Araştırma Makalesi

Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler

Cilt: 35 Sayı: 2026 30 Mart 2026
PDF İndir
TR

Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler

Öz

Bu çalışma, dijital dönüşüm bağlamında göç yönetişiminde özerk yapay zekânın (YZ) potansiyelini, fırsatlarını ve risklerini incelemektedir. Küreselleşme, iklim değişikliği ve çatışmalar nedeniyle giderek karmaşıklaşan göç süreçleri, çok aktörlü ve çok düzeyli bir yönetişim anlayışını zorunlu kılmaktadır. Veri entegrasyonu, senaryo simülasyonu ve karar verme kapasitesiyle öne çıkan özerk YZ, göç yönetiminde verimliliği, öngörü kapasitesini ve uluslararası paydaşlar arasındaki koordinasyonu artırarak önemli katkılar sağlayabilir. Ancak, bu sistemlerin özerk karar alma niteliği etik, hukuki ve toplumsal riskleri de beraberinde getirmektedir. Yönetişimsel eksen (çok düzeyli yönetişim ve risk toplumu), eleştirel eksen (biyopolitika, gözetim toplumu ve gözetim kapitalizmi) ve etik–normatif eksen (kozmopolit misafirperverlik ve sorumluluk) kuramsal çerçevelerden yararlanan çalışma, özerk YZ’yi tgöç yönetişiminde karar süreçlerini dönüştüren dijital bir aktör olarak ele almaktadır. Çalışmada, özerk YZ’nin koordinasyon, şeffaflık ve dayanıklılığı güçlendirme potansiyeline sahip olduğu, ancak ayrımcılık, insan denetiminin zayıflaması ve veri istismarı gibi riskler taşıdığı vurgulanmaktadır. Bu çerçevede çalışma, göç yönetişiminde özerk YZ’nin etik, şeffaf ve hesap verebilir biçimde konumlandırılmasına yönelik beş aşamalı bir hibrit yönetişim modeli önermektedir. Önerilen model, özerk YZ’nin teknik kapasitesini etik sorumluluk, insan hakları ve yönetişimsel hesap verebilirlik ilkeleriyle uyumlaştırarak; daha dayanıklı, kapsayıcı ve şeffaf bir göç yönetişim sistemi geliştirilmesini hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acharya, D. B., Kuppan, K., & Divya, B. (2025). Özerk YZ: Autonomous intelligence for complex goals–a comprehensive survey. IEEe Access. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2025.3532853
  2. Ajana, B. (2019). Digital biopolitics, humanitarianism and the datafication of refugees. Refugee imaginaries: Research across the humanities, 463. https://doi.org/10.1515/9781474443210-033
  3. Aktel, M., & Kaygısız, Ü. (2018). Türkiye’de göç yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 579-604.
  4. Aradau, C., & Tazzioli, M. (2020). Biopolitics multiple: Migration, extraction, subtraction. Millennium, 48(2), 198-220. https://doi.org/10.1177/0305829819889139
  5. Arendt, H. (2003). Responsibility and Judgment. New York: Schocken Books.
  6. Artsın, M., & Bozkurt, A. (2025). Charting new horizons: What agentic artificial intelligence (AI) promises in the educational landscape. In EDULEARN25 Proceedings (pp. 2019-2023). IATED. https://doi.org/10.21125/edulearn.2025.0585
  7. Ateş, H., & Buyruk, G. C. (2018). Bir iyi yönetişim ilkesi olarak katılımcılık ve Türk Kamu Yönetiminde katılımcılığın konumu. Ombudsman Akademik, (1), 81-98.
  8. Azizi, S., & Yektansani, K. (2020). Artificial intelligence and predicting illegal immigration to the USA. International Migration, 58(5), 183-193.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kentleşme Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

1 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Polat, E. (2026). Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler. Çağdaş Yerel Yönetimler, 35(2026). https://izlik.org/JA24PC59FD
AMA
1.Polat E. Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler. ÇYY. 2026;35(2026). https://izlik.org/JA24PC59FD
Chicago
Polat, Ebru. 2026. “Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler”. Çağdaş Yerel Yönetimler 35 (2026). https://izlik.org/JA24PC59FD.
EndNote
Polat E (01 Mart 2026) Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler. Çağdaş Yerel Yönetimler 35 2026
IEEE
[1]E. Polat, “Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler”, ÇYY, c. 35, sy 2026, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24PC59FD
ISNAD
Polat, Ebru. “Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler”. Çağdaş Yerel Yönetimler 35/2026 (01 Mart 2026). https://izlik.org/JA24PC59FD.
JAMA
1.Polat E. Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler. ÇYY. 2026;35. Available at https://izlik.org/JA24PC59FD.
MLA
Polat, Ebru. “Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler”. Çağdaş Yerel Yönetimler, c. 35, sy 2026, Mart 2026, https://izlik.org/JA24PC59FD.
Vancouver
1.Ebru Polat. Göç Yönetişiminde Dijital Dönüşüm: Özerk Yapay Zekânın Potansiyeli, Riskleri ve Eleştirel Perspektifler. ÇYY [Internet]. 01 Mart 2026;35(2026). Erişim adresi: https://izlik.org/JA24PC59FD