İstanbul’un Asya ve Avrupa Bölgeleri’nde Hava Sıcaklığı ve Yağış Miktarı Değişimleri

Öz

Şiddetli yağış, sel olaylarında küresel iklim değişimine bağlı olarak gözlenen artışlar ve doğal afete dönüşmesi sonucu oluşturduğu etkiler, inceleme bölgesinin topografyası, toprak - bitki örtüsü ve kentleşme özelliklerine bağlı olarak önemli değişimler göstermektedir. Bu araştırma çalışmasında Marmara Bölgesi’nin Asya ve Avrupa yakasında seçilen istasyonlarda (Bahçeköy, Florya, Göztepe ve Şile) sıcaklık ve yağış değerlerinin yerel ve zamansal değişimlerinin analizine yer verilmiştir. Göztepe ve Florya istasyonlarında gözlenen ortalama hava sıcaklığı değerlerinde %3 ve %5 oranında artılar kaydedilmiştir.  Aylık maksimum hava sıcaklığı değerlerinde en fazla artış %6 oranı ile Şile İstasyonunda saptanmıştır. Bahçeköy ve Şile’de aylık toplam yağış miktarında %10 ve %17 oranlarında artışlar olduğu belirlenmiştir. Makalemin sonuç bölümünde hızlı şehirleşmenin günlük ve aylık ortalama ve maksimum gözlem değerli üzerinde oluşturduğu değişiklik istatistiksel olarak analiz edilmiş, şehirleşmenin rolü üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Marmara Bölgesi,Sıcaklık ve Yağış Eğilimleri,Şehirleşme

Variations of Air Temperature and Precipitation in Asian and European Parts of Istanbul

Öz

Frequency of showers and floods show an increasing trend in recent year in the world. Role of climate changing on frequency of natural hazardous depends on topographic structure, vegetation cover, land use- land surface classification and urbanization. This paper covers analyses of spatial and temporal variations of air temperature and precipitation at four selected stations (Bahçeköy, Florya, Göztepe and Şile) in European and Asian parts of Istanbul. Mean air temperature variations show an increasing trend between 3% and 5% at Göztepe and Florya. The extreme increasing ratio of monthly maximum air temperature values (6%) is observed at Şile.  Increasing trends of monthly total rainfall rates at Bahçeköy and Şile are 10% and 17% respectively. Role of urbanizations on temporal and spatial variations of daily, monthly averages and extremes of variables have been statistically evaluated in this paper.

Anahtar Kelimeler

• Marmara Region,Temperature and Precipitation Trends,Urbanization

Kaynakça

1. Aslan Z., Gabriels D., Ayday C., Yeniçeri D.N., Okçu D., Sögüt A.S., Oğuzhan B., Çağlar Z.N., Tokgözlü A., Gümrükçüoğlu M., Gürer K., Erpul G. (2009), Yüzey ve uydu verilerine dayalı potansiyel ve aktüel erozyon riski, arazi kullanımında destek sistemi, HGK-TUJJB destekli proje, Proje Kodu : TUJJB-TUMAHAP-01-06.
2. Bocheva L., Marinova T., Simeonov P., Gospodinov I., (2007), Variability and trends of extreme precipitation events over Bulgaria, ECSS 2007 4th European Conference on Severe Storms, September 10-14, Trieste, Italy.
3. Goldman M., (2015), Kontrolden Çıkmış Kentler: Kentsel Spekülasyonun ve Prekarya Vatandaşlığın Yeni Sınırı, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü, Sosyoloji Konuşmaları Seminerleri, Atatürk Kongre Merkezi, 13 Nisan 2015.
4. Golian S., Saghafian B., Maknoon R., (2010), Derivation of probabilistic thresholds of spatially distributed rainfall for flood forecasting, Water Resources Management, 24(13), 3547-3559.
5. İBB, (2010), İklim değişikliğinin İstanbul ve Türkiye su kaynakları geleceğine tesirleri, İSKİ Proje Nihai Raporu ve Eki.
6. Kayhan C., Kadıoğlu M., (2005), Thunder storm activities over Turkey, OSTIV 2005 Scientific and Meteorological Panel, Anadolu Bil., Professional School of Higher Education, s. 71-84, September 16-18, Istanbul, Turkey.
7. Kijeldsen T.R., (2009), Modelling the Impact of Urbanisation on Flood Runoff Volume, Water Management, 162(5), 329-336.
8. Li Y.K., Wang C.Z., (2009), Impacts of urbanization on surface runoff of the dardenne Creek Watershed, ST. Charles County, Missouri, Physical Geography, 30(6), 556-573.

9. Kuentz A., Mathevet T., Gailhard J., Hingray B., (2015), Building long-term and high spatio-temporal resolution precipitation and air temperature reanalyses by mixing local observations and global atmospheric reanalyses: The ANATEM Model, Hydrol. Earth Syst. Sci., 19, 2717–2736.
10. Okçu D., Aslan Z., Maktav D., Söğüt A.S., Oğuzhan B., Çağlar Z.N., Tek A., Yeniçeri D.N., Giden F., Güven Kalafat A., Koyuncu H., Şengül M.A., Ertürk A.G., Solum Ş.,(2012), Sel ve taşkın tahmini, şehirleşmenin sel olayına etkisinin zaman serileri ile analizi, Proje Kodu: 5572, (B.Ü. BAP Projesi).
11. Shao W.Y., (2010), Critical rainfall intensity for safe evaluation from underground spaces with flood prevention measures, Journal of Zhejiang University-Science A, 11(9), 668-676.
12. Wang Z., Lan H., Huo F., (2008), The key technology in flood risk mapping on the flood Plain of lower Yellow River, Proceedings of the 2nd International Conference on Risk Management & Engineering Management”, Vol. 1-2, s. 463-465, November 4-6, Beijing/Peoples R China.