Muğla İli Açık Tarla Domates Üretim Alanlarında Hasat Sonrası Bitki Artıkları Temizliğinin Domates Yaprak Güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiiade)’nın Ergin Popülasyon Yoğunluğuna Etkisi

Öz

Bu çalışmada, Muğla ilinde açık alanda domates yetiştirilen alanlarda hasat sonrası tarlada kalan domates bitki artıkları ile yabancı otların ergin Tuta absoluta (Meyrick)’nın popülasyon gelişimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmalar, 2015-2017 yılları arasında Çamköy (Milas, Muğla) ve Kızlan (Datça, Muğla)’da, hasat sonrası tarla temizliği ve toprak işlemesi yapılan bir tarla ile tarla temizliği ve toprak işlemesi yapılmayan bir tarla olmak üzere toplam dört tarlada yürütülmüştür. Ergin T. absoluta popülasyonlarının gelişimini belirlemek için feromon tuzakları kullanılmıştır. Çalışmalar sırasında Çamköy’de tarla temizliği ve toprak işlemesi yapılan ve yapılmayan tarlalarda sırasıyla toplam 3.670 ve 5.423 T. absoluta ergini yakalanmıştır. Bu bulgulara dayanarak, toplam ortalama T. absoluta ergin sayısı sırasıyla 159.57 ve 235.78 adet olarak bulunmuştur. İki ortalama arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Örneklemenin yapıldığı bir diğer bölge olan Kızlan’da, hasat sonrası tarla temizliği ve toprak işleme yapılan tarlalarda sırasıyla toplam 3.127 ve 5.440 adet T. absoluta ergini yakalanmıştır. Bu tarlalardaki ortalama ergin sayısı sırasıyla 142.14 ve 247.27 adet olarak gerçekleşmiş ve iki ortalama arasındaki fark istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Bu sonuçlar, hasat sonrası üretim alanlarında T. absoluta popülasyonlarını azaltmayı amaçlayan kültürel uygulamaların bir sonraki sezonda zararlı popülasyon yoğunluğunu azaltmada etkili olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Tuta absoluta
• Popüslasyon
• Bitki artıkları
• Domates
• Muğla

The Impact of Post-Harvest Removal of Vegetative Residues on the Adult Population Density of the Tomato Leaf Miner, Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae), in the Tomato-Growing Areas of Muğla

Öz

This study investigated the effects of tomato plant residues that remained in the field after harvest on the population growth of adult Tuta absoluta in open-field tomato growing areas of Muğla province. The research was conducted in Çamköy (Milas, Muğla) and Kızlan (Datça, Muğla) between 2015 and 2017 in a total of four fields, including one field with field cleaning and tillage after harvest and one field without field cleaning and tillage in each location. Pheromone traps were used to determine the development of adult T. absoluta populations. During the studies, a total of 3.670 and 5.423 T. absoluta adults were captured in Çamköy in the fields with and without field cleaning and tillage, respectively. Based on these findings, the total mean number of T. absoluta adults was found to be 159.57 and 235.78, respectively. The difference between the two means was determined to be statistically significant. In Kızlan, another region where sampling was conducted, a total of 3.127 and 5.440 T. absoluta adults were captured in fields that underwent post-harvest field cleaning and tilling, respectively. The mean number of adults in these fields was 142.14 and 247.27, respectively, showing a statistically significant difference between the two means. These results indicate that cultural treatments aimed at reducing T. absoluta populations in post-harvest production areas were effective in decreasing pest population density in the following season.

Anahtar Kelimeler

• Tuta absoluta
• population
• vegetative residue
• tomato
• Muğla.

Kaynakça

1. Attique, M. R., Ahmad, M. M., Ahmad, Z., Rafiq, M., 2001. Sources of carry-over and possibilities of cultural control of Pectinophora gossypiella (Saunders) in the Punjab, Pakistan. Crop Protection, 20: 421-426.
2. Aygel, G., Aslan, M. M., 2023. Mersin ili tarla koşullarında yetiştirilen farklı domates çeşitlerinde Domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiiade)’nın popülasyon yoğunluğu ve bulaşıklık oranı. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 26(1): 27-37.
3. Bashyal, S., Poudel, D, Gautam, B., 2022. A review on cultural practice as an effective pest management approach under integrated pest management, Tropical Agroecosystems, 3(1): 34-40.