Araştırma Makalesi

Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Cilt: 4 Sayı: 2 30 Nisan 2018
PDF İndir
EN TR

Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Çalışma, Ortadoğu’daki toz kaynaklarının tespit edilmesi ve bu kaynakların oluşturduğu tehdidin Fırat ve Dicle nehirleri etkisi altındaki Irak ve Suriye’deki tarım alanlarında meydana getireceği olası zararların belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından Temmuz 2015 tarihinde Antalya/Türkiye’de uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı yazılım olan Collect Earth metodolojisi kullanılarak, içinde Suriye ve Irak’ında yer aldığı Ortadoğu bölgesinin 2000-2015 yılları arasındaki mevcut arazi örtü/kullanım sınıfları, değişimleri, vejetasyon durumu incelenmiş ve sonuçları FAO tarafından yapılmıştır. Açık kaynaklı ve ücretsiz olan Collect Earth yazılımında yüksek çözünürlüklü uydu verisi içeren Google Earth ve Bing Maps görüntüleri kullanılmaktadır. Aynı zamanda orta çözünürlük ve global olan Modis, Landsat 7 ve 8 uyduları üzerinden üretilmiş tüm veri setlerini kullanmamıza da olanak sağlamaktadır. SAIKU isimli istatistik programı yardımıyla veri analizi yapılabilmekte ve rakamsal verilere ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada, Collect Earth yöntemi kullanılarak tüm Ortadoğu bölgesi için oluşturulan veri seti üzerinden CBS kullanılarak toz kaynakları bölgeleri risk seviye sınıfları haritası oluşturulmuştur. Risk sınıfları haritasına göre Irak’ın toplam alanının %63,6’sı, Suriye’nin ise toplam alanının %53,7’sinin üçüncü derece toz kaynak bölgelerinde yer aldığı tespit edilmiştir. Bölge için son derece önemli olan yüzeysel su varlığı alanlarının toz kaynakları bölgeleri risk seviye sınıflarına göre dağılımları incelendiğinde, Irak’ın en fazla yüzeysel su varlığının %71,3 ile üçüncü derece toz kaynak bölgelerinde yer aldığı tespit edilmiştir. Suriye’nin ise en fazla su varlığı alanlarının sırasıyla %27,4 ve %25,9 ile dördüncü ve beşinci derece toz kaynak bölgelerinde yer aldığı tespit edilmiştir. Ortadoğu’ya ilişkin özellikle kum/kumul alanları, tarım alanları ve su varlığına ilişkin yapılan sınıflandırma sonuçları yorumlanarak, özellikle Fırat ve Dicle nehirleri etkisi altındaki Irak ve Suriye ölçeğinde değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbari S., (2011), Dust storms, sources in the Middle East and economic model for survey it’s impacts, Australian. Journal of Basic and Applied Sciences, 5, 227-233.
  2. Al-Ansari N.A., Knutsson S., Ali A., (2012) Restoring the Garden of Eden, Iraq, Journal of Earth Science and Geotechnical Engineering, 2, 53-88.
  3. Alpert P., Kaufman Y.J., Shay-El Y., Tanre D., Silva A.D., Schubert S., Joseph J.H., (1998), Quantification of dust- forced heating of the lower troposphere, Nature, 395, 367–370.
  4. Bağcı H.R., Şengün M.T., (2012), Çöl Tozlarının Beşeri Çevre ve Bitkiler Üzerinde Etkileri, Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 24, Temmuz - 2012, İstanbul – ISSN:1303-2429, s. 409 – 433.
  5. Bastin J.F., Berrahmouni N., Grainger A., Maniatis D., Mollicone D., Moore R., Patriarca C., Picard N., Sparrow B., Abraham E.M., Aloui K., Ateşoğlu A., Attore F., Başsüllü Ç., Bey A., Garzuglia M., Garcia M.L.G., Groot N., Guerin G., Leastadius L., Lowe A., Momane B., Marchi G., Patterson P., Rezende M., Ricci S., Salcedo I., Diaz P., Alfonso S., Stolle F., Surappaeva V., Castrı R., (2017), The extent of forest in dryland biomes, Science, 356(6338), 635-638.
  6. Bennett C.M., McKendry I.G., Kelly S., Denike K., Koch T., (2006), Impact of the 1998 Gobi dust event on hospital admissions in the Lower Fraser Valley, British Columbia, Science of the Total Environment, 366, 918–925.
  7. Bontemps S., Defourny P., Bogaert E.V., Arino O., Kalogirou V., Perez J.R., (2009), Products Description and Validation Report, http://due.esrin.esa.int/files/GLOBCOVER2009_Validation_Report_2.2.pdf, [Erişim 25 Eylül 2017].
  8. ÇEM, (2017), Fırat-Dicle Nehir Havzası Arazi Değişiminin İzlenmesi Projesi ,T.C. Orman ve Su işleri Bakanlığı, Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü, Ankara, 31s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayhan Ateşoğlu *
BARTIN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Metin Tunay
BARTIN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Saffet Yıldız Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2017

Kabul Tarihi

30 Mart 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ateşoğlu, A., Tunay, M., Arıkan, T. B., & Yıldız, S. (2018). Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 70-81. https://doi.org/10.21324/dacd.369502
AMA
1.Ateşoğlu A, Tunay M, Arıkan TB, Yıldız S. Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2018;4(2):70-81. doi:10.21324/dacd.369502
Chicago
Ateşoğlu, Ayhan, Metin Tunay, Talha Berk Arıkan, ve Saffet Yıldız. 2018. “Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 4 (2): 70-81. https://doi.org/10.21324/dacd.369502.
EndNote
Ateşoğlu A, Tunay M, Arıkan TB, Yıldız S (01 Temmuz 2018) Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 4 2 70–81.
IEEE
[1]A. Ateşoğlu, M. Tunay, T. B. Arıkan, ve S. Yıldız, “Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 4, sy 2, ss. 70–81, Tem. 2018, doi: 10.21324/dacd.369502.
ISNAD
Ateşoğlu, Ayhan - Tunay, Metin - Arıkan, Talha Berk - Yıldız, Saffet. “Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 4/2 (01 Temmuz 2018): 70-81. https://doi.org/10.21324/dacd.369502.
JAMA
1.Ateşoğlu A, Tunay M, Arıkan TB, Yıldız S. Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2018;4:70–81.
MLA
Ateşoğlu, Ayhan, vd. “Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 4, sy 2, Temmuz 2018, ss. 70-81, doi:10.21324/dacd.369502.
Vancouver
1.Ayhan Ateşoğlu, Metin Tunay, Talha Berk Arıkan, Saffet Yıldız. Ortadoğu Toz Kaynaklarının Tespiti ve Fırat-Dicle Nehir Havzası (Suriye-Irak) Tarım Alanları Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2018;4(2):70-81. doi:10.21324/dacd.369502

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.