Araştırma Makalesi

Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong

Cilt: 8 Sayı: 15 20 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong

Öz

XIII. yüzyılda göçebe bir toplum olarak Moğollar, Kubilay Kağan ile birlikte Çin gibi yerleşik yaşam tarzına hâkim olan geniş toprakları ele geçirdi. Böylece Kubilay Kağan Kuzey ve Güney Çin’i birleştiren ilk yabancı hükümdar olarak tarihe geçti. Çin’i yönetebilmek için Kubilay Kağan çeşitli kavim ve ırktan olanları göreve atadı. Ancak hanedanın kuruluşunun başlangıcında Çin topraklarını ve halkını iyi tanıyan, çeşitli alanlarda bilgisi olan Çinli veya Çinlileşmiş danışmanlara daha ziyade ihtiyaç duyuldu. Bu bağlamda önemli bir tarihi şahsiyet olarak Liu Bingzhong karşımıza çıkmaktadır. Liu Bingzhong, bir keşiş kimliğiyle Kubilay Kağan’ın yanında onun siyasi, askeri ve mali açıdan önemli kararlar almasına yardımcı oldu. Bu süreçte Liu Bingzhong, Kağan’ın kendisine sağladığı destek ile bir dizi icraatları gerçekleştirdi ve gerçekleşmesine vesile oldu. Buna göre Çin toprakları “Çin yasası” ve Konfüçyüs devlet anlayışına göre yönetildi ve başarılar elde edildi. Hanedan adı “Yuan’a”, saltanat adı ilk önce “Zhongtong’a”, daha sonra ise “Zhiyuan’a” değiştirildi. Mimari açıdan dönemin iki büyük başkenti olan Shangdu ve Dadu (Pekin) inşa edildi. Merkez ve taşrada idari işlerden sorumlu muhtelif kurumlar tesis edildi. Bunun yanı sıra muhtelif memuriyetler oluşturuldu ve onların unvanları, görevleri, sayıları ve maaşları formüle edildi. Saray tören ritüelleri oluşturuldu ve memuriyet rütbelerine göre kıyafetler tasarlandı. Yuan Hanedanı’nın ilk resmi yasası olan “Zhiyuan Yeni Nizamnamesi” yanı sıra yeni bir takvim de oluşturdu. Liao, Jin ve Song hanedanlarının resmi tarihi yıllıkları derlenip tamamlandı. Ayrıca Liu Bingzhong Kubilay Kağan’a Çin topraklarını yönetmesine yardımcı olmak için konuda yetkili ve becerikli olan Çinli şahsiyetleri tavsiye etti. Bu çalışmada “Yuan Yıllığı”, “Yeni Yuan Yıllığı” vb. kaynak eserler başta olmak üzere araştırma eserleri de ele alınarak Yuan Hanedanı dönemindeki önemli şahsiyetlerden biri olan Liu Bingzhong’un hayatı, icraatları, onun Kubilay Kağan üzerindeki etkisi ve katkıları hakkında bilgiler sunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yuan Hanedanı, Kubilay Kağan, Liu Bingzhong, Yuan, Dadu

Kaynakça

  1. BAİSİGULENG 白斯古楞 (2012), “Liu Bingzhong ve Yuan Hanedanı’nın Başkenti Shangdu/刘秉忠与元上都”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi/硕士学位论文, İç Moğolistan Normal Üniversitesi/内蒙古师范大学.
  2. DENG, Gang 邓刚 (2015), “Yuan Hanedanı’nın Başkenti Dadu’nun Tasarımcısı Liu Bingzhong’un Tasarım Konseptleri ve Başarıları/元大都建造者刘秉忠的设计理念与成果”, Lantai Dünyası/兰台世界, s. 130-131.
  3. DU, Gaijun 杜改俊 (2023), “Orta Ovalı Bilginlerin Yuan Zhizu’nun sarayında Devlet Memuru Olma Süreçleri ve Sebepleri Hakkında Araştırma/中原文士入元世祖潜邸为幕僚的途径及主因考论”, Çin Kültür Araştırmaları 中国文化研究, s. 111-123.
  4. FAN, Yuqi 范玉琪 (1994), “Yuan Hanedanı Ünlü Devlet Bakanı Liu Bingzhong’un Yazdığı ‘Hanedanlık Tarafından Restore Edilen Queshan Shenying Kral Tapınağı Anıtı’ Üzerine Bir İnceleme/元代名臣刘秉忠书丹‘国朝重修鹊山神应庙之碑’考释”, Kültürel Kalıntılar İlkbahar ve Sonbahar/文物春秋, Sayı. 4/4 期, s. 51-56.
  5. FU, Rui 付蕊 (2023), “Liu Bingzhoong’un ‘On Bin Sözcüklük Layihası’ ve Etkisi/刘秉忠的‘万言书’及其影响”, Kültür Dergisi/文化学刊, Sayı. 8/8 期, s. 222-225.
  6. GE, Renkao 葛仁考 (2008), “Geçmişi Değerlendirip Günümüze Katkı Sağlayan Stratejiler: Liu Bingzhong’un On Bin Sözcüklük Layihası Üzerine Bir Araştırma/酌古宜今之策: 刘秉忠万言书初论”, Xingtai Enstitüsü Dergisi/邢台学院学报, Cilt XXIII, Sayı. 3/3 期, s. 13-15.
  7. HONGDONG, Kim (2015), “Was ‘da Yuan’ a Chinese Dynasty?”, Journal of Song-Yuan Studies, Vol XXXXV, s. 297-305.
  8. HUCKER, Charles O. (1985), A Dictionary of Official Titles in İmperial China, Southern Materials Center, INC., Taipei.
  9. KALKIR, Nurcan (2018), “Konfüçyüs’ün Yönetim Anlayışı Üzerine Bir Analiz”, Current Research in Social Sciences, s. 97-107.
  10. KE, Shaomin/柯劭忞 (1995), Yeni Yuan Yıllığı/新元史, Jilin Halk Yayınevi/吉林人民出版, Changchun/长春.

Kaynak Göster

APA
Aziz, Ş. (2025). Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 8(15), 19-37. https://doi.org/10.59114/dasad.1552967
AMA
1.Aziz Ş. Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong. DAAD. 2025;8(15):19-37. doi:10.59114/dasad.1552967
Chicago
Aziz, Şirinay. 2025. “Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong”. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi 8 (15): 19-37. https://doi.org/10.59114/dasad.1552967.
EndNote
Aziz Ş (01 Ocak 2025) Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi 8 15 19–37.
IEEE
[1]Ş. Aziz, “Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong”, DAAD, c. 8, sy 15, ss. 19–37, Oca. 2025, doi: 10.59114/dasad.1552967.
ISNAD
Aziz, Şirinay. “Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong”. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi 8/15 (01 Ocak 2025): 19-37. https://doi.org/10.59114/dasad.1552967.
JAMA
1.Aziz Ş. Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong. DAAD. 2025;8:19–37.
MLA
Aziz, Şirinay. “Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong”. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 15, Ocak 2025, ss. 19-37, doi:10.59114/dasad.1552967.
Vancouver
1.Şirinay Aziz. Kubilay Kağan’ın Bir Budist Danışmanı: Liu Bingzhong. DAAD. 01 Ocak 2025;8(15):19-37. doi:10.59114/dasad.1552967