Araştırma Makalesi

Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi

Cilt: 10 Sayı: 2 18 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi

Öz

Plastik kirliliği; ekosistemleri, yaban hayatını ve en çok da insan sağlığını etkileyen önemli bir çevresel sorun haline gelmiştir. Son dönemde yapılan çalışmalarda mikroplastiklere özellikle vurgu yapılmış olsa da bunların birincil kaynaklarından olan ve yetersiz/yanlış atık yönetim stratejileri nedeniyle doğal ortamlarda sıklıkla karşılaşılan mezo- ve makroplastiklerin varlığı ve çeşitliliğinin değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Öyle ki atıkların tüketiciler tarafından biriktirme ekipmanları yerine doğal ortamlara bırakılması konusunda bazı ilişki ve etkileşimler, viral bir salgın tarzında yayılmakta ve ardından bir davranış paternine dönüşmektedir. Öğrenmede sosyal bilişsel yaklaşım olarak tanımlanan “gözlemsel öğrenme”nin ve “akran etkisi”nin, kampüs alanı içinde bilinçsizce bırakılan mezo/makroplastik malzeme çeşitliliğine etkisi ve bu ortamda oluşan plastik kirliliğinin arazi dağılımının görselleştirilmesi bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilirlik amaçları kapsamında gençlerin farkındalığını artırmak ve çevre eğitimi programlarına olan ihtiyacı ortaya koymak adına görsel verilerle desteklenmiştir. Bu çalışmanın en önemli bulgusu olarak; her alanda baskın olan polimer yapıların, öğrencilerin derslik/ ofis/ market/ kantin yakınlığı kaynaklı tükettiği plastik ambalajlı ürünler, tütün ürünleri kullanma alışkanlıkları nedeniyle sigara izmaritleri ve hızlı hijyen oluşturma alışkanlığı nedeniyle ıslak mendiller olduğu gözlenmiştir. Atıkların en yoğun olduğu dönem, ara sınav dönemi olarak bilinen Ekim ayı ve en yoğun alan yol kenarındaki oturma alanlarının olduğu bölge olarak belirlenmiştir. En çok kaydedilen meso-makroplastik parçaların FT-IR analizleri sonucunda, yoğunluğa göre polimer yapılara ait sıralamanın; PET, PE, PP ve PMMA olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, plastik atıkların çevresel etkileri konusunda farkındalıkların artmasına yardımcı olabilecek, sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesinde, ekolojik uygulamaları örnekleyecek farklı girişimlerle gençlerin desteklenmesi ve yönetimlerin bir an önce aksiyon alması gerekliliği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın yazarları olarak; çalışmanın hassasiyetle yürütülmesinde, İÜC Çevre Mühendisliği Bölümü, 2021-2022 güz döneminde ders alan, 3. dönem öğrencilerine katkıları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Adam, I., Walker, T. R., Clayton, C. A., & Bezerra, J. C. (2021). Attitudinal and behavioural segments on single-use plastics in Ghana: Implications for reducing marine plastic pollution. Environmental Challenges, 4, Article 100185. https://doi.org/10.1016/j.envc.2021.100185
  2. Aka, V., Karaman, H., & Yaman, Ö. (2021). Gençlerin Esrar Kullanımında Akran/Arkadaşlık İlişkilerinin Etkisi: Bingöl İli Örneği. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(50), 129-161.
  3. Akintunde, E. A. (2017). Theories and concepts for human behavior in environmental preservation. Journal of Environmental Science and Public Health, 1(2), 120–132.
  4. Armijo de Vega, C., Ojeda Benítez, S., & Ramírez Barreto, M.E., (2008). Solid waste characterization and recycling potential for a university campus. Waste Management, 28, S21-S26. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2008.03.022
  5. Asensio, R. C., Moya, M. S. A., de la Roja, J. M., & Gómez, M. (2009). Analytical characterization of polymers used in conservation and restoration by ATR-FTIR spectroscopy. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 395(7), 2081–2096.
  6. Boca, G. D., & Saraçli, S. (2023). Effects of Romanian Student’s Awareness and Needs Regarding Plastic Waste Management. Sustainability, 15(8), Article 6811. https://doi.org/10.3390/su15086811
  7. Bonanomi, G., Maisto, G., De Marco, A., Cesarano, G., Zotti, M., & Mazzei, P. (2020). The fate of cigarette butts in different environments: Decay rate, chemical changes and ecotoxicity revealed by a 5-years decomposition experiment. Environmental Pollution, 261, Article 114108. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2020.114108
  8. Borrelle, S. B., Ringma, J., Law, K. L., Monnahan, C. C., Lebreton, L., McGivern, A., & Rochman, C. M. (2020). Predicted growth in plastic waste exceeds efforts to mitigate plastic pollution. Science, 369(6510), 1515–1518.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Değerlendirme ve İzleme, Çevre Kirliliği ve Önlenmesi, Katı ve Tehlikeli Atıklar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

21 Nisan 2024

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sivri, N., Aydoğdu, A., Sönmez, V. Z., & Akarsu, C. (2024). Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(2), 437-449. https://doi.org/10.21324/dacd.1471703
AMA
1.Sivri N, Aydoğdu A, Sönmez VZ, Akarsu C. Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2024;10(2):437-449. doi:10.21324/dacd.1471703
Chicago
Sivri, Nuket, Atilla Aydoğdu, V. Zülal Sönmez, ve Ceyhun Akarsu. 2024. “Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10 (2): 437-49. https://doi.org/10.21324/dacd.1471703.
EndNote
Sivri N, Aydoğdu A, Sönmez VZ, Akarsu C (01 Temmuz 2024) Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10 2 437–449.
IEEE
[1]N. Sivri, A. Aydoğdu, V. Z. Sönmez, ve C. Akarsu, “Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 10, sy 2, ss. 437–449, Tem. 2024, doi: 10.21324/dacd.1471703.
ISNAD
Sivri, Nuket - Aydoğdu, Atilla - Sönmez, V. Zülal - Akarsu, Ceyhun. “Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10/2 (01 Temmuz 2024): 437-449. https://doi.org/10.21324/dacd.1471703.
JAMA
1.Sivri N, Aydoğdu A, Sönmez VZ, Akarsu C. Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2024;10:437–449.
MLA
Sivri, Nuket, vd. “Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 10, sy 2, Temmuz 2024, ss. 437-49, doi:10.21324/dacd.1471703.
Vancouver
1.Nuket Sivri, Atilla Aydoğdu, V. Zülal Sönmez, Ceyhun Akarsu. Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2024;10(2):437-49. doi:10.21324/dacd.1471703

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.