Araştırma Makalesi

Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi

Cilt: 7 Sayı: 2 25 Temmuz 2021
PDF İndir
TR EN

Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi

Öz

Bir doğal afet olarak kuraklık; su temini, hidroelektrik üretimi, tarım ve sanayi gibi çeşitli sektörleri etkilemektedir. Su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması açısından, kuraklığın zamansal değişiminin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Diyarbakır ilindeki meteoroloji gözlem istasyonunda 1929-2016 yılları arasında ölçülmüş aylık toplam yağış verileri kullanılarak kuraklık analizi yapılmıştır. Kuraklık analizinden önce verilerin homojenliği kontrol edilmiştir. Kuraklığın belirlenmesinde, Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) yöntemi kullanılmış ve 1, 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde meydana gelen tarihsel kuraklık indis değerleri belirlenmiştir. Farklı zaman ölçeklerine göre hesaplanan kuraklık indis değerlerinin trendini belirlemek için Yenilikçi Şen Yöntemi (Innovative Trend Analysis-ITA) kullanılmıştır. Çalışmada, 1, 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçekleri için en kurak periyodlar sırasıyla 8, 18, 21 ve 53 ay olarak belirlenmiştir. 1 aylık zaman ölçeğinde (SYİ-1) kurak dönem meydana gelme oranı %40 iken, diğer zaman ölçeklerinde bu değerin yaklaşık %50 olduğu, ayrıca üç aylık (SYİ-3), altı aylık (SYİ-6) ve 12 aylık (SYİ-12) için orta kurak ve üzeri kuraklık meydana gelme oranının %15-16.5 arasında değiştiği görülmüştür. Yenilikçi Şen Yöntemi ile kuraklık indislerinin trendi incelendiğinde ise, özellikle SYİ-12 için 0.8’den büyük indis değerlerinde zayıf bir azalma eğilimi, orta nemli sınıfa giren indis değerlerinde ise %5 üzerinde bir azalma eğilimi belirlenmiştir. Ayrıca, SYİ-12 değerlerinde -3 ve -3’ten küçük indis değerlerinin güçlü bir artış (%10 ve üzeri) eğilimi gösterdiği, yani aşırı kurak durumun son yıllarda azaldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexandersson H., Moberg A., (1997), Homogenization of Swedish Temperature Data. Part I: Homogeneity Test for Linear Trends, International Journal of Climatology, 17, 25-34.
  2. Andreadis K.M., Lettenmaier D.P., (2006), Trends in 20th century drought over the continental United States, Geophysical Research Letters, 33, 1-4.
  3. Botterill L.C., (2003), Beyond drought: People, Policy and Perspectives, CSIRO Publishing, 248ss.
  4. Buishand T.A., (1982), Some methods for testing the homogeneity of rainfall records, Journal of Hydrology, 58, 11-27.
  5. Byun H.R., Wilhite D.A., (1999), Objective Quantification of Drought Severity and Duration, Journal of Climate, 12, 2747-2756.
  6. Caloiero T., (2018), SPI trend analysis of New Zealand applying the ITA technique, Geosciences, 8(3), 101, doi: 10.3390/geosciences8030101.
  7. Cui L., Wang L., Lai Z., Tian Q., Liu W., Li J., (2017), Innovative trend analysis of annual and seasonal air temperature and rainfall in the Yangtze River Basin, China during 1960–2015, Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics, 164, 48-59.
  8. Çiçek İ., Duman N., (2015), Seasonal and annual precipitation trends in Turkey, Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences, 10, 77-84.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2021

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gümüş, V., Dinsever, L. D., & Şimşek, O. (2021). Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2), 362-373. https://doi.org/10.21324/dacd.884682
AMA
1.Gümüş V, Dinsever LD, Şimşek O. Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7(2):362-373. doi:10.21324/dacd.884682
Chicago
Gümüş, Veysel, Latif Doğan Dinsever, ve Oğuz Şimşek. 2021. “Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 (2): 362-73. https://doi.org/10.21324/dacd.884682.
EndNote
Gümüş V, Dinsever LD, Şimşek O (01 Temmuz 2021) Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 2 362–373.
IEEE
[1]V. Gümüş, L. D. Dinsever, ve O. Şimşek, “Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 7, sy 2, ss. 362–373, Tem. 2021, doi: 10.21324/dacd.884682.
ISNAD
Gümüş, Veysel - Dinsever, Latif Doğan - Şimşek, Oğuz. “Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7/2 (01 Temmuz 2021): 362-373. https://doi.org/10.21324/dacd.884682.
JAMA
1.Gümüş V, Dinsever LD, Şimşek O. Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7:362–373.
MLA
Gümüş, Veysel, vd. “Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 7, sy 2, Temmuz 2021, ss. 362-73, doi:10.21324/dacd.884682.
Vancouver
1.Veysel Gümüş, Latif Doğan Dinsever, Oğuz Şimşek. Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2021;7(2):362-73. doi:10.21324/dacd.884682

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.