Araştırma Makalesi

EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi

Cilt: 7 Sayı: 1 25 Ocak 2021
PDF İndir
EN TR

EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi

Öz

İstatistiksel ölçek indirgeme yöntemleri düşük çözünürlüğe sahip atmosferik değişkenler ile istasyonlardan ölçülmüş meteorolojik parametreler arasında istatistiksel ilişkiler kurulmasına dayanan yöntemlerdir. Bu çalışmada (0,75° x 0,75°) sayısal ağ çözünürlüğüne sahip EraInterim re-analiz veri setinde yer alan atmosferik değişkenler kullanılarak Doğu Karadeniz Havzası’nda ve çevresinde yer alan 12 meteoroloji istasyonundan ölçülmüş olan aylık ortalama sıcaklık parametresinin her bir istasyon için tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla EraInterim re-analiz veri setinde yer alan yüzeysel parametrelerden yağış, sıcaklık, deniz yüzeyi basıncı ve yüzeysel hava basıncı ile 850, 500 ve 200 hPa basınç seviyelerindeki hava sıcaklığı, jeopotansiyel yükseklik ve rölatif nem atmosferik değişkenleri bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Meteoroloji istasyonlarından (1981-2010) döneminde ölçülmüş olan aylık ortalama sıcaklık değerleri ise bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Ölçek indirgeme yöntemi olarak çok değişkenli uyarlanabilir regresyon eğrileri (ÇDURE) yöntemi seçilmiştir. İstasyon temelinde kurulmuş olan ÇDURE model performanslarının değerlendirilmesi için ortalama karesel hatanın karekökü, saçılım indeksi, ortalama mutlak hata ve Nash-Sutcliffe (NS) etkinlik katsayısı istatistikleri kullanılmıştır. Hesaplanan NS değerinin tüm istasyonlar için 0.9-1.0 aralığında olduğu görülmüştür. Ayrıca EraInterim veri setinden seçilmiş olan küresel ölçekli değişkenlerin yerel ölçekteki sıcaklık değerleri tahmininde başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar ÇDURE istatistiksel ölçek indirgeme yönteminin kaba ölçekli atmosferik değişkenlerin bölgesel ölçeğe indirgenmesinde kullanılabilir olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akhter M.S., Shamseldin A.Y., Melville B.W., (2019), Comparison of dynamical and statistical rainfall downscaling of CMIP5 ensembles at a small urban catchment scale, Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, 33(4-6), 989-1012.
  2. Atay H., (2015), Kızılırmak Havzasının 2013-2040 Periyodunda İklim İndisleri Projeksiyonları, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  3. Bayraç H.N., Doğan E., (2016), Türkiye’de iklim değişikliğinin tarım sektörü üzerine etkileri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(1), 23-48.
  4. Bayram A., Uzlu E., Kankal M., Dede T., (2015), Modeling stream dissolved oxygen concentration using teaching–learning based optimization algorithm, Environmental Earth Sciences, 73, 6565-6576.
  5. Berrisford P., Dee D., Fielding K., Fuentes M., Kallberg P., Kobayashi S., Uppala S., (2009), The ERA-interim archive, ERA report series no.1, Shinfield Park, Reading, Berkshire RG2 9AX, United Kingdom, 16ss.
  6. Berrisford P., Kallberg P., Kobayashi S., Dee D.P., Uppala S.M., Simmons A.J., Poli P., Sato H., (2011), Atmospheric conservation properties in ERA-Interim, Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 137(659), 1381-1399.
  7. Chen H., Xu C.Y., Guo S., (2012), Comparison and evaluation of multiple GCMs, statistical downscaling and hydrological models in the study of climate change impacts on runoff, Journal of Hydrology, 434, 36-45.
  8. Crane R.G., Hewitson B.C., (1998), Doubled CO2 precipitation changes for the Susquehanna Basin: Down‐scaling from the Genesis general circulation model, International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society, 18(1), 65-76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2020

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Nacar, S., Kankal, M., & Okkan, U. (2021). EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(1), 136-148. https://doi.org/10.21324/dacd.700144
AMA
1.Nacar S, Kankal M, Okkan U. EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7(1):136-148. doi:10.21324/dacd.700144
Chicago
Nacar, Sinan, Murat Kankal, ve Umut Okkan. 2021. “EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 (1): 136-48. https://doi.org/10.21324/dacd.700144.
EndNote
Nacar S, Kankal M, Okkan U (01 Ocak 2021) EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 1 136–148.
IEEE
[1]S. Nacar, M. Kankal, ve U. Okkan, “EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 7, sy 1, ss. 136–148, Oca. 2021, doi: 10.21324/dacd.700144.
ISNAD
Nacar, Sinan - Kankal, Murat - Okkan, Umut. “EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7/1 (01 Ocak 2021): 136-148. https://doi.org/10.21324/dacd.700144.
JAMA
1.Nacar S, Kankal M, Okkan U. EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7:136–148.
MLA
Nacar, Sinan, vd. “EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 7, sy 1, Ocak 2021, ss. 136-48, doi:10.21324/dacd.700144.
Vancouver
1.Sinan Nacar, Murat Kankal, Umut Okkan. EraInterim Re-analiz Verileri Kullanılarak İstatistiksel Ölçek İndirgeme Yöntemi ile Doğu Karadeniz Havzası Aylık Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Tahmin Edilmesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Ocak 2021;7(1):136-48. doi:10.21324/dacd.700144

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.