Maden Kaynaklı Trafik Emisyonlarının Dağılımlarının Modellenmesi: Artvin Örneği
Öz
Madencilik; yer kabuğunda bulunan cevher, endüstriyel hammadde, kömür ve petrol gibi ekonomik değeri olan herhangi bir maddeyi yeryüzüne çıkarma ve gerekli hammaddeyi sağlama işi olarak tanımlanabilmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ve artan enerji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla maden sektörüne olan ilgi artmıştır. Ancak madencilik faaliyetlerinde ciddi bir çevre yönetim sistemi uygulanmadığı için, bu faaliyetlerin önemli zararlı etkileri olmaktadır. Bu etkilerden bir tanesi de çıkarılan hammaddenin taşınması sırasında taşıtlardan kaynaklanan emisyonların oluşturduğu hava kirliliğidir. Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi’nin Artvin İli Cerattepe Mevkii’nde kurulan bakır madeni cevherinin çıkarıldığı noktadan işletme alanına taşınana kadar sebep olduğu trafik kaynaklı CO, NOx ve PM10 emisyonları incelenmiştir. Çalışma kapsamında, belirtilen yol güzergahı 5 bölgeye ayrılmış ve her bir bölgedeki maden açılmadan önceki ve açıldıktan sonraki trafik kaynaklı emisyonlar CALROADS 4.0 programı içerisinde bulunan CAL3QHCR modülü yardımıyla modellenmiş, kirlilik dağılım haritaları oluşturulmuştur. Emisyonlar CORINAIR’in işlem temelli emisyon faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Modelleme çalışması sonucu elde edilen verilerin değerlendirilebilmesi amacıyla konsantrasyon artış yüzdeleri hesaplanmış ayrıca her üç kirletici için sonuçlar iki yönlü ANOVA testi ile incelenmiştir. ANOVA testinin sonuçları, %95 güvenilirlikle, maden sonrası oluşacak trafiğin kirlilik etkisi üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bilga P.S., Singh S., Kumar, R., (2016). Optimization of energy consumption response parameters for turning operation using Taguchi method. Journal of Cleaner Production, 137, 1406–1417.
- Chart-asa C., Sexton K.G., MacDonald Gibson J. (2013), Traffic Impacts on Fine Particulate Matter Air Pollution at the Urban Project Scale: A Quantitative Assessment, Journal of Environmental Protection, 4, 49-62.
- Chart-asa C., MacDonald Gibson J., (2015), Health impact assessment of traffic-related air pollution at the urban project scale: Influence of variability and uncertainty, Science of The Total Environment, 506–507, 409-421.
- Çelik N., (2012), ANOVA modellerinde çarpık dağılımlar kullanılarak dayanıklı istatistiksel sonuç çıkarımı ve uygulamaları, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Demirarslan K.O., Aydın E., Aydın M.A., (2017), Artvin Çoruh Üniversitesi Seyitler Yerleşkesinin güz dönemi katı atık Arakterizasyonu, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 3(2), 77-86.
- Dilek S., (2008), Maden-Madencilik, Altın ve Çevre, http://www.jmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=2427& tipi=23 &sube=0, [Erişim 15 Mart 2018].
- Eckhoff P.A., Braverman T.N., (1995), Addendum to The User's Guide to CAL3QHC Version 2.0, CAL3QHCR User's Guide, U.S. Environmental Protection Agency.
- Gokhale S., Raokhande N., (2008), Performance evaluation of air quality models for predicting PM10 and PM2.5 at urban traffic intersection during winter period, Science of the Total Environment, 394 (1), 9-24.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
13 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 1
Cited By
Modeling of PM10 emissions from motor vehicles at signalized intersections and cumulative model validation
Environmental Monitoring and Assessment
https://doi.org/10.1007/s10661-021-09410-6
