Kurumsal Karbon Ayak İzi Analizi: Bir Kimya Fabrikası için Örnek Hesaplama

Öz

Sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanlığın gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakamaması riskiyle birlikte son yıllarda ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir kalkınma süreci ekonomik büyüme, çevrenin korunması ve sosyal sorumluluk alanlarındaki gelişimlere paralel olarak ilerleyebilmektedir. İklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma için büyük bir tehdittir ve sanayileşme, kentleşme ve enerji tüketimi gibi faktörlerin bir sonucu olarak etkileri daha görünür hale gelmektedir. İklim değişikliğinin etkilerini hafifletmek için sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması gerekmektedir. Sera gazı emisyonlarının azaltılmasında en önemli adım, emisyonların kaynağının, nasıl üretildiğinin ve gerekli iyileştirme önlemlerinin belirlenmesidir. Bu amaçla bireysel, kurumsal veya sektörel karbon ayak izi hesaplaması yapılmaktadır. Bir şirketin kurumsal karbon ayak izinin hesaplanması, çoğu zaman iklim değişikliğiyle mücadelenin başlangıç noktasıdır. Bu hesaplama ile işletmenin faaliyetleri içerisinde en fazla sera gazına sebep olan noktalar bulunarak iklim değişikliğine olan etkiyi azaltabilmek için gereken hedefler belirlenmektedir. Bu hesaplama, işletmenin faaliyetlerinde en fazla sera gazının kaynaklarını tanımlar ve iklim değişikliğinin etkisini azaltmak için gereken hedefleri belirler. Bu çalışma sera gazı emisyonları, kurumsal sürdürülebilirlik, kurumsal karbon ayak izi ve hesaplama yöntemlerine genel bir bakışın yanı sıra kurumsal düzeyde karbon ayak izi hesaplayıcıları tarafından rehber olarak kullanılabilecek örnek bir hesaplama içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Karbon Ayak İzi
• Kurumsal Hesaplama
• İklim Değişikliği
• Sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilir Kalkınma

Corporate Carbon Footprint Analysis: Example Calculation for a Chemical Factory

Öz

In recent years, the concept of sustainable development has emerged as a concept associated with the risk that humanity will be unable to leave a livable world to future generations. The process of sustainable development can move in parallel with advances in economic growth, environmental protection, and social responsibility. Climate change is a major threat to sustainable development, and its effects are becoming more visible as a result of factors such as industrialization, urbanization, and energy consumption. Greenhouse gas emissions must be reduced rapidly in order to mitigate the effects of climate change. The most crucial step in reducing greenhouse gas emissions is to identify the source of the emissions, how they are produced, and the necessary improvement measures. Individual, corporate, and sectoral carbon footprints are calculated for this purpose. The calculation of a company's corporate carbon footprint is frequently the starting point for combating climate change. This calculation identifies the sources of the most greenhouse gases in the enterprise's activities and determines the targets needed to reduce the impact of climate change. This study includes an overview of greenhouse gas emissions, corporate sustainability, corporate carbon footprint and calculation methods, as well as a sample calculation that can be used as a guide by corporate-level carbon footprint calculators.

Anahtar Kelimeler

• Carbon Footprint
• Corporate Calculation
• Climate Change
• Sustainability and Sustainable Development

Kaynakça

1. Abbas J., (2020), Impact of total quality management on corporate green performance through the mediating role of corporate social responsibility, Journal of Cleaner Production, 242, 118458. doi: 10.1016/j.jclepro.2019.118458.
2. Akyüz A., Kumaş K., Zaman M., Gungor A., (2019), Sürdürülebilir Bir Çevre İçin Karbon Ayak izi Tespiti: MAKÜ Bucak Sağlık Yüksekokulu Örneği, El-Cezeri Fen ve Mühendislik Dergisi, 6(1), 108 – 117.
3. Alvarez S., Rubio A., (2015), Compound method based on financial accounts versus process-based analysis in product carbon footprint: A comparison using wood pallets, Ecological indicators, 49, 88-94.
4. Azapagic A., (2003), Systems Approach to Corporate Sustainability: A General Management Framework, Process Safety and Environmental Protection, 81(5), 303-316.
5. Bastianoni S., Marchi M., Caro D., Casprini P., Pulselli F.M., (2014), The connection between 2006 IPCC GHG inventory methodology and ISO 14064-1 certification standard–A reference point for the environmental policies at sub-national scale, Environmental Science & Policy, 44, 97-107.
6. Bekiroğlu O., (2011), Sürdürülebilir Kalkınmanin Yeni Kuralı: Karbon Ayak İzi, II. Elektrik Tesisat Ulusal Kongresi, 24-27 Kasım, İzmir.
7. Busch T., Johnson M., Pioch T., (2022), Corporate carbon performance data: Quo vadis?, Journal of Industrial Ecology, 26(1), 350-363.
8. Busch T., Lewandowski S., (2018), Corporate Carbon and Financial Performance: A Meta-analysis, Journal of Industrial Ecology, 22(4), 745-759.

9. BSI, (2014), PAS 2060:2014 Specification for the demonstration of carbon neutrality, British Standards Institution, London, United Kingdom, 40ss.
10. Carleton T.A., Hsiang S.M., (2016), Social and economic impacts of climate, Science, 353(6304), doi: 10.1126/science.aad9837.
11. ÇŞİB, (2022), Elektrik Emisyon Değeri, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü, https://meslekihizmetler.csb.gov.tr/elektrik-enerjisinin-birincil-enerji-ve-sera-gazi-salimi-katsayilari, [Erişim 06 Haziran 2022].
12. DEFRA, (2021), Greenhouse gas reporting: conversion factors 2021, Department for Business, Energy & Industrial Strategy, https://www.gov.uk/government/publications/greenhouse-gas-reporting-conversion-factors-2021#:~:text=Department%20for % 20Business%2C%20Energy%20%26%20Industrial%20Strategy, [Erişim 28 Şubat 2022].
13. Downie J., Stubbs W., (2012), Corporate Carbon Strategies and Greenhouse Gas Emission Assessments: The Implications of Scope 3 Emission Factor Selection, Business Strategy and the Environment, 21(6), 412-422.
14. EU, (2022), 2030 Climate Target Plan - European Commission, https://ec.europa.eu/clima/eu-action/european-green-deal/2030-climate-target-plan_en, [Erişim 03 Nisan 2022].
15. Finkbeiner M., König P., (2013), Carbon footprint and life cycle assessment of organizations, Journal of Environmental Accounting Management, 1(1), 55-63.
16. Harangozo G., Szigeti C., (2017), Corporate carbon footprint analysis in practice – With a special focus on validity and reliability issues, Journal of Cleaner Production, 167, 1177-1183.
17. Herzig C., Schaltegger S., (2006), Corporate Sustainability Reporting. An Overview, Sustainability Accounting and Reporting’in İçinde, (Schaltegger S., Bennett, M., Burritt R., Ed.), Springer, Netherlands, ss.301-324.
18. Hollowell J.C., Kollar B., Vrbka J., Kovalova E., (2019), Cognitive decision-making algorithms for sustainable manufacturing processes in Industry 4.0: Networked, smart, and responsive devices, Economics, Management Financial Markets, 14(4), 9-15.
19. Huang Y.A., Lenzen M., Weber C.L., Murray J., Matthews H.S., (2009), The Role of Input–Output Analysis for the Screening of Corporate Carbon Footprints, Economic Systems Research, 21(3), 217-242.
20. IEA, (2007), Tracking Industrial Energy Efficiency and CO2 Emissions, International Energy Agency, https://www.iea.org/reports/ tracking-industrial-energy-efficiency-and-co2-emissions, [Erişim 03 Mart 2021].
21. IEA, (2021), Energy Efficiency Indicators: Overview, International Energy Agency, https://www.iea.org/data-and-statistics/data-product/energy-efficiency-indicators, [Erişim 27 Eylül 2022].
22. IEA, (2022), Key World Energy Statistics, Paris: Energy Information Administration, https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2022 [Erişim 13 Kasım 2022].
23. IISD, (2002), Mining, Minerals and Sustainable Development (MMSD) Project, https://www.iied.org/mining-minerals-sustainable-development-mmsd, [Erişim 03 Mart 2022].
24. Ikram M., Zhou P., Shah S.A.A., Liu G.Q., (2019), Do environmental management systems help improve corporate sustainable development? Evidence from manufacturing companies in Pakistan, Journal of Cleaner Production, 226, 628-641.
25. IPCC, (2018), Global Warming of 1.5°C, An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/, [Erişim 03 Aralık 2022].
26. IPCC, (2022), Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty, Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA. doi:10.1017/9781009157940.
27. ISO, (1996), ISO 14000 family - Environmental management, https://www.iso.org/iso-14001-environmental-management.html, [Erişim 24 Ocak 2023].
28. ISO, (2019), ISO 14064-1 Kurumsal Karbon Ayak İzi Raporlama, https://www.tse.org.tr/IcerikDetay?ID=3039, [Erişim 24 Ocak 2023].
29. Lăzăroiu G., Ionescu L., Andronie M., Dijmărescu I., (2020), Sustainability Management and Performance in the Urban Corporate Economy: A Systematic Literature Review, Sustainability, 12(18), 7705. doi: 10.3390/su12187705.
30. Lee K.H., (2011), Integrating carbon footprint into supply chain management: the case of Hyundai Motor Company (HMC) in the automobile industry, Journal of Cleaner Production, 19(11), 1216-1223.
31. Lee S.Y., (2012), Corporate Carbon Strategies in Responding to Climate Change, Business Strategy and the Environment, 21(1), 33-48.
32. Mensah J., (2019), Sustainable development: Meaning, history, principles, pillars, and implications for human action: Literature review, Cogent Social Sciences, 5(1), 1653531. doi: 10.1080/23311886.2019.1653531.
33. Navarro A., Puig R., Fullana-i-Palmer P., (2017), Product vs corporate carbon footprint: Some methodological issues. A case study and review on the wine sector, Science of The Total Environment, 581-582, 722-733.
34. Orji I.J., (2019), Examining barriers to organizational change for sustainability and drivers of sustainable performance in the metal manufacturing industry, Resources, Conservation Recycling, 140, 102-114.
35. Özkaya B., (2010), İşletmelerin sosyal sorumluluk anlayişinin uzantisi olarak yeşil pazarlama bağlaminda yeşil reklamlar - Green advertisements in the context of green marketing as an extension of the social responsibility understanding of companies, Öneri Dergisi, 9(34), 247-258.
36. Paustian K., Ravindranath N.H., van Amstel A.R., (2006), IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. (Volume 4: Agriculture, Forestry and Other Land Use; No. Part 2), http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/index.html, [Erişim 13 Kasım 2021].
37. Pino S.P.d., Bhatia P., (2002), Working 9 to 5 on Climate Change: An Office Guide, World Resources Institute, https://www.wri.org/working-9-5-climate-change, [Erişim 19 Temmuz 2022].
38. Ritchie H., Roser M., Rosado P., (2020), CO₂ and greenhouse gas emissions, Our World in Data, https://ourworldindata.org/co2-and-other-greenhouse-gas-emissions, [Erişim 24 Ocak 2023].
39. Sozuer A., (2011), İşletmeleri çevreye duyarlı politikalar uygulamaya iten güçler, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 47-56.
40. Şen Z., (2022), İklim Değişikliği ve Türkiye, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1-19.
41. TEIAS, (2022), Elektrik İstatistikleri, Türkiye Elektrik Üretim-İletim İstatistikleri, TEİAŞ - Türkiye Elektrik İletim Şirketi, https://www.teias.gov.tr/turkiye-elektrik-uretim-iletim-istatistikleri [Erişim 24 Ocak 2023].
42. TÜIK, (2022), Sera Gazı Emisyon İstatistikleri, 1990-2020, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sera-Gazi-Emisyon-Istatistikleri-1990-2020-45862, [Erişim 24 Ocak 2023].
43. Türe C., (2011), AB Sürecinde İklim Değişikliği ile Mücadelede Enerji Sektörünün Karbon Piyasası Açısında Önemi, Eskişehir AB'ye Hazırlanıyor- Bölgesel Enerji ve Ulaştırma Çalıştay Kitabı İçinde Eskişehir Valiliği, ss.83.
44. Ulusal A., (2021), Tarımda Karbon Ayak İzimiz, Toros İnovasyon Bülteni, Haziran 2021, Sayı 19, https://www.toros.com.tr/ documents/KURUMSALL/Hakk%C4%B1nda/AR-GE%20Merkezi/toros-inovasyon-bulteni-sayi-19.pdf, [Erişim 24 Ocak 2023].
45. UNFCCC, (1992), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Rio de Janeiro, Brezilya.
46. Üreden A., Özden S., (2018), Kurumsal karbon ayak izi nasıl hesaplanır: teorik bir çalışma, Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 4(2), 98-108.
47. URL-1, (2022). Climate Transparency Report 2022, https://www.climate-transparency.org/g20-climate-performance/g20report2022, [Erişim 03 Mart 2022].
48. Wiedmann T., Minx J.C., (2008), A Definition of 'Carbon Footprint', Ecological Economics Research Trends’in İçinde, (Pertsova C.C., Ed.), Chapter 1, Nova Science Publishers, Hauppauge NY, USA, ss.1-11.
49. WRI, (2004), The greenhouse gas protocol: A corporate accounting and reporting standard, World Resources Institute (WRI), https://ghgprotocol.org/sites/default/files/standards/ghg-protocol-revised.pdf, [Erişim 24 Ocak 2023].
50. WRI, (2011), The Greenhouse Gas Protocol and Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard, Supplement to the GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard, World Resources Institute and World Business Council for Sustainable Development, https://ghgprotocol.org/sites/default/files/standards/Corporate-Value-Chain-Accounting-Reporing-Standard_041613_2.pdf, [Erişim 24 Ocak 2023].