Nevşehir İlinde Hava Kalitesinin ve Meteorolojik Faktörlerin Hava Kirliliği Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Öz
Kentsel hava kirliliğinin artması çevreyi ve insan sağlığını etkileyen önemli problemlere neden olmaktadır. Kentsel hava kirliliğinin en önemli kaynaklarından biri karayolu taşımacılığı sektörüdür. Ayrıca, yerel, ticari ve endüstriyel faaliyetler ile uzun mesafeli taşınımlar kentsel hava kirliliğine önemli katkıda bulunmaktadır. Hava kirliliğinin çevreyi etkilediği gibi, hava kirliliği üzerinde etkili olan faktörler de bulunmaktadır. Bunların başında meteorolojik faktörler gelmektedir. Bu çalışmada, Nevşehir bölgesindeki hava kirliliğinin ve limiti aşan kirli gün sayısının değerlendirilmesi ile birlikte meteorolojik faktörlerin hava kirliliğine olan etkilerinin detaylıca incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hava Kalite İzleme İstasyon verilerinden Nevşehir iline ait 2010-2019 yılları arası PM10, SO2, hava sıcaklığı, basınç, rüzgâr hızı ve bağıl nem verileri elde edilmiştir. Bu verilerin Mann-Kendall ve Şen testi yardımı ile trend ve eğimleri hesaplanmıştır. PM10 ve SO2 parametrelerinin yıllık, mevsimlik, aylık ve saatlik değişimleri ile sınır aşan günlerin analizi yapılmıştır. Bunun yanında, ölçülen en yüksek 6 adet PM10 değerlerinin kaynağının analizinin yapılması amacıyla HYSPLIT modeli çıktıları elde edilmiştir. Sonrasında, meteorolojik koşulların Nevşehir bölgesinde hava kirliliğine etkisinin analizi kapsamında, PM10 ve SO2 kirleticilerinin hava sıcaklığı, basınç, rüzgâr hızı ve bağıl nem parametreleri ile ilişkisi incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AB, (2008), Directive 2008/50/EC of The European Parliament and of The Council of 21 May 2008 on ambient air quality and cleaner air for Europe, Official Journal of the European Union L 152/1, Publications Office of the European Union, Luxembourg.
- Ahmad I., Tang D., Wang T.F., Wang M., Wagan W., (2015), Precipitation Trends over Time Using Mann-Kendall and Spearman’s rho Tests in Swat River Basin, Pakistan, Advances in Meteorology, 2015(431860), 1-15.
- Alkan A., (2018), Hava Kirliliğinin Ciddi Boyutlara Ulaştığı Kentlere Bir Örnek: Siirt, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 641-666.
- Cheng C.S., Campbell M., Li Q., Li G., Auld H., Day N., Pengelly D., Gingrich S., Yap D., (2007), Synoptic climatological approach to assess climatic impact on air quality in south-central Canada. Part II: future estimates, Water Air Soil Poll. 182(1), 117-130.
- Csavina J., Field J., Félix O., Corral-Avitia A.Y., Sáez A.E., Betterton E.A, (2014), Effect of Wind Speed and Relative Humidity on Atmospheric Dust Concentrations in Semi-Arid Climates, Sci Total Environ 487(1), 82-90.
- WHO, (2005), WHO Air quality guidelines for particulate matter, ozone, nitrogen dioxide and sulphur dioxide, Global update 2005, World Health Organization, https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/69477/WHO_SDE_PHE_OEH_06.02_eng.pdf? sequence=1&isAllowed=y, [Erişim 20 Ocak 2020].
- WHO, (2020), Air pollution, World Health Organization, https://www.who.int/health-topics/air-pollution#tab=tab_1, [Erişim 20 Ocak 2020].
- Gavrilov M.B., Tosi´c I., Markovi´c S.B., Unkaševi´c M., Petrovi´c P., (2016), Analysis of annual and seasonal temperature trends using the Mann-Kendall test in Vojvodina, Serbia, Időjárás, 120(1), 183-198.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Kahraman Oğuz
*
0000-0001-5305-6145
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2020
Kabul Tarihi
18 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2
Cited By
Conventional air pollutant source determination using bivariate polar plot in Black Sea, Turkey
Environment, Development and Sustainability
https://doi.org/10.1007/s10668-021-01553-3Makine Öğrenme Algoritmaları ile PM10 Konsantrasyon Tahmini
Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences
https://doi.org/10.28979/jarnas.981202Application of Statistical Distributions to PM10 Concentrations: Van, Türkiye
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53568/yyusbed.1214637Simulating the effect of urban sprawl on air quality and outdoor human thermal comfort in a cold city, Erzurum, Turkey
Environmental Monitoring and Assessment
https://doi.org/10.1007/s10661-023-11897-0Prediction of Air Pollution with Machine Learning Algorithms
Turkish Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.55525/tjst.1224661The Influence of Meteorological Parameters on PM10: A Statistical Analysis of an Urban and Rural Environment in Izmir/Türkiye
Atmosphere
https://doi.org/10.3390/atmos14030421Ekolojik Koridorların Mikro İklim ve Hava Kirliliği Dağılımı Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi; Erzurum Örneği
İDEALKENT
https://doi.org/10.31198/idealkent.1410063Comprehensive analysis of air pollution and the influence of meteorological factors: a case study of adiyaman province
Environmental Monitoring and Assessment
https://doi.org/10.1007/s10661-024-12649-4Hava Kirliliği ile Doğal Ortam Arasındaki İlişki: Sistematik Literatür Taraması
Coğrafi Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33688/aucbd.1683803Nefes Alan Şehirler İçin Yeşil Yolculuk: Afyonkarahisar’dan Yeşilhisar’a Stratejik Ağaçlandırma Modeli
Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi
https://doi.org/10.58606/jwgdp.1774713
