar%C4%B1_istatistikleri_listesi
3. Anonim, (2024b). Tarsus ili uzun yıllar iklimsel verileri. https://tr.climate-data.org/asya/tuerkiye/mersin/tarsus-19373/
4. Anonim, (2005). Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5403.pdf
5. Bozyurt, O. ve Kelleboz, Y., (2022). Mersin İli Tarsus İlçesinde Doğal Ortam İnsan İlişkilerinde Yaşanan Sorunlar. International SMART Journal, 8(65): 2108-2115. Doi Number http://dx.doi.org/10.29228/smryj.65968.
6. Dilek, Ö. (2007). Şehirlerarası Havayolu Talep Tahmini: Erzurum Üzerine Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
7. Dinç, U., Sarı., M., Şenol, S., Kapur, S., Sayın, M., Derici, M.R., Çavuşgil, V., Gök, M., Aydın, M., Ekinci, H. ve Ağca, N., (1990). Çukurova Bölgesi Toprakları. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yardımcı Ders Kitabı. Yayın No: 20. Adana
8. Dinç, U., Şenol, S., Kapur, S., Cangir, C. ve Atalay, İ., (2001). Türkiye Toprakları. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Genel Yayın No: 51, Adana.

9. Green, R. K. (2007). Airports and economic development. Real estate economics, 35(1): 91-112. İlhan, R., Karadaş, A., Kırallı, S., Vardar, S. ve Öner, E., (2023). Çoklu analiz yöntemlerinin Işığında Tarsus (Berdan) Ovasının paleocoğrafyası ve Gözlükule Höyüğünün jeoarkeolojisi. Cografya Dergisi, 47:183-203. https://doi.org/10.26650/JGEOG2023-1284367
10. Öner, E., Hocaoğlu, B. ve Uncu, L., (2005). Tarsus ovasının jeomorfolojik gelişimi ve Gözlükule höyüğü. Türkiye Kuaterner Sempozyumu TURQUA-V Bildiriler Kitabı, 2-5.
11. Özür, (2018). Türkiye’de havalimanlarının kuruluş yerlerinin sürdürülebilir arazi kullanımı bakımından değerlendirilmesi. Türk Coğrafya Dergisi, 71:15‐25. DOI: 10.17211/tcd.413346
12. Turgut, M. ve Gürsoy, İ., (2023). Çukurova Bölgesel Havalimanının TR62 Düzey 2 Bölgesinde Kalkınmaya Etkilerinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Kalkınma Dergisi, 1(1):61-82ISSN: 2980-0544.
13. Turgut, M. ve Şahin, A.Y., (2019). Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi ile Yaş Sebze ve Meyve Depo Yeri Seçimi: Mersin İli Uygulaması. Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 1(1): 42-59.
14. Yayar, R. ve Tekin, B., (2015). Türkiye’de Ulaşım Sektörünün Gelişimi ve Havayolu Firma Tercihinin Belirleyicileri: İzmir İlinde Bir Uygulama. Ege Akademik Bakış, 15(4): 539-550