2017 Ayvacık Depremlerinden Etkilenen Yukarıköy Geleneksel Taş Evlerinin Durumu

Öz

Türkiye bir deprem ülkesidir. Türkiye’nin bulunduğu topraklar aynı zamanda önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bu medeniyetlerin sosyo-ekonomik ve kültürel yaşamlarını simgeleyen önemli yapı ve yerleşmelerin bir bölümü günümüze kadar ayakta kalmayı başarmıştır. Medeniyetlerin oluşturduğu yapısal kültürün etkisinde yapılmaya devam eden yeni yığma yapıların büyük bir bölümü Türkiye’nin kırsal bölgelerinde yer alırken aynı zamanda deprem yüklerinin etkisi altındadır. Şubat-Mart 2017 Çanakkale/Ayvacık merkezli depremler bu bölgedeki geleneksel yığma taş yapılarda önemli hasarlar oluşturmuştur. Gülpınar merkezli depremlerin gerçekleştiği bölge önemli tarihi geçmişe sahiptir. Depremin gerçekleştiği Bölgenin Coğrafyası elverişli olduğundan, kalkolitik döneminden günümüze kadar farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bir taraftan deprem bölgesi olması, diğer taraftan önemli tarihi geçmişe sahip olan bölgenin incelenmesi önemlidir. Bu Çalışma, adı geçen depremlerin etkisinde hasar görmüş yığma taş yapıların depreme karşı davranışı ve hasar nedenleri incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, depremin etkisindeki yapıların mimari kurgusunun kullanıcıları için ne derece önemli olduğunu ortaya çıkarılmıştır. Depremden sonra bölgede gerçekleşecek yeni yapılaşma döneminde, bölgenin yapısal kültürü dikkate alınarak konforlu, güvenli ve sürdürülebilir özellikte yapıların ortaya çıkması için analizler ışığında öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yığma Yapı,Taş,Deprem,Geleneksel Yapı,Hasar

Situation of the Yukarıköy’s Traditional Stone Masonry Houses Affected by 2017 Ayvacık Earthquakes

Öz

Turkey is considered one of the most earthquake-prone countries in the world. Turkey has hosted many important civilizations in history. Some of the important structures and settlements symbolizing the socio-economic and cultural life of these civilizations have survived to the present day. Located in the rural areas of Turkey, many of the new masonry structures that continue to be constructed under the influence of the structural culture formed by the civilizations are also under the influence of earthquake loads. February-March 2017 Çanakkale/Ayvacık-based earth-quakes caused significant damage to the traditional masonry structures. The region in which Gülpınar based earthquakes took place has a significant historical background. The geography of the region where the earthquake took place hosts different civilizations from the chalcolithic period to the present. The examination of this region is important in that it is an earthquake region as well as having a noteworthy historical background. This study examines the behavior of the masonry structures damaged by the mentioned earthquakes, and the causes of damage. The study also reveals the importance of the architectural design of structures under the effect of the earthquake to its users. In the period of new settlement that will take place after the earthquake, in the light of the analyzes, suggestions have been made in order to bring out the structures that are comfortable, safe, and sustainable, considering the structural culture of the region.

Anahtar Kelimeler

• Traditional Architecture,Masonry,Earthquake,Damage,Stone

Kaynakça

1. Adanur S., Altunışık A.C., Günaydın M., Mosallam A., (2018), Performance of Masonry Buildings during the February, 2017 Ayvacık (Çanakkale) Earthquakes, 2nd International Symposium on Natural Hazards and Disaster Management (ISHAD2018), 04-06 May, Sakarya, Turkey.
2. AFAD (2000), Ministry of Public Works and Settlement, General Directorate of Disaster Affairs, Damage Assessment Form, p. 1-5 Ankara, Turkey.
3. Ambraseys N.N., Finkel C.F., (1995), The Seismicity of Turkey and Adjacent Areas a Historical Review 1500-1800, Eren Publishing, p. 85-205, İstanbul, Turkey.
4. Arun G., (2010), Unpressed Lecture notes of Structural System Design, Yildiz Technical University, İstanbul, Turkey.
5. Bayülke N., (1978), Earthquake Resistant Constructions, Turkish Ministry of Reconstruction and Resettlement. Earthquake Research Institute, Ankara, Turkey.
6. Bayülke N., (2011), Earthquake Behavior and Security of Masonry Structures, Turkey Earthquake Engineering and Seismology Conference I, 11-14 October 2011, Middle East Technical University, Ankara, Turkey.
7. Bayülke N., (1980), Masonry Constructions, Ministry of Reconstruction and Public Works, Earthquake Research Institute, Ankara, Turkey.
8. Budak A., Uysal H., Aydın A.C., (2004), Earthquake Behavior of Rural Buildings, Atatürk University the Journal of Agriculture, 35 (3-4), 209-219.

9. Celep Z., Erken A., Taskin B., Ilki A., (2011), Failures of masonry and concrete buildings during the March 8, 2010 Kovancılar and Palu (Elazıg) Earthquakes in Turkey, Engineering Failure Analysis, 18(3), 819-1142.
10. Çırak İ.F., (2011), Yığma Yapılarda Oluşan Hasarlar, Nedenleri ve Öneriler, SDU International Technologic Science, 3(2), 55-60.
11. Earthquake Regulation of Turkey 2007, Regulation for the Buildings to be Built in Earthquake Regions, p.93-103 Ankara, Turkey.
12. Ergünay O., (1978), Earthquakes and Earthquake-Resistant Structures: Flat-roofed Ceilings, Journal of Ministry of Public Works, Institute of Earthquake Research Department, 102-114.
13. Kanca A.C., (1977), Using Economical and Practical Material of Termal Insulation for Village Houses, Knowledge profile of TÜBITAK, vol. 60, Ankara, Turkey.
14. Koç V., (2016), Depreme Maruz Kalmış Yığma ve Kırsal Yapı Davranışlarının İncelenerek Yığma Yapı Yapımında Dikkat Edilmesi Gereken Kuralların Derlenmesi, Çanakkale Onsekiz Mart University, Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences, 2016:2, 1, 36-51.
15. Köse A., (2005), Traces of Nomadic Turkish Culture on the Plans of Traditional Rural Houses in Turkey, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 158-191.
16. Livaoglu R., Timuragaoglu M.O., Serhatoglu C., Doven M.S., (2018), Damage during the 6-24 February 2017 Ayvacik (Canakkale) earthquake swarm, Natural Hazards and Earth System Scıences, 18(3), 921-934.
17. MTA, (2007), 1/100.000 ölçekli Çanakkale -İ17 paftası jeoloji haritası, MTA Jeoloji Etütleri Dairesi, Ankara, Turkey.
18. Önal M.M., Koçak A, (2005), Yığma Yapı Hasarları Onarım ve Güçlendirme Yöntemlerinin Ayrıntıları, Antalya Yöresinin İnşaat Mühendisliği Sorunları Kongresi, Cilt 1, s.88-102, Antalya, Turkey.
19. Özgünel, C., (2008), Reaching the 30th year of Gülpınar / Smintheion excavations. Ayvacık Values Symposium, ÇOMÜ Publications, No. 80, p. 39- 46, Çanakkale, Turkey.
20. Parsa A.R., (2015), Earthquake Resisting Country Houses of East Anatolian, Arkeoloji Publishing, p.49, İstanbul, Turkey.
21. URL-1, (2017), http://udim.koeri.boun.edu.tr/zeqmap/gmapt.asp, [Access 10 March 2017].
22. URL-2, (2017), http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=241049, [Access 10 March 2017].
23. Yüksek İ., (2015), A Study on the Earthquake Resistance of Traditional Turkish Houses, IBEES2015, Burdur, Türkiye.
24. Zacek M., (1999), Earthquake Resistant Building Design: Preliminary Project Phase, s:94, France.