Araştırma Makalesi

İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması

Cilt: 11 Sayı: 1 27 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması

Öz

Şebekelerde oluşan sızıntıların önemli bir kısmını yüzeye çıkmayan sızıntılar oluşturmaktadır. Sızıntılar basınç ile doğrudan ilişkili olup birçok araştırmacı basınç parametresi ile ilgili basınç yönetimi çalışmaları yürütmektedir. Basınç yönetimi metotları klasik ve ileri basınç yönetimi olarak sınıflandırılmaktadır. Dünya genelinde yapılan birçok çalışma ile işletme basıncının en aza indirilmesi sağlanmıştır. Bu çalışmada ise basınç yönetimi çalışması sırasında minimize edilecek parametre olarak saatlik basınç farkı seçilmiş ve şebekenin gün içerisindeki basınç dalgalanmasının en aza indirilmesi amaçlanmıştır. EPANET programında hidrolik modeli oluşturulan pilot şebekelere ait veriler EPANET-MATLAB Toolkit ile MATLAB ortamına aktarılmıştır. İlk olarak klasik basınç yönetimi ile şebekenin analizi yapılmıştır. Sonraki aşamada ise debiye duyarlı ileri basınç yönetimi için işletme senaryosu oluşturulmaya başlanmıştır. En uygun senaryonun oluşturulması amacıyla MATLAB ortamında genetik algoritma kullanılmıştır. Optimizasyon değişkeni olarak giriş basıncı seçilmiştir. Amaç fonksiyonu olarak şebekenin gün içerisindeki saatlik basınç değişim farklarının toplamı seçilmiştir. Yapılan optimizasyon sonucunda çalışma alanında basınç dalgalanmalarına ait ortalama 18.56 m’den 8.41 m’ye %55 oranında düşürülmüştür. Ayrıca şebekenin ortalama basıncı 48.2 m’den 37.3 m’ye düşürülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abebe, A. J., & Solomatine, D. P. (1998, August 24–26). Application of global optimization to the design of pipe networks [Conference presentation]. 3rd International Conference on Hydroinformatics, Copenhagen, Denmark.
  2. Alperovits, E., & Shamir, U. (1977). Design of optimal water distribution systems. Water Resources Research, 13(6), 885–900. https://doi.org/10.1029/WR013i006p00885
  3. Botella Langa, A., Choi, Y.-G., Kim, K.-S., & Jang, D.-W. (2022). Application of the Harmony Search Algorithm for Optimization of WDN and Assessment of Pipe Deterioration. Applied Sciences, 12(7), Article 3550. https://doi.org/10.3390/app12073550
  4. Chandramouli, S. (2015). Reliability-based optimal design of a municipal water supply pipe network. Urban Water Journal, 12(5), 353–361. https://doi.org/10.1080/1573062X.2014.993997
  5. Cunha, M. da C., & Sousa, J. (1999). Water distribution network design optimization: Simulated annealing approach. Journal of Water Resources Planning and Management, 125(4), 215–221. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9496(1999)125:4(215)
  6. Dundović, I., & Tadić, L. (2022). A field experiment verification of theoretical exponent N1 for FAVAD method in defining the relationship of pressure and water losses. Water, 14(13), Article 13. https://doi.org/10.3390/w14132067
  7. Durmuşçelebi, F. M. (2018). Su kayıplarının azaltılması için içme suyu dağıtım sistemlerinin rehabilitasyonu ve fayda-maliyet analizi [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  8. Eusuff, M. M., & Lansey, K. E. (2003). Optimization of water distribution network design using the shuffled frog leaping algorithm. Journal of Water Resources Planning and Management, 129(3), 210–225. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9496(2003)129:3(210)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2024

Kabul Tarihi

12 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Arduçoğlu, T. İ., Boztaş, F., & Fırat, M. (2025). İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 11(1), 327-339. https://doi.org/10.21324/dacd.1588804
AMA
1.Arduçoğlu Tİ, Boztaş F, Fırat M. İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması. Doğ Afet Çev Derg. 2025;11(1):327-339. doi:10.21324/dacd.1588804
Chicago
Arduçoğlu, Talha İbrahim, Furkan Boztaş, ve Mahmut Fırat. 2025. “İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 11 (1): 327-39. https://doi.org/10.21324/dacd.1588804.
EndNote
Arduçoğlu Tİ, Boztaş F, Fırat M (01 Ocak 2025) İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 11 1 327–339.
IEEE
[1]T. İ. Arduçoğlu, F. Boztaş, ve M. Fırat, “İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması”, Doğ Afet Çev Derg, c. 11, sy 1, ss. 327–339, Oca. 2025, doi: 10.21324/dacd.1588804.
ISNAD
Arduçoğlu, Talha İbrahim - Boztaş, Furkan - Fırat, Mahmut. “İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 11/1 (01 Ocak 2025): 327-339. https://doi.org/10.21324/dacd.1588804.
JAMA
1.Arduçoğlu Tİ, Boztaş F, Fırat M. İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması. Doğ Afet Çev Derg. 2025;11:327–339.
MLA
Arduçoğlu, Talha İbrahim, vd. “İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 11, sy 1, Ocak 2025, ss. 327-39, doi:10.21324/dacd.1588804.
Vancouver
1.Talha İbrahim Arduçoğlu, Furkan Boztaş, Mahmut Fırat. İçmesuyu Şebekelerinde Su Kayıplarının Azaltılması İçin Basınç Kontrol Yönetimi Stratejisinde Basınç Dalgalanmalarının En Uygun Seviyesinin Tanımlanması. Doğ Afet Çev Derg. 01 Ocak 2025;11(1):327-39. doi:10.21324/dacd.1588804

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.