Evsel Katı Atık Yönetim Senaryolarının Yaşam Döngüsü Analizi: Melikgazi İlçesi (Kayseri) Örneği
Öz
Nüfus artışı ve teknolojik gelişmeler nedeniyle katı atık üretimi hızla artmaktadır. Katı atıklardan kaynaklanan olumsuz etkileri azaltmak için atık yönetiminde çevresel sürdürülebilirliği de dikkate alan entegre yönetim yaklaşımlarının geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Yaşam döngüsü analizi bir ürün veya hizmetin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek araçlardan biridir. Bu çalışmada, Kayseri İli Melikgazi İlçesi’nde evsel katı atık yönetimi için seçilmiş alternatif yaklaşımlar yaşam döngüsü analizi kullanılarak incelenmiştir. Katı atık yönetim alternatifleri olarak dört adet senaryo belirlenmiştir. Senaryo 1, atıkların toplanması, depo sahasına taşınması ve düzenli depolanmasını içermektedir. Senaryo 2’de geri dönüşebilir atıklar kısmen kaynakta ayrıştırılmakta ve kalan atıklar ise düzenli depo sahasına taşınarak, depolanmaktadır. Senaryo 3’te geri dönüşebilir atıkların tamamı kaynakta ayrıştırılmakta ve diğer atıklar ise düzenli depo sahasına taşınmakta ve depolanmaktadır. Senaryo 4’te ise geri dönüşebilir atıkların tamamının kaynakta ayrıştırılması sonrası kalan atıkların %50’si kompostlama ve %50’si düzenli depolama ile bertaraf edilmektedir. Bu senaryolar yaşam döngüsü analizinde değerlendirilirken, hesaplama yöntemi olarak IWM (Integrated Waste Management-Entegre Atık Yönetimi) modeli kullanılmıştır. Çalışmada, tüm senaryolar için net enerji kullanımı / yenilenemeyen enerji kaynakları tüketme potansiyeli (GJ), küresel ısınma potansiyeli (kg CO2-eşdeğeri), asidifikasyon potansiyeli (kg SO2-eşdeğeri) ve ötrofikasyon potansiyeli (kg O2-eşdeğeri) hesaplanmıştır. Melikgazi Belediyesi için Senaryo 3 ve Senaryo 4’ün hem enerji tüketimi hem de çevresel etkileri açısından diğer alternatiflere göre daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Geri dönüşebilir atıkların kaynakta ayrıştırılması çevresel etkilerin azaltılmasında etkili olmuştur. Ayrıca kompostlama uygulaması düzenli depolamaya nispeten daha az çevresel etki oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Abduli M.A., Naghib A., Yonesi M., Akbari A., (2011), Life cycle assessment (LCA) of solid waste management strategies in Tehran: landfill and composting plus landfill, Environmental Monitoring and Assessment, 178, 487–498.
- Balahorli V., Kemirtlek A., Aydoğan Y., (2015), Bursa Entegre Katı Atık Yönetim Planı, İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Tic. A.Ş., İstanbul.
- Banar M., Cokaygil Z., Ozkan A., (2009), Life cycle assessment of solid waste management options for Eskisehir, Turkey, Waste Management, 29(1), 54-62.
- Bauman H., Tillman A., (2004), The Hitch Hiker's Guide to LCA: An orientation in life cycle assessment methodology and application, Studentlitteratur AB, Sweden, 543ss.
- Çetinkaya A.Y., Bilgili L., Kuzu S.L. (2018), Life cycle assessment and greenhouse gas emission evaluation from Aksaray solid waste disposal facility, Air Quality, Atmosphere and Health 11, 549-558.
- Chen X., (2012), Life cycle assessment (LCA) of five municipal solid waste management systems (MSWMS): A case study of Nanjing, China, Msc Thesis, Eastern Anglia University, Norwich.
- Chen D.M-C., Bodirsky B.L., Krueger T., Mishra A., Popp A. (2020), The world's growing municipal solid waste: trends and impacts, Environmental Research Letters, 15(7):074021, doi: 10.6084/m9.figshare.12102510.
- Clift R., Doig A., Finnveden G., (2000), The application of life cycle assessment to integrated solid waste management: Part 1—Methodology, process safety and environmental protection, 78(4), 279-287.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emine Irbaş
Bu kişi benim
0000-0001-5529-7102
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Temmuz 2021
Gönderilme Tarihi
11 Kasım 2020
Kabul Tarihi
18 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 2
Cited By
Waste Management Practices Towards Low Carbon Cities
Environmental Research and Technology
https://doi.org/10.35208/ert.1010295
