Eğimli Arazilerde Kaya Tutucu Toprakarme Duvarların Uygulanabilirliği ve Alternatif Kaya Islahı Çözümleriyle Karşılaştırılması: Kanlıpelit Örneği
Öz
Toprakarme duvarlar kaya düşmesi afetini engellemek için kullanılan yüksek enerji sönümleme özelliğine sahip masif yapılardır. Toprakarme duvarların taban genişlikleri fazla olması nedeniyle kaya düşmesinin yaşandığı eğimli arazilerde uygulanmasında çeşitli sıkıntılar doğmaktadır. Bu çalışmada, eğimli arazilerde toprakarme duvarların uygulanabilmesi için geliştirilmiş çözüm örnek bir proje üzerine incelenmiştir. Buna göre eğimli arazide 6 m yüksekliğinde taş istinat duvarı ve dolgu yapılarak düz bir platform elde edilmesi ve toprakarme duvarın platform üzerine yapılması projelendirilmiştir. Platform yapılmadan önce 8 adet en kesit üzerine kaya düşme analizleri gerçekleştirilerek kayanın sıçrama yüksekliği, hız ve toplam kinetik enerji değerleri elde edilmiş, daha sonra platform imalatı bitirilmiş, aynı analizlerle elde edilen veriler karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmada oluşturulan bu platform kayaların sıçrama yükseklikleri değerlerini %83, kinetik enerji değerlerini %62 ve hız değerlerini %42 oranında azaltmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında projelendirilen platform üzeri toprakarme duvarın maliyeti alternatif projelerin maliyetleri ile karşılaştırılmıştır. Buna göre 6 metre betonarme duvar arkasına dolgu ve üzerine 3 metre yüksekliğinde çelik bariyer yapılmasından %60.8 oranında ve 6 metre yüksekliğinde çelik bariyer yapılmasından ise %74.5 oranında daha az maliyetli olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmanın sonunda; Çelik bariyerler, kaya çarpmaları sırasında boyca azalmaları, ilk yapım ve bakım onarım maliyetleri, ithal edilmeleri ve doğaya uyumu gibi çeşitli konularda toprakarme duvarlara göre dezavantajlıdır. Bu nedenle oluşturulan platform üzerinde toprakarme duvar yapılmasının hem güvenlik açısından hem de maliyet açısından üstün bir ıslah yöntemi olduğu ortaya çıkmaktadır. Çalışma kapsamında geliştirilen yöntem Trabzon İli Maçka İlçesi Güney Mahallesinde kaya ıslahı projesinde uygulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agliardi F., Crosta G.B., Frattini P., (2009), Integrating rockfall risk assessment and countermeasure design by 3D modeling techniques, Natural Hazards and Earth System Sciences, 9(4), 1059-1073.
- ASTM, (2011), Standard test method for direct shear test of soils under consolidated drained conditions, D3080/D3080M. ASTM International, West Conshohocken, United States.
- Brunet G., Giacchetti G., Bertolo P., Peila D., (2009), Protection from high energy rock-fall impacts using Terramesh embankment: design and experiences, Proceedings of the 60th Highway Geology Symposium, Buffalo, New York, ss.107-124.
- Çelik M., Seferoğlu M.T., Seferoğlu A.G., Akpınar M.V., (2016), Rehabilitation Methods, Challenges, Cost Benefit Analysis of Disaster Area Exposed due to Rockfalls in Trabzon Province, Doğal Afet ve Afet Yönetimi Sempozyumu (DAAYS’16), 2-4 Mart, Karabük, Türkiye.
- Deer D.U., Miller R.P., (1966), Engineering Classification and Index Properties for Intact Rock: Technical Report AFNL-TR-65-116, Air Force Weapons Laboratory, New Mexico, USA.
- Descoeudres F., (1997), Aspects géomécaniques des instabilités de falaises rocheuses et des chutes de blocs, Publications De La Société Suisse De Mécanique Des Sols et Des Roches 135, 3-11.
- Hutchinson J.N., (1988), Morphological and Geotechnical Parameters of Landsline in Relation to Geology and Hydrogeology, 5th International Symposium on Landslides, 1, 3-35, Lausanne, USA.
- Kaya A., Demirbaş C., Dağ S., (2018), Gündoğan (Ardeşen-Rize) Köyü Yerleşim Alanındaki Yamaç Duraysızlığının Jeoteknik Açıdan İncelenmesi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 221-235.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik, Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Muhammet Çelik
0000-0002-3998-8146
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Ocak 2021
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2020
Kabul Tarihi
31 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 1
