Uzun ve Kısa Süreli Periyotlarda Kuraklık Analizi: Bursa Örneği
Öz
İnsan yaşamında doğal afetler önemli yer alır. Kuraklık, iklimsel ve bölgesel özelliklere bağlı olan ve tüm canlı yaşamını olumsuz etkileyen bir afettir. Kuraklığın belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin alınabilmesi için bölgenin ayrıntılı analizi gerekmektedir. Araştırmacılar, kuraklığı saptamak için farklı kuraklık indislerini kullanmışlardır. Standart Yağış İndisi (SYİ), farklı zaman ölçeklerinde hesapların yapılabildiği ve literatürde en sık kullanılan kuraklık indislerinden biridir. Bu çalışmada, Bursa ilinde uzun süreli yağış verisi bulunan Bursa, İznik, Keleş, Mustafakemalpaşa ve Uludağ istasyonları 1969-2015 dönemi için incelenmiştir. Yağış verilerinin eğilimi olup olmadığı lineer regresyon analiziyle belirlenmiştir. Yağış verileri standardize edilerek gidişler analizine göre değerlendirilmiştir. Son olarak da ülkemizde ve dünyada yaygın olarak kullanılan Standart Yağış İndisi (SYİ) yöntemi ile 1, 3, 6, 9, 12, 24 ve 48 aylık zaman periyotları için kuraklık analizi yapılmıştır. Yıllık ve aylık yağış verilerinde önemli bir eğilim saptanmamıştır. Aralık ayında İznik, Keleş, Uludağ istasyonları azalma eğilimi; Ekim ayında Bursa istasyonu azalma eğilimi gösterdiği bulunmuştur. İstatistiksel olarak anlamlı eğilim (%5 risk) diğer aylarda saptanmamıştır. Standart Yağış İndisi (SYİ) analizi sonuçlarında istasyonların kurak, normal veya sulak periyot oranları benzerlik göstermiştir. Bununla birlikte, kısa süreli periyotlarda (3-6 ay) normal veya hafif kuraklıklara daha sık rastlanırken, uzun süreli periyotlarda (12-24-48 ay) şiddetli ve çok şiddetli kuraklık gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bacanlı U.G., (2017), Application of Linear Stochastic Models for Drought Forecasting, 3rd International Conference On Engineering and Natural Sciences, ICENS 2017, May 3-7, Budapest, Hungary, ss.590-596.
- Bacanlı U.G., Baran T., Dikbas F., (2017), Paylaştırılmış entropi kavramının kuraklık ölçütü olarak kullanılabilirliği, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(3), 232-237.
- Bacanlı U.G., Dikbaş F., Baran T., (2011), Meteorological Drought Analysis Case Study, Central Anatolia. Desalination and Water Treatment, 26, 1-10.
- Baran T., Bacanlı U.G., Dikbas F., (2017), Drought analysis with SPI ındex and entropy, European Water., 60, 263-270.
- Bayazıt M., Yeğen Oğuz E.B., (2005), Mühendisler için İstatistik, Birsen Yayınevi, İstanbul, 198ss.
- Cancelliere A., DiMauro G., Bonaccorso B., Rossi G., (2007), Drought forecasting using the Standardized Precipitation Index, Water Resources Management, 21(5), 801-819.
- Chen S.T., Kuo C.C., Yu P.S., (2009), Historical trends and variability of meteorological droughts in Taiwan/Tendances historiques et variabilité des sécheresses météorologiques à Taiwan, Hydrological Sciences Journal, 54, 430-441.
- Fontaine M.M., Steinemann A.C., (2009), Assessing vulnerability to natural hazards, impact-based method and application to drought in Washington state, Natural Hazards Review, 10(1), 11–18.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Pınar Gökçe Kargı
0000-0002-8089-9030
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
1 Haziran 2018
Kabul Tarihi
28 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 1
Cited By
Yağış Zaman Serilerindeki Kısa Dönemli Eğilimlerin İzlenmesinde Çeşitli Yöntemlerin Karşılaştırılması
Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
https://doi.org/10.17482/uumfd.656175Standartlaştırılmış yağış indeksi hesabında kullanılan dağılım fonksiyonu etkisinin ve kuraklık karakteristiklerinin araştırılması
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.900408Investigation of annual droughts of Boyabat region using different meteorological drought indices
Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi
https://doi.org/10.51764/smutgd.993652Dalgacık-Gen İfade Programlama ile Meteorolojik Kuraklık Tahmini: Çanakkale Örneği
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.29048/makufebed.1177323Temporal hydrological drought analysis in Lake Iznik using in-situ measurements and space-based data
Acta Geodynamica et Geomaterialia
https://doi.org/10.13168/AGG.2025.0001Future changes in drought characteristics in the Central Black Sea region of Türkiye using HadGEM2-ES climate models and the SPI
Environmental Earth Sciences
https://doi.org/10.1007/s12665-025-12391-1Agricultural Drought and Flood Analysis of Bilecik Province
Sakarya University Journal of Science
https://doi.org/10.16984/saufenbilder.1535718Assessment of Drought Risk in the Ergene Basin
Coğrafi Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33688/aucbd.1810574
