Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları
Öz
Aykırı sözlükler; alışılmış sözlük düzeninin dışında yazılan, içinde kara mizah, fantastik ve sıra dışı ögeler barındıran eserlerdir. Günümüzde popüler kültürün etkisiyle geniş bir etkileşim alanı oluşturan sosyal medya sözlükleri ve özel bir konu hakkında kaleme alınan basılı sözlükler, aykırı sözlük türüne dâhil edilerek incelenebilir. Çalışmadaki amacımız, problemleri tespit edip bunları kendi içinde sınıflandırmak ve çözüm önerisi sunmaktır. Bu doğrultuda, Şeytanın Sözlüğü, Lehçetü’l-Hakayık vb. basılı sözlüklerin yanında sosyal medya sözlükleri kategorisine dâhil edilebilecek Ekşi Sözlük, Uludağ Sözlük vb. platformlar tarama yönte-miyle incelenmiştir. İnceleme sonucunda kimliksiz dil kullanımı, ironinin yoğun olarak kullanımı, kültürel gönderimlerin anlamsal farklılıkları ve yabancı dillerden ödünçlenen sözcüklerin dilimizdeki kullanımları vb. etkenlerin yol açtığı tanımlama sorunlarına ulaşılmıştır. Dilin sürekli gelişim ve dönüşüm içinde olması, evrimini hızlandırır. Dolayısıyla tanımlamada yaşanan problem-ler, anlamın yeniden üretilmesini sağlayarak aynı kültürel hafızayı paylaşan dil kullanıcılarının ortak bir dil oluşturmasına yardımcı olur. Bu sayede sözlüklerde-ki tanımlama sorunları daha yapıcı bir şekilde yönetile-bilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktunç, H. (2013). Büyük Argo Sözlüğü (Tanıklarıyla), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Alan, N. (2016). Aykırı Sözlük: Lehçetü’l-Hakayık, Sözmer Bülten, 2016/2, 1-9.
- Aslan, E. (2020). Sözlükleri Oluşturan Temel Yapılar (Terim ve Tanım Deneme-leri). Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 9 (23), 155-169.
- Atkins, B. T. ve Rundell, M. (2008). The Oxford Guide to Practical Lexicography, New York: Oxford University Press.
- Bierce, A. (2014). Şeytanın Sözlüğü (Çev. Özge D. Gürkan), İstanbul: Metis Yayınları.
- Bingölçe, F. (2011). Tanıklarıyla Osmanlı Argosu Sözlüğü, Ankara: AltÜst Yayınları. Boz, E. (2006). Türkçenin Çağdaş Sorunları, Ankara: Gazi Kitabevi.
- Boz, E. (2020). Çevrimiçi Genel Sözlüklerde Tanım. Dilbilim Dergisi – Journal of Linguistics, 34, 1-14.
- Doğru, F. (2014). Aykırı Sözlükler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilim-ler Dergisi, 15 (2), 191-198.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sözlükbilim ve Anlambilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
9 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
10 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
8 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
30 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Sazak İbiş, Ş. (2025). Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 1(1), 409-423. https://doi.org/10.48147/dada.1737319
AMA
1.Sazak İbiş Ş. Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları. DADA. 2025;1(1):409-423. doi:10.48147/dada.1737319
Chicago
Sazak İbiş, Şerife. 2025. “Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları”. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları 1 (1): 409-23. https://doi.org/10.48147/dada.1737319.
EndNote
Sazak İbiş Ş (01 Ağustos 2025) Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları 1 1 409–423.
IEEE
[1]Ş. Sazak İbiş, “Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları”, DADA, c. 1, sy 1, ss. 409–423, Ağu. 2025, doi: 10.48147/dada.1737319.
ISNAD
Sazak İbiş, Şerife. “Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları”. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları 1/1 (01 Ağustos 2025): 409-423. https://doi.org/10.48147/dada.1737319.
JAMA
1.Sazak İbiş Ş. Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları. DADA. 2025;1:409–423.
MLA
Sazak İbiş, Şerife. “Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları”. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, c. 1, sy 1, Ağustos 2025, ss. 409-23, doi:10.48147/dada.1737319.
Vancouver
1.Şerife Sazak İbiş. Aykırı Sözlüklerde Tanımlama Sorunları. DADA. 01 Ağustos 2025;1(1):409-23. doi:10.48147/dada.1737319