The Effects of the 6 February 2023 Pazarcık-Kahramanmaraş Earthquake on Hatay Province

Öz

February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes had severe consequences in Hatay province, a province of approximately 1.7 million people. As a result of this disaster, 23,065 people lost their lives in Hatay, 13,517 structures were completely destroyed, and 89,025 were rendered unusable. During the Mw 7.7 Pazarcık-Kahramanmaraş earthquake, the highest ground acceleration values were measured in Pazarcık as 2,165.62 cm/s² in the north-south direction, 2,178.72 cm/s2 in the east-west direction, and 1,951.68 cm/s² in the vertical direction. In the Defne district of Hatay, 146 km from the epicenter, the second-highest acceleration values were recorded, respectively, at 1,351.50 cm/s2 (North-South), 1,198.74 cm/s² (East-West), and 716.94 cm/s² (Vertical). In the assessment of seismic hazards and risks, earthquake hazard maps are created to estimate potential maximum acceleration or intensity values. These maps are widely used in areas such as determining the risk status of structures, determining reinforcement requirements, and managing legal processes related to earthquake damage. This article aims to contribute to relevant studies by revealing the evolution of Hatay's earthquake risk from the first official earthquake zone map in 1945 to the present day. The study also provides information on significant earthquakes experienced in Hatay before and after 1900, focusing on the provincial causes, damage, and measured acceleration values of the February 6, 2023 earthquake.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Earthquake Zones Map
• Hatay
• Maximum Acceleration

6 Şubat 2023 Pazarcık-Kahramanmaraş Depreminin Hatay İline Etkileri

Öz

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, yaklaşık 1,7 milyon insanın yaşadığı Hatay ilinde ağır sonuçlara yol açmıştır. Bu afet neticesinde Hatay'da 23.065 kişi yaşamını yitirirken, 13.517 yapı tamamen yıkılmış ve 89.025 yapı ise kullanılamayacak duruma gelmiştir. Mw 7.7 büyüklüğündeki Pazarcık-Kahramanmaraş depremi sırasında en yüksek yer ivmesi değerleri Pazarcık'ta Kuzey-Güney yönünde 2.165,62 cm/sn², Doğu-Batı yönünde 2.178,72 cm/sn² ve düşeyde 1.951,68 cm/sn² olarak ölçülmüştür. Depremin merkez üssüne 146 km mesafedeki Hatay’ın Defne ilçesinde ise bu değerler sırasıyla 1.351,50 cm/sn² (Kuzey-Güney), 1.198,74 cm/sn² (Doğu-Batı) ve 716,94 cm/sn² (Düşey) ile ikinci en yüksek ivme olarak kayıtlara geçmiştir. Sismik tehlike ve risklerin değerlendirilmesinde, potansiyel maksimum ivme veya şiddet değerlerini tahmin etmek amacıyla deprem tehlike haritaları oluşturulur. Bu haritalar, yapıların risk durumunu saptama, güçlendirme gereksinimlerini belirleme ve deprem hasarlarına ilişkin hukuki süreçleri yönetme gibi alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu makale, Hatay'ın deprem tehlikesinin 1945 yılındaki ilk resmi deprem bölgesi haritasından günümüze kadar olan değişimini ortaya koyarak ilgili çalışmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir. Çalışma ayrıca, 1900 yılı öncesi ve sonrası dönemlerde Hatay'da yaşanan önemli depremler hakkında bilgi sunarken, 6 Şubat 2023 depreminin il özelindeki nedenlerine, yarattığı hasara ve ölçülen ivme değerlerine odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Deprem Bölgeleri Haritası
• Hatay
• Maksimum İvme

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023a). 06 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) Mw 7.7 Elbistan (Kahramanmaraş) Mw 7.6 Depremlerine İlişkin Ön Değerlendirme Raporu. 09 Şubat 2023 tarihinde https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/ Kahramanmaras%20%20Depremleri_%20On%20Degerlendirme%20Raporu.pdf adresinden alındı.
2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023b). Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi Hk. -03.04.2023 Tarihli Basın Duyurusu. 03 Nisan 2023 tarihinde https://www.afad.gov.tr/genel-hayata-etkili-afet-bolgesi-hk adresinden alındı.
3. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023c). 20 Şubat 2023 Yayladağı (Hatay) Mw 6.4 Depremine İlişkin Ön Değerlendirme Raporu. 25 Şubat 2023 tarihinde https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Yaylada%C4%9F%C4%B1%20(Hatay)%20Depremi%20 MW%206.4%20%C3%96n%20Degerlendirme%20Raporu.pdf adresinden alındı.
4. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2024a). Deprem İstatistikleri. 02 Şubat 2025 tarihinde https://deprem.afad.gov.tr/event-statistics adresinden alındı.
5. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2024b). 06.02.2023, 04:17:32 Pazarcık (Kahramanmaraş) Depremi MW 7.7. Türkiye İvme Veritabanı ve Analiz Sistemi (TADAS). 9 Mart 2025 tarihinde https://tadas.afad.gov.tr/event- detail/17966 adresinden alındı.
6. Avcı, S. (2023, April 9). Depremlerin vurduğu Hatay’da en ağır yıkım Antakya’da. AA. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/depremlerin-vurdugu-hatayda-en-agir-yikim-antakyada/2866977#
7. Andreasyan, H. D. (1987). Urfalı Mateos vekayi-nâmesi (952–1162) ve Papaz Grigor’un zeyli (1136–1162) (Yayın No. 21). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.
8. Cetin, K. O., Ayhan, B. U., Cüceoğlu, F., & Yildirim, S. (2025). Performance of Reyhanlı Dam during February 6, 2023 Kahramanmaraş-Türkiye earthquake sequence. Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 194, Article 109369. https://doi.org/10.1016/j.soildyn.2025.109369

9. Cumhurbaşkanlığı Strateji Başkanlığı Raporu. (2023). Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı.
10. Eyidoğan, H., Güçlü, U., Utku, Z., & Değirmenci, E. (1991). Türkiye büyük depremleri makro-sismik rehberi (1900-1988). İTÜ MF Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yayınları.
11. Işık, N. S. (2023). Basen ve yakın fay etkilerinin deprem yer hareketi üzerindeki etkileri, Kahramanmaraş Pazarcık Depremi Antakya Kayıtlarının Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 47(1), 67–86. https://doi.org/10.24232/jmd.1299027
12. İstanbul Planlama Ajansı. (2023). Kahramanmaraş Depremi Tespit ve Değerlendirme Raporu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi.
13. Kesik, M. (2005). Maraş depremi (1114). Tarih Dergisi, 42, 43–46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iutarih/issue/9614/120092
14. Pınar, N., & Lahn, E. (1952). Türkiye depremleri izahlı kataloğu. Bayındırlık Bakanlığı.
15. Soysal, H., Sipahioğlu, S., Kolçak, D., & Altınok, Y. (1981). Türkiye ve çevresinin tarihsel deprem kataloğu (TÜBİTAK Proje No: TBAG 341). İstanbul Üniversitesi.
16. Türkiye İstatistik Kurumu. (2021). Bina İstatistikleri. 02 Mart 2025 tarihinde https://nip.tuik.gov.tr/?value=BinaIstatistikleri adresinden alındı.
17. Türk Tabipler Birliği Raporu. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve 20 Şubat 2023 Hatay Depremleri Birinci Ay Raporu. 15 Nisan 2023 tarihinde https://www.ttb.org.tr/userfiles/files/1ayraporu.pdf adresinden alındı.
18. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. (1963). Resmî Gazete (Tarih: 24.04.1963, Sayı: 11389). 09 Ekim 2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/11389.pdf adresinden alındı.
19. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. (1973). Resmî Gazete (Tarih: 15.05.1973, Sayı: 14536). 09 Ekim 2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/14536.pdf adresinden alındı.
20. Türkiye Deprem Tehlike Haritası. (2018). Resmî Gazete (Tarih: 18.03.2018, Sayı: 30364 [Mükerrer]). 09 Ekim 2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1.html adresinden alındı.