At Yetiştiriciliğinde Fizyoterapi Uygulamalarının Önemi

Öz

Bu çalışmanın amacı atlarda fizyoterapi uygulamalarının kullanım alanları, faydaları ve yanlış uygulandığında meydana gelebilecek risk faktörlerini açıklamaktır. Bunun yanı sıra fizik tedavinin tarihçesi ve uygulama sonrasında atlarda meydana gelen davranış değişikliklerinden bahsedilmiştir. Fizik tedavi atlarda at sağlığı konusunda uzmanlaşmış ve fizyoterapi konusunda eğitim almış veteriner hekim ya da fizyoterapistler tarafından uygulanmaktadır. Fizik tedavide amaç atların ağrılarının azaltılması, hareket kapasitesinin artırılması ve kaybedilen fonksiyonların yerine getirilmesidir. Bu amaçlar doğrultusunda problemin türüne ve şiddetine göre uygun terapi yöntem ve teknikleri seçilerek ata uygulanır. Manuel terapi, elektroterapi, laser terapi, termal terapi yöntemleri, terapötik ultrason, hidroterapi, şok dalgası terapisi, manyetik alan terapisi ve terapötik egzersiz günümüzde atlara uygulanan önemli fizyoterapi uygulamaları arasındadır. Terapiyi uygulayacak kişinin at anatomisi, fizyolojisi ve davranışını iyi bilmesi, atın geçmişi hakkında bilgi edinmesi ve oluşabilecek yan etkiler konusunda hasta sahibini bilgilendirmesi gerekmektedir. Örneğin; kas spazmı olan bir ata sıcak uygulandığında ağrı ve gerginliği azalırken, kanser olan bir ata sıcak uygulaması sırasında kan dolaşımı hızlanacağı için kanser hücrelerinin yayılma ihtimali artar. Fizyoterapinin genel olarak bir tedavi yöntemi olmadığı, hekimin uyguladığı tedaviyi destekleyen alternatif bir tedavi yöntemi olduğu bilinmektedir. Yarış atlarında ağrıyı azaltmak ve performansı artırmak için son yıllarda popülerliği artan bu yöntemlerin, detaylı bir şekilde literatür taraması yapılarak ele alınan bu çalışmada at yetiştiricileri ve meslektaşlar için rehber olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• At
• Davranış
• Fizik Tedavi
• Hayvan Refahı
• Masaj.

Physiotherapy Applications' Importance in Horse Breeding

Öz

This study aims to clarify the regions of use, advantages, and potential risks associated with improper physiotherapy use in horses. The history of physical therapy was also discussed, as were the behavioral changes that take place in horses following the application. Veterinary professionals or physiotherapists with training in equine health administer physical treatment to horses. Physical therapy aims to recover lost functions, improve mobility, and lessen discomfort. According to these goals, suitable therapeutic approaches and strategies are chosen and used based on the nature and seriousness of the issue. Among the significant physiotherapy applications used on horses today are manual treatment, electrotherapy, laser therapy, thermal therapy techniques, therapeutic ultrasound, hydrotherapy, shock wave therapy, magnetic field therapy, and therapeutic exercise. In addition to learning about the horse's history and informing the patient's owner of any potential side effects, the individual administering the therapy should possess a solid understanding of the anatomy, physiology, and behavior of horses. For instance, applying heat to a horse experiencing muscle spasm reduces the discomfort and stress, but applying heat to a horse suffering from cancer increases the risk of the cancer cells spreading since the blood circulation speeds up. It is well recognized that physiotherapy is an alternate treatment approach that supplements the doctor's treatment rather than a therapeutic method in and of itself. In this study, which is covered in detail by evaluating the literature, it is believed that these techniques, which have gained popularity recently to lessen pain and enhance performance in racehorses, will serve as a guide for colleagues and horse breeders.

Anahtar Kelimeler

• Horse
• Behavior
• Physical Therapy
• Animal Welfare
• Massage.

Kaynakça

1. Adair, S., Phillips, D. (2017) Equine rehabilitation. Physical rehabilitation for veterinary technicians and nurses, 347-376.
2. Aktürk, O., Yüksek, S. (2023) Masajın sporcu performansı üzerine etkilerinin incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3, 1.
3. Altınkaya, N., Çağatay, S. (2020) Köpeklerde spinal yaralanmalar sonrası fizyoterapi uygulamaları: olgu sunumları. İzmir Democracy University Health Sciences Journal, 3 (3): 214-223.
4. Anteplioğlu, H. (1973) Atların ekstremite hastalıklarında uygulanan fizik tedavi yöntemleri ve sonuçları-2. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20 (04): 0-0.
5. Atalaia, T., Prazeres, J., Abrentes, J., Clayton, H. M. (2021) Equine rehabilitation: A scoping review of the literature. Animals, 11(6), 1508.
6. Bayraktar, B., Kurtoğlu, M. (2004) Sporda performans ve performans arttırma yöntemleri, Klinik Gelişim Dergisi, 269-296.
7. Bakewell, S. (1997) Illustrations from the wellcome ınstitute library: medical gymnastics and the cyriax collection. Medical history, 41 (04), 487-495.
8. Brookers, W., Payne, R., Lea, R. (2024) Reporting outcome measures in veterinary physiotherapy with particular reference to the treatment of canine and equine joint cases in the UK. Vet Record, 194, 6.

9. Bromiley, M. (2013) Equine injury, therapy and rehabilitation. John Wiley, Sons.
10. Buchner, H. H. F., Schildboeck, U. (2010) Physiotherapy applied to the horse: a review. Equine Veterinary Journal, 26.
11. Calatayud, M. (2019) A royal history of animal physiotherapy.
12. Can, F. (2016) Fizyoterapi ve rehabilitasyonun mesleki gelişim tarihçesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1 (3): 1-6.
13. Goldberg, M. E., Tomlinson, J. E. (2017) Physical Rehabilitation for Veterinary Technicians and Nurses. John Wiley, Sons.
14. Gürkan, A. C., Dalbudak, İ., Bakır, B., Dinç, A., Ali, G. K. (2018) Spor masajı. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1 (1): 24-28.
15. Haussler, K. K. (2009) Review of manual therapy techniques in equine practice. Journal Of Equine Veterinary Science, 29(12), 849-869.
16. Haussler, K. K. (2010) The role of manual therapies in equine pain management. Veterinary Clinics: Equine Practice, 26(3), 579-601.
17. Haussler, K. K. (2018) Equine manual therapies in sport horse practice. Veterinary Clinics: Equine Practice, 34(2), 375-389.
18. Huntingford, J. L., Bale, J. (2017) Therapeutic Exercises Part 1: Land Exercises. Physical Rehabilitation for Veterinary Technicians and Nurses, 286.
19. King, M. R. (2016) Principles and application of hydrotherapy for equine athletes. Veterinary Clinics: Equine Practice, 32(1), 115-126.
20. Knox, B. (2008) History of the school of physiotherapy. School of Physiotherapy Centre for Physiotherapy Research.
21. Marcell, T. J., Hawkins, S. A., Hyslop, D. M., Wiswell, R. A. (2003) Longitudinal analysis of lactate threshold in male and female master athletes. Med Sci Sports Exerc, 35.
22. Masterson, J., Reinhold, S. (2022) Beyond horse massage. A breakthrought interactive method for alleviating soreness, strain and tension, by USET endurance team equine massage therapist. The Masterson Method.
23. McGowan, C. M., Goff, L., Stubbs, N. (2007) Animal physiotherapy: assessment, treatment and rehabilitation of animals. John Wiley & Sons, Limited.
24. McGowan, C. M., Stubbs, N., Jull, G. A. (2007) Equine physiotherapy: a comparative view of the science underlying the profession. Equine Veterinary Journal, 39 (1): 90-94.
25. Millis, D., Levine, D. (2013) Canine rehabilitation and physical therapy. Elsevier Health Sciences. (Levine & Bockstahler), 342.
26. Nadler, S. F., Weingand, K., Kruse, R. J. (2004) The physiologic basis and clinical applications of cryotherapy and thermotherapy for the pain practitioner. Pain Physician Journal, 7(3), 395-400.
27. Nur, İ. H., Teke, B. E. (1995) Evcil hayvanlarda akupunktur. Van Veterinary Journal, 6 (1-2): 7-12.
28. Okcuoğlu, İ., Yaprakcı, M.V. (2023) Physical therapy and application methods in horses. Veterinary Sciences and Management, İksad Yayınevi.
29. Paksoy, Y., Ünal, N. (2010) The factors affecting horse racing performance (A review). Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 50 (2): 91-101.
30. Prydie, D., Hewitt, I. (2015) Practical physiotherapy for small animal practice. Sözkesen Matbaacılık.
31. Shakeshaft, A., Tabor, G. (2020) The effect of a physiotherapy intervention on thoracolumbar posture in horses. Animals, 10 (11): 1977.
32. Veenman, P. (2006) Animal physiotherapy. Journal Of Bodywork And Movement Therapies, 10 (4): 317-327.