Trafik Kaynaklı Ağır Metal Kirliliklerinin İzlenmesinde Zeytin Ağacının (Olea europaea L.) Biyomonitör Olarak Değerlendirilmesi: Artvin Örneği
Öz
Bu çalışmada trafik yoğunluğundan kaynaklanan ağır metal konsantrasyonunun izlenmesinde zeytin ağacının (Olea eurpaea L.) biyomonitör olarak kullanılma potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla Artvin ili kent merkezinde trafik yoğunluğunun farklı olduğu altı farklı istasyondan toplanan toprak, yaprak, meyve ve kabuk örneklerindeki % kükürt miktarı, elementel analiz cihazı ile Cr, Ti, Fe, Ni, Co, Cu, Zn, Pb ve Al içerikleri ise ICP-OES ile belirlenmiştir. Analiz ölçümlerinin doğruluğu toprak örnekleri için LGC 6187 ve bitki örnekleri için ERM-CD 281 standart referans madde kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen ölçüm sonuçlarındaki farklılıklar ise ANOVA testi kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; toprak, yaprak, meyve ve kabukta yüzdesel olarak en yüksek kükürt değeri trafik yoğunluğunun en fazla olduğu noktalarda tespit edilmiştir. Bitki ve toprak örneklerindeki Cr, Ti, Fe, Ni, Co, Cu, Zn, Pb ve Al elementleri için ağır metal konsantrasyonları yapılan diğer çalışmalar ve yönetmeliklerle karşılaştırılmış ve tüm metallerin sınır değeler içerisinde bulunduğu gözlenmiştir. Yapılan istatiksel çalışmalarda; noktalar arasında %95 güven düzeyinde anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Ayrıca trafiğin yoğun olduğu alanlardan uzaklaştıkça toprak, yaprak, meyve ve kabuğun metal konsantrasyonlarında azalma olduğu tespit edilmiştir. Bu durum zeytinin trafik kaynaklı kirliliğin belirlenmesinde biyomonitör olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy A., Hale W.H., Dixon J.M., (1999), Capsella bursa-pastoris (L.) Medic. as a biomonitor of heavy metals, Science of the Total Environment, 226(2-3), 177-186.
- Alfani A., Baldantoni D., Maisto G., Bartoli G., De Santo A.V., (2000), Temporal and spatial variation in C, N, S and trace element contents in the leaves of Quercus ilex within the urban area of Naples, Environmental Pollution, 109(1), 119-129.
- Altın V., (2002), Yenilenebilir enerji kaynakları, TÜBİTAK Bilim-Teknik Dergisi–Yeni Ufuklara Eki, 410, 2-23.
- Aydeniz A., (1985), Toprak Amenajman, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları: 928, Ankara.
- Barnes D., Hamadah M.A., Ottaway J.M., (1976), The lead, copper and zinc content of tree rings and bark A measurement of local metallic pollution, Science of the Total Environment, 5(1), 63-67.
- Bayram H., Dörtbudak Z., Fişekçi F.E., Kargın M., Bülbül B., (2006), Hava kirliliğinin insan sağlığına etkileri, dünyada, ülkemizde ve bölgemizde hava kirliliği sorunu, Dicle Tıp Dergisi, 33(2), 105-112.
- Bingham E., Cohrssen B., Powell C.H., (2001), Toxicological Issues Related to Metals: Neurotoxicology and Radiation Metals and Metal Compounds, Wiley-Interscience, New York, USA, 819ss.
- Bondada B.R., Tu S., Ma L.Q., (2004), Absorption of foliar-applied arsenic by the arsenic hyperaccumulating fern (Pteris vittata L.), Science of the Total Environment, 332(1-3), 61-70.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Ocak 2021
Gönderilme Tarihi
8 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
21 Eylül 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 1
