EN
TR
Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi.
Öz
Beton, dünyada sudan sonra en çok tüketilen maddedir ve özellikle çimento üretimi sera gazı emisyonlarına, doğal agrega çıkarımı ise kaynak tükenmesine yol açarak ciddi çevresel zararlar verir. İnşaat ve yıkıntı atıklarından elde edilen Geri Dönüştürülmüş Beton Agregası (GDBA) bu sorunlara sürdürülebilir bir çözüm sunar. Ancak, geleneksel GDBA'nın üzerindeki eski gözenekli çimento harcı, yeni betonun mekanik gücünü zayıflatıp su emilimini artırır. Bu sorunu çözmek için "Bilyalı Öğütme" (Ball Milling) tekniği geliştirilmiştir. Bu mekanik işlem, eski zayıf harcı agregadan ayırarak malzemenin fiziksel kalitesini doğal agregaya yaklaştırır. Bu çalışmada, SimaPro yazılımı ile Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD-LCA) yapılarak iyileştirilmiş GDBA'nın %0, %20, %40 ve %60 oranlarında kullanımının çevresel ve mekanik etkileri incelenmiştir. Sonuçlara göre, %60 oranında imkane, betonun yapısal gücünü (38.2 MPa) korurken arazi kullanımında %45'e varan devasa bir çevresel tasarruf sağlar. Geliştirilen "Çevresel-Mekanik Performans İndeksi" (EMI) ise en mükemmel yapısal ve çevresel dengenin %20 kullanım oranında gerçekleştiğini kanıtlamıştır. Özetle, bilyalı öğütme tekniği geri dönüştürülmüş malzemelerin kalitesini yükselterek, karbon ayak izini azaltan ve yüksek dayanım sağlayan çevre dostu inşaat sektörü için hayati bir yöntemdir.
Anahtar Kelimeler
- Geri Dönüştürülmüş Beton Agregası
- Bilyalı Öğütme
- Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi
- İnşaat ve Yıkıntı Atıkları
Destekleyen Kurum
BAPSİS Proje Süreçleri Yönetim Sistemi - bapkob - OMÜ
Teşekkür
Araştırmacı, bu araştırma projesine sürekli ve verimli desteklerinden dolayı Ondokuz Mayıs Üniversitesi (BAPSİS) yönetimine içten teşekkürlerini ve minnettarlığını ifade eder. Bu destek, özellikle SimaPro yazılımının resmi sürümü için sağlanan finansman ve sponsorlukta açıkça görülmüştür. Bu mali ve teknik destek, yaşam döngüsü analizini (LCA) yüksek bilimsel doğruluk ve verimlilikle gerçekleştirmek için gerekli olan gelişmiş araçların kullanılabilir hale gelmesinde etkili olmuştur.
Kaynakça
- Babalık, Ö. (2022). Geri dönüştürülmüş agrega kullanımının çevresel etkilerinin Yaşam Döngüsü Değerlendirme (YDD) yöntemi ile değerlendirmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
- Chaney Enterprises. (2025). Start your career at Chaney. Manufacturing Materials. https://www.manufacturingmaterials.org/blog/top-concrete-ready-suppliers-china-global-buyers/
- Dilbas, H., Çakır, Ö., & Atis, C. (2019). Experimental investigation on properties of recycled aggregate concrete with optimized ball milling method. Construction and Building Materials, 212, 716-726. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2019.04.007
- U.S. Environmental Protection Agency. (2006). Life cycle assessment: Principles and practice (EPA/600/R-06/060). U.S. Environmental Protection Agency, Office of Research and Development, National Risk Management Research Laboratory. https://nepis.epa.gov/Exe/ZyPURL.cgi?Dockey=P1000L86.TXT
- Global Cement and Concrete Association. (2025). Cement & concrete industry net zero action & progress report 2025/26. Global Cement and Concrete Association. https://gccassociation.org/cement-and-concrete-industry-net-zero-action-and-progress-report/
- Hawas, A., & Akter, S. T. (2025). Current insight on eco-friendly concrete: A review. Buildings, 15(5), 682; https://doi.org/10.3390/buildings15050682
- International Organization for Standardization. (2006). Environmental management — Life Cycle Assessment — requirements and guidelines. ISO Standard No. 14044:2006.
- Jessa, E., & Ajidahun, A. (2024). Sustainable practices in cement and concrete production: Reducing CO2 emissions. World Journal of Advanced Research and Reviews, 22(02), 2301-2310 https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.22.2.1412
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevresel Değerlendirme ve İzleme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
26 Haziran 2026
Kabul Tarihi
11 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2
APA
Abuamna, A., & Bakan, G. (2026). Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 12(2), 481-488. https://doi.org/10.21324/dacd.1979497
AMA
1.Abuamna A, Bakan G. Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2026;12(2):481-488. doi:10.21324/dacd.1979497
Chicago
Abuamna, Ahmed, ve Gülfem Bakan. 2026. “Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 12 (2): 481-88. https://doi.org/10.21324/dacd.1979497.
EndNote
Abuamna A, Bakan G (01 Temmuz 2026) Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 12 2 481–488.
IEEE
[1]A. Abuamna ve G. Bakan, “Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi”., Doğ Afet Çev Derg, c. 12, sy 2, ss. 481–488, Tem. 2026, doi: 10.21324/dacd.1979497.
ISNAD
Abuamna, Ahmed - Bakan, Gülfem. “Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 12/2 (01 Temmuz 2026): 481-488. https://doi.org/10.21324/dacd.1979497.
JAMA
1.Abuamna A, Bakan G. Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2026;12:481–488.
MLA
Abuamna, Ahmed, ve Gülfem Bakan. “Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 12, sy 2, Temmuz 2026, ss. 481-8, doi:10.21324/dacd.1979497.
Vancouver
1.Ahmed Abuamna, Gülfem Bakan. Bilyalı Öğütme Yöntemiyle İşlenmiş Geri Dönüştürülmüş Agregalar İçeren Betonun Mekanik ve Çevresel Analizi ve Performans Endeksinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2026;12(2):481-8. doi:10.21324/dacd.1979497
