Kahramanmaraş Domuz (Boğaz) Deresi Kuşaklama Kanalının HEC-RAS Modeli

Öz

Canlıların yaşam kaynağı olan su kontrol altına alınmadığı durumlarda ciddi mal ya da can kayıplarına neden olmaktadır. Ayrıca küresel ısınmanın etkilerini hissettiğimiz bugünlerde suyun planlı kullanımı büyük önem taşımaktadır. Afetlerden biri olan taşkın oluşumu insan ya da doğa kaynaklı olabilir. Bir akarsu taşkın oluşturduğunda tarım arazilerine, altyapı tesislerine, insanların sosyal ve ekonomik hayatlarına, çevrede bulunan yerleşim yerlerine ciddi zararlar vermektedir. Bir ülkenin sosyo-ekonomik durumunun gelişiminde su kaynakları yönetimi önemli bir role sahiptir. Sel riskini önlemek ve ayrıca suyun kaynaktan ihtiyaç noktalarına taşınmasını sağlamak için kanallar kullanılır. Trapez, dikdörtgen, yarım daire ve üçgen şekillerde modellenen açık kanalların tasarımını HEC-RAS programında yapmak mümkündür. Bu çalışmada Kahramanmaraş ilinin Oniki şubat ilçe merkezindeki 6-7 mahallede taşkınların oluşması sonucunda maddi ve manevi kaybı önlemek amacıyla yapılan kuşaklama kanalı projesinin hesapları, HEC-RAS programı ile modellenip sonuçlar karşılaştırılmıştır. Mockus ve rasyonel metot kullanılarak bulunan sonuçlar ile HEC-RAS sonuçları arasındaki uyum incelenmiştir. Domuz (Boğaz) deresi kuşaklama kanalının; kanal boyunca meydana gelecek su derinlikleri ve hızları HEC-RAS yardımıyla hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda proje ve model sonuçlarının birbiriyle çok uyumlu olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• HEC-RAS,Domuz Deresi,Kanal Tasarım,Düzenli Akım

HEC-RAS Model of Kahramanmaras Domuz (Bogaz) Stream Interception Channel

Öz

Water, which is the source of life for living things, causes serious loss of property or life when it is not controlled. Additionally, the planned usage of water is of great importance nowadays when we feel the effects of global warming. One of the disasters, flood formation may be human or nature-originated. When a river forms flood, it causes severe damage to agricultural land, infrastructure facilities, people's social and economic life, settlements in the environment. Water resources management plays an important role in the development of a country's socio-economic situation. Channels are used to prevent flood risk and also to ensure that the water moves from source to need. It is possible to design open channels which are modeled in trapezoid, rectangular, semi-circle and triangular shapes in HEC-RAS program. In this study, the calculations of the flood channel project were modeled by HEC-RAS program and the results were compared between project results. Aim of this project is to protect from the harm financial and emotional damage caused by flood in 6-7 streets of Kahramanmaraş province's Oniki şubat district center. The agreement between the results using Mockus and the rational method and the HEC-RAS results was examined.  Domuz (Boğaz) stream interception channel; the water depths and speeds that will form along the channel were calculated with the help of HEC-RAS. As a result of the study, it was observed that the results of the Project and model are very compatible with each other.

Anahtar Kelimeler

• HEC-RAS,Domuz Stream,Channel Design,Steady Flow

Kaynakça

1. Efe H., Önen F., (2015), Batman çayı’nın taşkın analizinin HEC-RAS programıyla yapılması, Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi – Mühendislik Dergisi, 6(2), 83-92.
2. Hicks F.E., Peacock T., (2005), Suitability of HEC-RAS for flood forecasting, Canadian Water Resources Journal / Revue canadienne des ressources hydriques, 30(2), 159-174.
3. Horritt M.S., Bates P.D., (2002), Evaluation of 1D and 2D numerical models for predicting river flood inundation, Journal of Hydrology, 268, 87-99.
4. Mehta D.J., Ramani M., Joshi M., (2014), Application of 1-D HEC-RAS model in design of channels, International Journal of Innovative Research in Advanced Engineering (IJIRAE), 7(1), 103-107.
5. Özdemir H., (2007), Taşkınların haritalanmasında hec-georas ve HEC-RAS’ın kullanımı: havran çayı örneği (Balıkesir), TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, Trabzon, Türkiye, ss.1-9.
6. Ünsal M., Nalcıoğlu A., (2016), Kılavuzlu barajı sulama kanalında su derinliğinin HEC-RAS programı ile modellenmesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 19(1), 41-45.
7. Üyüklüoğlu M., Ünal B., Turan B., (2015), HEC-RAS paket programı ile manavgat ilçesi ılıca deresi taşkın bölgesinin modellenmesi, 4. Su Yapıları Sempozyumu, Antalya, Türkiye, ss.428-438.