Araştırma Makalesi

İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu

Sayı: 8 20 Mart 2024
PDF İndir
TR EN

İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu

Öz

Bu makalenin konusu, iman ve istikamet ilişkisini temellendirmek ve toplumda görülen ahlâki savrulmayı nihilizm perspektifinde okumaktır. İnsanın dünya görüşü, inancından bağımsız değildir. İnancın dindeki adı olan iman, köklü bir teslimiyet ve bağlılığın adıdır. İman ahlâkla ilişkili kabul edilmektedir. Ahlâk, çeşitli faziletleriyle istikamet bilinci olarak somutlaşır. Bu, zayıfladığı zaman inanç da zayıflayabilir. İstikamet bilinci, temeli iman ve ibadet üzerine inşa edilmiş bir ahlâk anlayışıdır. Günümüzde özellikle dijitalleşmeye eşlik eden din karşıtı anlayışlar ahlâki yozlaşma ve itikadi savrulmayı beraberinde getirmektedir. Bir çeşit istikamet kaybı olarak nitelenecek bu hal sadece bireysel değil, toplumsal sonuçlar da doğurmaktadır. Peygamberler insanları ahlâk krizlerinden korumak ve onlarda iman esaslı bir istikamet şuuru geliştirmek istemişlerdir. Dini referanslar ibadetlerle desteklenmiş bir imanın, insanda istikamet için güçlü bir neden olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, saha araştırmaları ve gözlemlerimiz modern toplumda dinin geri çekilmeye başladığı yönünde bir izlenim uyandırmaktadır. Bu çalışma, istikametin iman ve ibadetle ilişkisine bağlı olarak iman ve ahlâk zorunlu ilişkisini desteklemektedir. Bu ilişkinin kırılması halinde ortaya çıkacak ahlâk krizinin bir çeşit nihilizm olduğu iddiasından hareketle toplumda görülen ahlâki yozlaşma bu zaviyeden tartışılmaktadır. Makalede söz konusu problem, gençler üzerinde yapılmış saha araştırmalarının analizi ışığında kaynak incelemesi yöntemiyle tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

kelam, iman, istikamet, nihilizm, Nietzsche

Kaynakça

  1. Abdulhamid, İrfan. İslâm’da İtikadi Mezhepler ve Akaid Esasları. çeviren M. Saim Yeprem. İstanbul: Marifet Yayınları, 1994.
  2. Aydın, Hüseyin. “Nihilizm’in Tarihçesi”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (1986), 1-8.
  3. Aygün, Fatma. “Ateizme Yol Açan Başlıca Faktörler”. Mezhepler Tarihi Dergisi 10/2 (2017), 531-562.
  4. Aytaç, Ömer – İlhan, Süleyman. “Yeni Kapitalizmin Kaotik Evreni, Belirsizlik, Sömürü ve Ahlâki Kriz”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi Dergisi, 10/1 (2008), 182-210.
  5. Batak, Kemal. “Ateizm ve Türkiye”. Güncel Dini Meseleler İstişare Toplantısı – IX “Güncel İnanç Problemleri” 11-13 Eylül 2018. 2. Baskı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2020, 63-75.
  6. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. Sahîhu’l-Buhârî. Dimeşk-Beyrut: Dârü İbni Kesîr, 2002.
  7. Cevizci, Ahmet. “Nihilizm”, Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2002.
  8. Cooper, Neil. Moral Nihilism, Proceedings of the Aristotelian Society, Londra: Oxford University, 1973 - 1974, Vol. 74, 77. “JSTOR”, Erişim Tarihi: 08.09.2023, https://www.jstor.org/stable/4544850
  9. Çevikbaş, Sebahattin. “Nietzsche ve Nihilizm Tarihsel Bir Yazgı Olarak Nihilizm: Avrupa Nihilizminin Tarihi, Kökeni ve Egemen Olma Aşamaları”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2011.
  10. Faruki, İsmail Raci Niçin İslâm, çev. Yasemin Savur, . İstanbul: Mahya Yayınları, 2013..

Kaynak Göster

APA
Ünverdi, M. (2024). İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 33-56. https://izlik.org/JA23GZ37HM
AMA
1.Ünverdi M. İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu. Danisname. 2024;(8):33-56. https://izlik.org/JA23GZ37HM
Chicago
Ünverdi, Mustafa. 2024. “İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 8: 33-56. https://izlik.org/JA23GZ37HM.
EndNote
Ünverdi M (01 Mart 2024) İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 33–56.
IEEE
[1]M. Ünverdi, “İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu”, Danisname, sy 8, ss. 33–56, Mar. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23GZ37HM
ISNAD
Ünverdi, Mustafa. “İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi. 8 (01 Mart 2024): 33-56. https://izlik.org/JA23GZ37HM.
JAMA
1.Ünverdi M. İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu. Danisname. 2024;:33–56.
MLA
Ünverdi, Mustafa. “İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 8, Mart 2024, ss. 33-56, https://izlik.org/JA23GZ37HM.
Vancouver
1.Mustafa Ünverdi. İstikamet Ahlâkının Temelleri ve Nihilizm Sorunu. Danisname [Internet]. 01 Mart 2024;(8):33-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23GZ37HM