Maden Atık Çamurlarının Denizaltı Depolama Yöntemi ile Bertarafı
Öz
Madencilik endüstrisi modern toplumun gelişmesinde rol
oynayan en önemli endüstriyel faaliyetlerinden biri olmakla birlikte dünyanın
en büyük atık üreten endüstrisidir. Gelişen teknoloji ve endüstriyel
faaliyetlerin ihtiyacı olan hammaddelerin madencilik faaliyetleri ile doğal
kaynaklardan elde edilmesi, biyolojik çeşitliliğin yok edilmesine ve çevre
kirliliği sorunlarına neden olabilmektedir. Madencilik faaliyetlerinden
vazgeçilmesi mümkün olmadığına göre, madenlerin çıkartılmasında kamu yararının
yanında doğal kaynakların korunması ve çevre kirliliği oluşturmaması konusunda
da daha duyarlı olunmalı ve uygun bertaraf yöntemleri için çeşitli mühendislik
tekniklerinin uygulanması hedeflenmelidir. Madencilik faaliyetleri sonucu
oluşan atıklardan olan çamur genel olarak arazilerde (atık barajlarında veya
atık döküm sahalarında) depolanarak bertaraf edilmektedir. Bu depolama
alanlarında ise asit maden drenajı (sülfit oksidasyonundan dolayı), geoteknik
stabilite ve diğer bazı sebeplerden dolayı çevresel sorunlar meydana
gelebilmektedir. Yerüstü atık barajları depolama alanlarında oluşan olumsuz
nedenlerden dolayı maden atığı çamurların sucul alıcı ortamlarda bertarafı,
özellikle sabit indirgeme koşulları altında ve sülfit minerallerinin
jeokimyasal olarak istikrarlı olduğu derin deniz altlarında bertarafı bir
seçenek olarak görülebilir. Bu çalışmada, maden atıklarının ve maden cevheri
zenginleştirme atıklarından olan sulu çamurun (maden atık çamurunun) genel bertaraf
yöntemleri, özellikle denizaltına deşarj ve denizaltında depolama yöntemi
incelenmiştir. Bu yöntemin olası olumlu/olumsuz çevresel etkileri
tartışılmıştır. Türkiye’de bulunan maden atığı çamuru derin denizaltı depolama
(Karadeniz için) tesisi ve bu deşarjın (yöntemin) etkilerini belirlemek için
yapılan deneysel çalışmalar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda yapılan deneysel
çalışmalar değerlendirildiğinde, derin deniz deşarjı tesisiyle Karadeniz’e
deşarj edilen maden atık çamurlarının denizin tabanına doğru hareket eden bir
atık olduğu (negatif yüzerliliğe sahip veya batan atık), anoksik bölgeden
oksijenli bölgeye yükselemediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar D.O., (2007), Türkiye’de açık ocak kömür madenciliği sonrası peyzaj onarım çalışmalarının irdelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Archibald J.F., (1999), Beneficial impacts of paste tailings on environmental hazard mitigation and engineering performance, International Mining and Environment Congress, Lima, Peru, ss.537-548.
- Arol A.İ., (2002), Madencilik atıklarının bertaraf edilme yöntemleri, Madencilikte Çevre Yönetimi Seminer Notları, TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Ankara.
- Atmaca M., (2001), Afşin-Elbistan termik santrali açık işletme alanının madencilik sonrası olası alan kullanım alternatiflerinin değerlendirilmesi, Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
- Baer R.L., Shermani G.E., Plumb P.D., (1992), Submarine disposal of mill tailings from on-land sources- an overview and bibliography, U.S. Department of the Interior Bureau of Mines, Report No. OFR 89-92, USA.
- Bağırsakçı S., (2000), Türkiye’de ve Dünya’da madencilik sektörü, Doktora Tezi, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Kamu Yönetimi, Ankara.
- Berkün M., Önsoy H., (2001), Çayeli Bakır İşletmeleri atıksuları deşarj sistemi için teknik rapor, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
- ÇBİ, (2013), Derin deniz deşarjı ve macun dolgu uygulamaları teknik kılavuzu, Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş., Yayınlanmamış Rapor, Rize.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Naim Sezgin
*
0000-0003-3614-5861
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
12 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
25 Mart 2019
Kabul Tarihi
2 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 1
Cited By
Characterization of copper tailings in Murgul Copper Plant, Turkey, and its utilization potential in cement mortar with nano- and micro-silica
Environmental Science and Pollution Research
https://doi.org/10.1007/s11356-021-18077-yCevher Hazırlama Tesislerinden Çıkan Atıklar ve Yönetimi
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.1170187Brick production and characterization containing coal mining waste
International Journal of Coal Preparation and Utilization
https://doi.org/10.1080/19392699.2022.2025589
