Araştırma Makalesi

Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği

Öz

Bu çalışma, ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayalı olan Kırklareli ili için kapsamlı bir kuraklık analizi sunmayı amaçlamıştır. Kuraklığın eğilimi ve zamansal değişkenliği, Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) ve Keşif Kuraklık İndeksi (KKİ) kullanılarak 1, 3, 6, 9 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde incelenmiştir. SYİ ve KKİ’yi hesaplamak için Kırklareli meteoroloji istasyonunun 1960-2021 su yılları arasındaki aylık yağış ve sıcaklık verileri kullanılmıştır. Farklı zaman ölçekleri için SYİ ve KKİ serilerinin eğilimlerini belirlemek için Mann-Kendall ve modifiye Mann-Kendall testleri, serilerdeki eğilimlerin büyüklüğünü belirlemek için Sen’in eğimi ve serilerin değişim noktasını tespit etmek için Pettitt testi kullanılmıştır. Sonuçlar, SYİ ve KKİ'nin tüm zaman ölçekleri için benzer şekilde davrandığını ve her iki indeksin de neredeyse aynı kuraklık olaylarını yakalayabildiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, SYİ'nin aynı zaman ölçeğindeki KKİ ile güçlü bir doğrusal ilişkiye sahip olduğu gözlenmiştir (r=0.99). KKİ’nin çoğunlukla SYİ'den biraz daha yüksek değerlere sahip olduğu ve şiddetli ve aşırı kuraklık olaylarının tespitinde daha hassas olduğu sonucuna varılmıştır. Farklı zaman ölçeklerinde kuraklık olaylarının oluşum yüzdeleri, SYİ’ler için %46.9 ile %51.3 arasında ve KKİ’ler için %47.2 ile %50.6 arasında değişmiştir. Her iki indeks için 12 aylık zaman ölçeğinde, 1989 yılı Şubat ayı ile 1995 yılı Mayıs ayı arasındaki 76 ay hem en uzun hem de en şiddetli kurak dönem olarak belirlenmiştir. Zaman ölçeği arttıkça kuraklık olaylarının sayısı azalmış ve kuraklık süresi artmıştır. Tüm zaman ölçeklerinde SYİ ve KKİ değerleri için istatistiksel olarak anlamlı bir eğilim bulunmamıştır (p>0.05). Her iki indeks için de 1 aylık zaman ölçeğinde değişim noktası bulunmazken, 3, 6, 9 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde değişim noktası tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abro M.I., Elahi E., Chand R., Zhu D., Muhammad J., Daudpoto M.R., Soomro A.A., Khaskheli M.A., (2022), Estimation of a trend of meteorological and hydrological drought over Qinhuai River Basin, Theoretical and Applied Climatology, 147, 1065-1078.
  2. Adhyani N.L., June T., Sopaheluwakan A., (2017), Exposure to drought: duration, severity and intensity (Java, Bali and Nusa Tenggara), IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 58(1), 012040, doi:10.1088/1755-1315/58/1/012040.
  3. Aksoy H., Eriş E., Çetin M., Önöz B., Yüce M.İ., Selek B., Aksu H., Burgan H.İ., Eşit M., (2018), Gediz havzasında kuraklık analizi, Türkiye Ulusal Jeodezi Jeofizik Birliği (TUJJB) Bilimsel Kongresi, 30 Haziran-02 Mayıs, İzmir, ss.28-31.
  4. Aksu H., Cetin M., Aksoy H., Yaldiz S.G., Yildirim I., Keklik G., (2022), Spatial and temporal characterization of standard duration-maximum precipitation over Black Sea Region in Turkey, Natural Hazards, 111, 2379–2405.
  5. Aktürk G., Zeybekoğlu U., Yıldız O., (2022), SPI ve SPEI yöntemleri ile kuraklık araştırması: Kırıkkale örneği, International Journal of Engineering Research and Development, 14(2), 762-776.
  6. Alsenjar O., Aksu, H., Çetin, M., (2022), The use of some specific drought ındices to evaluate meteorological drought events in the Black Sea Region of Turkey, Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 37(2), 261-272.
  7. Asadi Zarch M.A., Malekinezhad H., Mobin M.H., Dastorani M.T., Kousari M.R., (2011), Drought monitoring by reconnaissance drought index (RDI) in Iran, Water resources management, 25, 3485-3504.
  8. Bakanoğulları F., Bahar E., Kıvrak C., Gür M., (2022), Assessment of meteorological and agricultural drought analysis in Kırklareli province, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(4), 756-768.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

29 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, M. U. (2023). Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 9(2), 341-364. https://doi.org/10.21324/dacd.1296428
AMA
1.Yılmaz MU. Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği. Doğ Afet Çev Derg. 2023;9(2):341-364. doi:10.21324/dacd.1296428
Chicago
Yılmaz, Mustafa Utku. 2023. “Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 9 (2): 341-64. https://doi.org/10.21324/dacd.1296428.
EndNote
Yılmaz MU (01 Temmuz 2023) Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 9 2 341–364.
IEEE
[1]M. U. Yılmaz, “Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği”, Doğ Afet Çev Derg, c. 9, sy 2, ss. 341–364, Tem. 2023, doi: 10.21324/dacd.1296428.
ISNAD
Yılmaz, Mustafa Utku. “Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 9/2 (01 Temmuz 2023): 341-364. https://doi.org/10.21324/dacd.1296428.
JAMA
1.Yılmaz MU. Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği. Doğ Afet Çev Derg. 2023;9:341–364.
MLA
Yılmaz, Mustafa Utku. “Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 9, sy 2, Temmuz 2023, ss. 341-64, doi:10.21324/dacd.1296428.
Vancouver
1.Mustafa Utku Yılmaz. Keşif Kuraklık İndeksi ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi Kullanılarak Kırklareli İlinde Kuraklığın Eğilimi ve Zamansal Değişkenliği. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2023;9(2):341-64. doi:10.21324/dacd.1296428

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.