Türkiye’de TR21 Bölgesinin (Trakya) Biyogaz Potansiyelinin Belirlenmesi

Öz

Hızlı nüfus artışına paralel olarak, oluşan atık miktarı da artmaktadır. Günümüzde atıkların bertarafı için kullanılan konvansiyonel yöntemler, bu atıkların çevreye zarar vermeyecek şekilde tekrar kullanımına ya da enerji elde edilmesine uygun olamamaktadır. Son yıllarda, çevrede olumsuz etkilere sebep olabilecek atıkların enerji değerleri dikkate alınmaya başlanmış ve enerji elde edilebilecek bertaraf yöntemlerine olan yönelim artış göstermiştir. Trakya Bölgesi, nüfusun yoğun olduğu, sanayi, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin iç içe yürütüldüğü, Türkiye için önemli bir coğrafik bölgede yer almakta olup, enerji potansiyeli yüksek katı atık üretimi de fazladır. Bu çalışmada, Trakya Bölgesindeki biyogaz potansiyeli, hayvansal atıklar, bitkisel atıklar, arıtma çamurları ve mutfak atıkları dikkate alınarak belirlenmiştir. Trakya Bölgesinin biyogaz potansiyeli belirlenirken yıl bazındaki Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır. Bu çalışmada, 2010, 2015 ve 2020 yıllarına ait toplam biyogaz potansiyelinin sırasıyla 281.452 m3/gün, 341.228 m3/gün ve 358.153 m3/gün olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, tükenmekte olan fosil yakıtların yerine, atıkların hem ekonomik hem de ekolojik olarak bertaraf edilmesiyle elde edilen biyogaz enerjisinin kullanılması hem Trakya Bölgesi hem de ülkemiz için önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Biyogaz
• Enerji
• Biyobozunur Atık
• Trakya Bölgesi
• TR21

Determination of Biogas Potential of TR21 Region (Thrace) in Turkey

Öz

With the rapid population growth, the amount of waste generated is also increasing. Today, conventional methods used for waste disposal are not suitable for reusing these wastes in a way that will not harm the environment or obtain energy. In recent years, the energy values of wastes that may cause harmful effects on the environment have started to be taken into account and the tendency towards disposal methods that can generate energy are increasing. The Thrace Region is located in an important geographical region for Turkey, where the population is dense, industry, agriculture, and livestock activities are carried out together, and solid waste production with high energy potential is also high. In this study, the biogas potential in the Thrace Region was determined by considering animal wastes, vegetable wastes, sewage sludge, and kitchen wastes. While determining the biogas potential of the Thrace Region, the data of the Turkish Statistical Institute (TUIK) on a yearly basis were used. In this study, it was determined that the total biogas potential of 2010, 2015, and 2020 were 281.452 m3/day, 341.228 m3/day, and 358.153 m3/day, respectively. As a result, it was recommended for both the Thrace Region and our country to use biogas energy obtained by disposing of wastes both economically and ecologically, instead of depleting fossil fuels.

Anahtar Kelimeler

• Biogas
• Energy
• Biodegradable Waste
• Thrace Region
• TR21

Kaynakça

1. Aktaş T., Özer B., Gürkan S., Ertürk M., (2015), Tekirdağ ilindeki hayvansal atık kaynaklı biyogazdan elektrik üretim potansiyelinin belirlenmesi, Tarım Makinaları Bilim Dergisi, 11(1), 69-74.
2. Ar F.F., (2018), Ottan Çöpten Enerji, https://www.enerji-dunyasi.com/edergi/6/143//files/assets/common/downloads/publication.pdf, [Erişim 25 Ocak 2020].
3. Aybek A., Üçok S., İspir M., Bilgili M., (2015), Türkiye’de kullanılabilir hayvansal gübre ve tahıl sap atıklarının biyogaz ve enerji potansiyelinin belirlenerek sayısal haritalarının oluşturulması, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 12(03), 109-120.
4. Çağlayan G., (2020), Doğu Anadolu bölgesindeki büyükbaş ve küçükbaş hayvan atıklarının biyogaz potansiyelinin incelenmesi, Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(3), 672-681.
5. Çevik A., (2016), Çanakkale ilindeki hayvansal atıkların biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
6. Dursun B., Demir C., Kocabey S., Gönülol E., (2015), Trakya’da tarımda yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı, Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 11(1), 47-53.
7. Erkan Can M., (2021), Büyükbaş hayvan ve tavuk gübreleri kaynaklı biyogaz potansiyeli; Adana ili örneği, Mediterranean Agricultural Sciences, 34(2), 205-214.
8. Görmüş C., (2018), Türkiye'deki Hayvan Gübrelerinin Biyogaz Enerji Potansiyelinin Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ, Türkiye.

9. Ilgar R., (2012), Hayvan varlığına göre Çanakkale biyogaz potansiyelinin tespitine yönelik bir çalışma, Doğu Coğrafya Dergisi, 35(2012), 90-106.
10. Kalaycı E., Türker G., Çağlarer E., (2019), Kırklareli ilinin hayvansal atık potansiyelinin biyogaz üretimi çerçevesinde değerlendirilmesi ve güncel yapının yorumlanması, BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 8(4), 1489-1497.
11. Kaynarca H., Kilic T., Acikkalp E., Kandemir Y., (2021), Eskişehir’in biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi, Coğrafya Dergisi, 42, 271-282.
12. Köse E., (2018), Trakya bölgesinde tarımsal atıkların biyogaz enerji potansiyeli, Uluslararası Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(4), 11-22.
13. Külcü R., (2016), Afyonkarahisar ilinin tarımsal biyokütle potansiyelinin incelenmesi, Akademia Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 2(1), 1-9.
14. Özer Y., (2016), Türkiye’nin yenilenebilir ve temiz enerji konusunda ABD, Çin ve Avrupa Birliği ile karşılaştırmalı analizi, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 137-156.
15. Saz S., (2021), Muğla ili biyogaz potansiyelinin belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
16. Sümer S., Say S., Çiçek G., (2016), Çanakkale ilinin tarla ürünleri atık ve enerji potansiyelinin belirlenmesi, Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 31(2016), 2040-247.
17. Süzer S., (2021), Trakya Koşullarında Sürdürülebilir Tarımın Toprak Verimliliği ve Ekosistemin Korunmasına Etkisi, https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ttae/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=86, [Erişim 26 Ocak 2021].
18. Şenol H., Elibol E., Açıkel Ü., Şenol M., (2017), Biyogaz üretimi için Ankara’nın başlıca organik atık kaynakları, BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 15-28.
19. Tınmaz E., Demir I., (2006), Research on solid waste management system: To improve existing situation in Corlu Town of Turkey, Waste Management, 26(3), 307–314.
20. Tunçez F., (2018), Ereğli ilçesinin biyogaz potansiyelinin belirlenmesi, Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 1(1), 1-7.
21. TÜİK, (2021), Türkiye İstatistik Kurumu, https://www.tuik.gov.tr/, [Erişim 20 Ocak 2021].
22. URL-1, (2022), IEA Bioenergy Task 37 – A perspective on the state of the biogas industry from selected member countries, https://www.ieabioenergy.com/wp-content/uploads/2022/03/IEA_T37_CountryReportSummary_2021.pdf, [Erişim 15 Aralık 2022].
23. URL-2, (2021), Biyogaz, Biyokütle, Atık Isı ve Pirolitik Yağ Enerji Santralleri, https://www.enerjiatlasi.com/biyogaz, [Erişim 20 Ocak 2021].
24. Vouk D., Nakic D., Siljeg M., (2017), Sewage sludge disposal routes case study – North Adriatic region in Croatia, Proceedings of the IWA Specialist Conference On Sludge Management: SludgeTech 2017, 9-13 July, London, UK, ss.1-12.
25. Yenilmez F., (2015), Tavukçuluk atıklarından biyogaz üretimi, F.Ü. Sağlık Bilgileri Veterinerlik Dergisi, 29(3), 205-212.
26. Yılmaz A., Ünvar S., Koca T., Koçer A., (2018), Türkiye’de biyogaz üretimi ve biyogaz üretimi istatistik bilgileri, https://www.enerji-dunyasi.com/edergi/6/143//files/assets/common/downloads/publication.pdf, [Erişim 15 Ocak 2020].