Mardin İlinde Çiftçilerin Mercimek Üretim Kararına Etki Eden Faktörler

Öz

Mardin ilinde kırmızı mercimek üreticilerinin üretim kararına etki eden faktörleri ve üretim memnuniyetini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma, çiftçilerin mercimek üretim kararını etkileyen faktörlerin incelenmesi neticesinde hem işletmeler hem de gelecekte yapılacak akademik çalışmalar için öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlarla, oransal örnek hacmi kullanılarak hesaplanan 186 üreticiyle yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Veriler tanımlayıcı analizler ve yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde üreticilerin yaş ortalaması 43.2, ortalama hane halkı sayısının 5.7 olduğu ve %46.8’inin lise mezunu olduğu belirlenmiştir. Mercimek üretilen arazilerin ortalama büyüklüğü 51.4 dekar olarak tespit edilmiştir. YEM analizi neticesinde mercimek üretim kararına sadece finansal faktörler gizil değişkeni etki etmiş olup söz konusu değişkendeki bir birimlik artış mercimek üretim kararı niyetini 0.89 birim arttırmakta, aynı şekilde finansal faktörler gizil değişkenindeki bir birimlik artış üretim memnuniyetini 0.45 birim arttırmaktadır. Araştırmaya katılan üreticilerin % 34.4’ü mercimek üretiminden memnun olduğunu ifade etmiştir. Üreticilerin en önemli sorunları arasında işgücü yetersizliği, arazilerin makineli tarıma elverişli olmaması ve desteklemelerin yetersiz olmasıdır. Sonuç olarak; üreticilerin mercimek üretime devam etmelerini sağlayacak uzun vadeli tarım politikaların uygulanması, söz konusu üründe her bölgeye uygun verimi yüksek kaliteli çeşitlerin geliştirilmesi ve ülkenin tamamında kırsal ve kentsel alanlar arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmişlik farkının en alt seviyeye düşürülmesini sağlayacak uygulamaları hayata geçirecek politikaların uygulanması suretiyle sürdürülebilirliğin sağlanması gerektiği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• mercimek
• yapısal eşitlik modeli
• gizil değişkenler
• mardin

Factors Affecting Farmers' Lentil Production Decision in Mardin Province

Öz

This study was conducted to determine the factors influencing the production decisions and production satisfaction of red lentil producers in Mardin province, with the goal of making recommendations for both businesses and future academic research by examining the factors influencing farmers' lentil production decisions. A face-to-face survey was done with 186 producers, with a proportionate sample size used. The data were examined using descriptive and structural equation modeling (SEM). The data revealed that the average age of the producers was 43.2, the average number of households was 5.7, and 46.8% of them had completed high school. The average size of lentil-producing areas was 51.4 decares. According to the SEM analysis, only the latent variable of financial factors influenced the lentil production decision, and a one-unit increase in the variable increased the lentil production decision intention by 0.89 units, while a one-unit increase in the financial factors latent variable increased production satisfaction by 0.45 units. Of the producers surveyed for the research, 34.4% said they were satisfied with lentil production. The most pressing issues for farmers are labor shortages, land unsuitable for mechanized agriculture, and insufficient subsidies. As a result, it is proposed that sustainability be ensured by implementing long-term agricultural policies that allow producers to continue producing lentils, developing high-quality varieties with high yields suitable for each region, and implementing policies that implement practices that reduce the social and economic development gap between rural and urban areas to the lowest level in the country. For training qualified workforce, increasing financing opportunities, and improving export incentives.

Anahtar Kelimeler

• lentil
• structural equation modelling
• latent variables
• mardin

Kaynakça

1. Acıbuca, V. (2021). Mardin ilinde makarnalık buğday üretimi ve üreticilerin sorunları. MAS Journal of Applied Sciences, 6(4), 977-987.
2. Acıbuca, V., Budak, D. . (2021). Mardin ilindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal durumu. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 31(4), 898-905.
3. Aksoy, A., Özdemir, F. N., Avcıoğlu, Ü. (2022). Nitelikli işgücü sorunu üzerine çalışma. Journal of Life Economics, 9(3), 159-169.
4. Aksoy, A., Yavuz, F. (2012) Analysis on the reasons for quitting sheep and goat rearing of farmers: a case of east Anatolia region. Anatolian Journal of Agricultural Sciences, 27(2), 76-79.
5. Aytop, Y., Akbay, C. (2018). Maraş Biberi Üretim Memnuniyetinin Yapısal Eşitlik Modeli ile Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(5), 725-737.
6. Baysal, A. (1988). Türk Mutfağında Mercimek ve Nohut Yemekleri. Herkes için Mercimek Sempozyumu,29_30 Eylül 1988, 1726, Marmaris,
7. Çakır, A., Karakaya, E., Uçar, H.K. (2015). Mardin ili Savur ilçesi bağ işletmelerinin mevcut durumu ve potansiyeli. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), 9-19.
8. Çetinkaya, S., Aytop, Y. (2023). Şanlıurfa İlinde Pamuk Üretim Memnuniyetinin Sürdürülebilirliğe Etkisinin Belirlenmesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 9(2), 185-205.

9. Doğan, Y., Acıbuca, V. (2019). Sosyo ekonomik yapısıyla Mardin. Mardin ilinin tarımsal yapısı. Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınevi, 207–230. Mardin.
10. Doğan, Y., Koyutürk, Ö., Toğay, N., Toğay, Y. (2012). Mardin İlinde Tarla Bitkileri Yetiştiriciliği, Yemeklik Tane Baklagillerin Durumu ve Sorunları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 40-45.
11. FAO, 2022. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL Erişim Tarihi: 30.04.2023
12. Glıem, J.A., Glıem, R.R. (2003). Calculating, interpreting, and reporting Cronbach’s alpha reliability coefficient for Likert-type scales. idwest Research-to-Practice Conference in Adult, Continuing, and Community Education.
13. Hu, L.T., Bentler, P.M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling. Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
14. Kaplan, M., Ayaz, T. (2023). Mardin ili kiraz üreticilerinin bitki koruma uygulamalarında bilinç düzeylerinin belirlenmesi. International Journal of Innovative Engineering Applications, 7(1), 150-157.
15. Karadaş, K., Bakçı, C., Kadirhanoğulları, İ.H. (2018). Midyat ilçesi (Mardin) tarım işletmelerinde mercimek üretim maliyetinin hesaplanması. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 49(2), 118-123.
16. Kızıloğlu, R. (2017). Üreticilerin tarım sigortası yaptırmaya etkileyen faktörlerin belirlenmesi (Konya ili Akşehir ilçesi örneği). Alinteri Journal of Agriculture Science, 32(1), 19-26.
17. McQuitty M. K. (2014). Factors which affect the sustainable production of cotton in Pakistan: A detailed case study from Bahawalpur district. In Proceedings of The Seventh International Conference on Management Science and Engineering Management, 214, 745-753. https://doi.org/10.1007/978-3-642-40078-0_64
18. Newbold P, 1995. Statistics for business and economics. Prentice- Hall International, New Jersey, NJ, USA.
19. Özkaya, B., Özkaya, H., Eren, N. (1998). Değişik Tarla Bitkilerinden Sonra Ekilen Bazı Mercimek Çeşitlerinin Pişme Kaliteleri ve Kimyasal Özellikleri. I. Gıda Teknolojisi Dergisi, 3(6), 56-63.
20. Purwanto, A., Sudargini, Y. (2021) Partial least squares structural squation modeling (PLS-SEM) analysis for social and management research: a literature review. Journal of Industrial Engineering & Management Research, 2(4), 114-123. https://doi.org/10.7777/jiemar.v2i4
21. Quaddus, M., Islam, N., Stanton, J. (2006). An investigation of significant factors influencing Western Australian wool producers to produce wool: A Structural Equation Modelling approach.
22. Sapancali, F. (2007). Türkiye’de işgücü piyasasi, sorunlar ve politikalar. Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 21(2-3), 8-30.
23. Schumacker, R E., Lomax, R.G.A. (2004) Beginner's guide to structural equation modeling. Psychology Press. Sumer, N., (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar ve Örnek Uygulamala, Türk Psikoloji Yazıları, Cilt.3, Sayı.6, ss.49-73.
24. TÜİK, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Statistics-on-Family-2022- Erişim Tarihi: 30.04.2023
25. TÜİK, 2023. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr Erişim Tarihi: 30.04.2023