Grant number: 1059B192301644
2017 yılında ortaya çıktığından bu yana, deepfake teknolojisi niş bir yenilikten siyaset, güvenlik, etik ve gizlilik üzerinde önemli etkileri olan küresel bir sorun hâline gelmiştir. Video, ses, metin ve görüntüler dâhil olmak üzere sentetik ancak hiper gerçekçi içerik üretme yeteneği, bu teknolojiyi hem yaratıcı uygulamalar hem de dezenformasyon, dolandırıcılık ve cinsel sömürü gibi kötü niyetli faaliyetler için güçlü bir araç hâline getirmiştir. Deepfake kaynaklı dezenformasyon kampanyaları ve rıza dışı içeriklerin hedefinde olan ve zaman zaman önemli sorunlarla karşılaşan Tayvan, akademinin bu teknolojinin getirdiği zorluklarla nasıl başa çıktığını anlamak açısından kritik bir örnek teşkil etmektedir. Bu çalışma, Tayvan’daki deepfake’lerle ilgili akademik literatürün ilk sistematik analizlerinden birini gerçekleştirerek, bu konudaki çalışmaların özelliklerini, gelişimini ve tematik odak noktasını incelemektedir. Yapısal Konu Modelleme (STM) ve web tarama teknikleri kullanılarak dergi makaleleri, yüksek lisans tezleri, doktora tezleri, kitap bölümleri ve kurumsal raporlar dâhil olmak üzere 143 akademik çalışma analiz edilmiş; baskın araştırma eğilimleri ve bunların zaman içindeki gelişimi belirlenmiştir. Sonuçlar, Tayvan’da deepfake konusuna yönelik akademik ilginin 2019’dan bu yana hızla arttığını ve yayınların çoğunun Çince yazıldığını göstermektedir. Öncelikle tespit algoritmaları, makine öğrenimi uygulamaları ve deepfake’leri düzenlemeye yönelik yasal çerçevelere odaklanan on ana tematik küme belirlenmiştir. Ancak analiz, küresel deepfake araştırmalarında yaygın olan psikolojik ve sosyopolitik boyutları ele alan disiplinler arası çalışmaların, Tayvan örneğinde nispeten eksik olduğunu da ortaya koymuştur. Karşılaştırmalı olarak Tayvanlı akademisyenlerin, toplumsal etkiler veya kamuoyunun algısı yerine teknolojik ve yasal önlemlere daha fazla önem verdikleri görülmektedir. Genel olarak çalışma, Tayvanlı araştırmacıların deepfake’lerle ilgili akademik ilgisinin arttığını ancak bu ilginin teknik odaklı olduğunu vurgulamakta ve disiplinler arası iş birliğinin genişletilmesi gerektiğini belirtmektedir. Deepfake teknolojisinin yarattığı çok yönlü riskleri azaltmak için kapsamlı ulusal stratejiler geliştirmek amacıyla politika odaklı, etik ve sosyoteknik araştırmaların güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Deepfake Yapay Zekâ Yapısal Konu Modellemesi Tayvan Akademik Araştırma Trendleri
Taiwan Foundation for Democracy
Grant number: 1059B192301644
Since its emergence in 2017, deepfake technology has evolved from a niche innovation into a global concern with significant implications for politics, security, ethics, and privacy. Its ability to generate synthetic yet hyper-realistic content—including video, audio, text, and images—has made it a powerful tool for both creative applications and malicious activities such as disinformation, fraud, and sexual exploitation. Taiwan, which has been repeatedly targeted by deepfake-driven disinformation campaigns and non-consensual content, presents a particularly critical case for understanding how academia engages with the challenges posed by this technology. This study conducts one of the first systematic analyses of academic literature on deepfakes in Taiwan, examining the characteristics, evolution, and thematic focus of the research. Using Structural Topic Modeling (STM) and web-scraping techniques, 143 academic studies—including journal articles, master’s theses, doctoral dissertations, book chapters, and institutional reports—were analyzed to identify dominant research trends and their development over time. The results indicate that academic interest in deepfakes in Taiwan has grown rapidly since 2019, with the majority of publications written in Chinese. Ten major thematic clusters were identified, primarily focusing on detection algorithms, machine learning applications, and legal frameworks for regulating deepfakes. However, the analysis also revealed a relative lack of interdisciplinary studies addressing psychological and sociopolitical aspects—areas more prevalent in global deepfake research. Comparatively, Taiwanese scholarship demonstrates a strong emphasis on technological and legal countermeasures rather than on societal impacts or public perception. Overall, the study highlights Taiwan’s increasing but technically focused academic engagement with deepfakes and emphasizes the need for expanded cross-disciplinary collaboration. Strengthening policy-oriented, ethical, and sociotechnical research will be essential for developing comprehensive national strategies to mitigate the multifaceted risks posed by deepfake technology.
Deepfake Artificial Intelligence Structural Topic Modeling (STM) Taiwan Academic Research Trends
The article was prepared within the scope of the project titled “Perception and Policy: Addressing Deepfake Threats to Democracy and Privacy in Taiwan” and is funded by Taiwan Foundation for Democracy (TFD).
Grant number: 1059B192301644
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Bölgesel Çalışmalar, Uzakdoğu Çalışmaları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | Grant number: 1059B192301644 |
| Gönderilme Tarihi | 6 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 2 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 2 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.59114/dasad.1797836 |
| IZ | https://izlik.org/JA63WE82NZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 16 |
Doğu Asya Araştırmaları Dergisi (DAAD), Türkiye’de disiplinler arası bakış ile Doğu ve Güneydoğu Asya araştırmaları alanlarında yapılan bilimsel çalışmaları bilim dünyasına ve kamuoyuna duyurmak maksadıyla yayımlanmaktadır. DAAD’da yayımlanacak bilimsel çalışmalarda, alanında bir boşluğu doldurmak, mevcut bilgilere yenilerini eklemek, yeni ve özgün bir bilgi ortaya koymak, daha önce yayımlanmış çalışmaları değerlendirmek veya onlara değişik bir bakış açısı getirmek, çeşitli eser ve şahsiyetleri tanıtmak amacıyla yazılmış olması gibi nitelikler aranır. DAAD, Ocak 2026 tarihinden itibaren Sürekli Yayın moduna geçmiş olup yayımlanan çalışmalar yılda iki sayı olarak derlenecektir. DAAD, Türkçe, İngilizce ve Çince makaleler ile yayımlanan uluslararası hakemli, bilimsel bir dergi olup hiçbir siyasi, ideolojik ve dini grup ya da kuruluş ile bağı bulunmamaktadır.
Doğu Asya Araştırmaları Dergisi (DAAD), sürekli yayın modunda sosyal bilimler alanında yılda iki kez (Bahar ve Güz) yayımlanır. Dergi, özellikle disiplinler arası yaklaşım ile Doğu ve Güneydoğu Asya’nın çeşitli sorunlarını konu edinen bilimsel çalışmalara yer verir. Dergide yayımlanacak makalelerin Doğu ve Güneydoğu Asya’daki ülke ve toplumların tarihî, kültürü, iktisadi hayatı, siyasal yaşamı; güvenlik ve dış politikası başta olmak üzere ülkeler, milletler ve etnik gruplar arası ilişkileri, güncel sorunları ile medeniyet tasavvurlarını ilmî bir bakış açısıyla ele alması beklenir. Dergide, Doğu ve Güneydoğu Asya’yla ilgili önemli eser ve kişileri tanıtıp değerlendiren yazılar ile önemli görülen çeviri yazılar da yayımlanabilir.
Makalelerin Dergide yayımlanabilmesi için, başka bir yerde yayımlanmamış olması ya da yayın için değerlendirme aşamasında bulunmaması gerekir. Herhangi bir kongre ya da bilgi şöleninde sunulan makalelerde kongre ya da bilgi şöleni adı, yeri ve tarihi belirtilmelidir. Bir araştırma kurumu ya da fonu tarafından desteklenen çalışmalarda, desteği sağlayan kuruluşun adı ve proje numarası verilmelidir.
Makalelerin Değerlendirilmesi
Aşağıda belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmış yazılar Dergipark sistemi üzerinden yüklenerek değerlendirmeye gönderilmelidir.
Gelen makale Yayın Kurulu tarafından ön incelemeye alınır. Ön incelemede makale, Dergi’nin yayın ilkeleri ve politikası ile önceliklerine uygunluğu, alana katkısı; ayrıca konu, yazım kuralları ve şekil açısından değerlendirilir. Bu yönleriyle uygun bulunan makaleler ilmî açıdan değerlendirilmek üzere, alanında eser ve çalışmalarıyla kabul görmüş iki hakeme gönderilir. Hiçbir şekilde hakemlere yazarın kimliği ile ilgili bilgi gönderilmediği gibi, yazarlara da hakem adı açıklanmaz. Hakem raporlarından biri olumlu, diğeri olumsuz olduğu takdirde makale, üçüncü bir hakeme gönderilebilir. Hakemler tarafından düzeltme istenen makaleler gerekli değişiklikler için yazarına geri gönderilir. Belirli bir süre içinde istenilen düzeltmelerin yapılması beklenir. En az iki olumlu rapor alamayan, düzeltilmesi için yazarına yeniden gönderilen ve belirlenen süre içinde düzeltmeleri yapılmayan makaleler yazarlarına bilgi verilerek yayım sürecinden elenir. İki hakemden “yayımlanabilir” değerlendirmesi alan makaleler yayım sırasına yerleştirilir. Yayına hazır yazılar yayımlanmak üzere sıraya konur. Hakem adları ve yazar adları karşılıklı olarak dergimizde mahfuzdur ve açıklanmaz. Hakem süreci olumlu tamamlanan her yazı yayımlanacaktır. Bu nedenle yazı sahiplerinin yazılarının akıbetini öğrenmek için ayrıca aramalarına gerek yoktur. Bütün süreçler Dergipark değerlendirme sistemi üzerinden yürütülecektir.
Yazıların bilimsel ve hukukî sorumluluğu yazarına aittir.
Yazım Dili
Dergi’nin yazım dili Türkiye Türkçesi, İngilizce ve Çincedir.
ETİK İLKELER
Doğu Asya Araştırmaları Dergisi (DAAD), yayın gönderen yazarlardan aşağıda belirtilen etik kurallara uymaları beklenmektedir.
- Dergiye gönderilen makaleler başka bir yerde yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır,
- Yazarlar makalelerinde kullandıkları tüm alıntılarına referans vermiş olmalıdır,
- Yazarlar makaleye bilimsel katkı verdiklerini garanti etmelidir,
- Yazarlar makalenin başka bir kişi ya da kurumun fikri mülkiyet haklarını ihlal etmediğini, intihal içermediğini ve kendi çalışmaları olduğunu garanti etmelidirler,
- Makalede adı geçen tüm yazarlar, gönderilen ve yayınlanan makaleler üzerinde eşit sorumluluğa sahiptir,
- Dergide yayınlanan yazılardaki görüşler derginin görüşleri değildir. Tüm sorumluluk yazarlara aittir.
- Dergideki tüm haklar saklıdır. Makaleler, derginin adı olmadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
- Derginin yazarlarına telif hakkı yoktur.
- Yazışmadan sorumlu yazar adı geçen tüm ortak yazarların yayına ve ortak yazar olarak adlandırılmaya razı olduğunu garanti etmelidir. Çalışmaya önemli bilimsel ve yazınsal katkı sağlayan tüm kişiler ortak yazar olarak adlandırılmalıdırlar,
- Yazarlar gerekli görülmesi halinde makalede yer alan veri setlerine ulaşımı sağlamalıdırlar,
YAYIN ÜCRETİ YOK
Makale gönderimi, makale incelemesi veya yayımı herhangi bir ücrete tabi değildir
TELİF VE YAYIN HAKLARI
Dergide yayınlanması kabul edilen ve yayınlanan yazıların yazılı ve elektronik ortamda tüm yayın hakları Doğu Asya Araştırmaları Dergisi’ne aittir.
Yayına kabul edilen makalenin yazışmadan sorumlu yazarı elektronik posta yoluyla aldığı elektronik lisans anlaşmasını tüm yazarlar adına imzalamaktadır.
Gizlilik Beyanı
Bu dergi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır.
Dergimizde makale kabullerinde ve yayımlarında herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
• Kaşgar'da doğdu. İlk ve Orta öğrenimini Kaşgar-Beşkirem’de (1984-1990), Üniversite öğrenimini Pekin’de Minzu University of China’nın Türkoloji bölümünde (1990-1995), Lisansüstü öğrenimini Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalında (1997-2003) tamamladı.
• 1995-1997 yıllarında Çin Milliyetler İşleri Bakanlığında Uzman olarak çalıştı. 2003-2014 yılları arasında Merkezi Milliyetler Üniversitesi (Minzu University of China) Etnoloji ve Sosyoloji Fakültesi Sosyoloji Bölümünde Yardımcı Doçent (2004-2006), Doçent (2006-2014) kadrolarında öğretim üyesi olarak çalıştı.
• Ekim 2008-Kasım 2009 Tarihinde Avusturalya University of Southern Queensland (USQ)’da misafir öğretim üyesi,
• Haziran-Eylül 2010 tarihinde Indiana Üniversitesi Merkezi Avrasya Araştırmaları bölümünde kısa dönem öğretim üyesi;
• Ocak 2011- Eylül 2015 tarihleri arasında Niğde Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde Yabancı Uyruklu Sözleşmeli öğretim üyesi olarak çalıştı.
• Eylül 2015-Ağustos 2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümünün Profesör kadrosunda,
• Ağustos 2018’den beri Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde kıdemli profesör olarak görev yapmaktadır.
• Ocak 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında Sheffield Üniversitesi (İngiltere) Doğu Asya Araştırmaları Okulunda misafir öğretim üyesi olarak akademik çalışmalarda bulundu.
• Araştırmalarını Sosyal-Kültürel Değişme; Kültür ve Azınlıklar Sosyolojisi, Çin Araştırmaları; Çin-Türk ilişkileri; Azınlık- Çoğunluk İlişkileri ve Doğu Türkistan araştırmaları alanlarında devam ettirmektedir. Son zamanlarda araştırmalarını Çin tarzı asimilasyon ve Çin yayılması, Uygur diasporası üzerine yoğunlaştırmıştır.
• Çince, İngilizce, Türkiye Türkçesi ve Uygur Türkçesi ile yayımlanmış 70’in üzerinde bilimsel makalesi ve 6 adet kitabı bulunmaktadır.
• Çeşitli ülkelerde 30’un üzerinde bilimsel sempozyum, kongrelere tebliğiyle katılmıştır.
• Çin, Türkiye, Avusturalya, ABD ve İtalya’da Çin’deki milliyetler, azınlıkların sosyal sorunlar, Çin Kültürü ile Uygur Türk toplumu ve kültürü üzerine 100’ün üzerinde konferans ve seminerler vermiştir.
• 2013 yılında Niğde Üniversitesinde Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezini kurmuş olup bu merkez bünyesinde Avrasya Araştırmaları Yüksek Lisans ve Doktora programı açarak yürütmüştür.
• Doğu Asya Araştırmaları Dergisi (DAAD) imtiyaz sahibi, genel yayın yönetmenidir.
• Çince (mükemmel), İngilizce (çok iyi) gibi yabancı dillerin yanında Uygur-Özbek Türkçeleri başta olmak üzere Doğu Türk şivelerine vakıftır.
İngilizce
1964 yılında Yarkent’te doğdu. İlk ve orta öğretimi Kayseri’de dereceyle bitirdi. 1986 yılında Marmara Üniversitesi Basın-Yayın Yüksek Okulu Radyo-Televizyon Bölümünden birincilikle mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalında (SBF) yüksek lisans, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalında (SBF) doktora yaptı. 2013’te de Uygulamalı İletişim alanında doçent oldu. 2022'de profesör unvanı aldı.
1985–1986 yılları arasında Yeşilçam’da çalıştı. 1987’de Prodüktörlük sınavını kazanarak TRT’de göreve başladı. Çeşitli drama, kültür ve kuşak programlarının yanı sıra birçok belgeselin yapım ve yönetmenliğini üstlendi. Hazırladığı belgesellerin önemli bir bölümünün metinlerini kaleme aldı. Avrupa Yayın Birliği (EBU), Akdeniz Ülkeleri Yayıncılar Birliği nezdinde yapılan çeşitli toplantılarda TRT’yi temsil etti. Ulusal ve uluslararası çeşitli film festivallerinde jüri üyeliği yaptı. TRT Azerbaycan Temsilcisi (2004-2007), TRT İstanbul Bölge Müdürü (2015-2918) ve TRT Kazakistan Temsilcisi (2018-2020) görevlerinde bulundu. 2011-2017 yılları arasında Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde mesleki dersler verdi.
Hazırladığı belgesellerle Türkiye Yazarlar Birliği “En İyi Belgesel” (2003), Türk Dünyası Hizmet Vakfı “Türk Dünyası Üstün Hizmet” (2003), “Samir Askerhanov” (2005) ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti “Yılın Belgeseli” (2008) ödülleri başta olmak üzere pek çok ödül, şilt ve plakete layık görüldü. Bakü Asya Üniversitesi tarafından Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine katkılarından dolayı fahri doktora unvanı verildi (2007).
Ulusal ve uluslararası çeşitli dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi, yurtiçi ve yurtdışında basılmış kitapları bulunmaktadır. İngilizcenin yanı sıra Uygur, Azerbaycan, Özbek, Kazak ve Kırım Tatar Türkçelerini bilmekte, Osmanlı ve Kiril alfabelerini okuyabilmektedir. Sürekli Basın Kartı sahibi ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Uluslararası Sinema Derneği, Türk Dünyası Kültür, Sanat ve Sinema Vakfı, Türkiye Spor Yazarları Derneği, Ekonomi Gazetecileri Derneği gibi meslek kuruluşlarının üyesi; evli ve üç çocuk babasıdır.
2022'de TRT'den emekli oldu. Şu anda İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Bölüm Başkanıdır.
Dr David Tobin is a Lecturer in East Asian Studies at the University of Sheffield. His research on identity and security in global politics focuses on China’s ethnic policy and Han-Uyghur relations, and has published in China Quarterly, Ethnic and Racial Studies, HAU Journal of Ethnographic Theory, Positions - Asia Critique, Oxford Bibliographies, and Inner Asia. His book with Cambridge University Press, Securing China's Northwest Frontier: Identity and Insecurity in Xinjiang, analyses the relationship between identity and security in Chinese policy-making and its impact on Han-Uyghur relations. He presented evidence at all three hearings of the Uyghur Tribunal on state violence and the classified document leak known as the “Xinjiang papers”. David’s current research on China’s new ethnic policy and genocide includes a new interdisciplinary project, “documenting Uyghur diaspora voices,” using film, image, and text to share life stories of Uyghurs separated from their families and homes.
Prof. Dr. Chong-Jin Oh is a distinguished academic and expert in Turkish and Central Asian studies. Born on 1974, in Seoul, Korea, he is currently a Full Professor at Hankuk University of Foreign Studies (HUFS), where he serves as the Chair of the Department of Turkish-Azerbaijani Studies and the Department of Turkish-Central Asia-Mongolian Studies at the Graduate School. Additionally, he holds professorial positions in the Graduate Schools of International Area Studies, International Relations, and Global Cultural Contents Studies at HUFS. Prof. Oh also serves as the Vice President of the Fulbright Korea Scholar Association.
Prof. Oh earned his Ph.D. in International Relations from Bilkent University in Ankara, Turkey, in December 2006. He also holds an M.A. in International Relations from Eastern Mediterranean University in Cyprus and a B.A. in Turkish Studies from Hankuk University of Foreign Studies.
Throughout his career, Prof. Oh has held several significant academic and administrative positions, including Director of the Critical Foreign Language Education Center at HUFS and Dean of External Development and Dean of the Office of International Affairs at HUFS. He was a Fulbright Scholar and Visiting Professor at the State University of New York, where he taught and conducted research in the Department of History.
An esteemed researcher, Prof. Oh has published extensively on topics related to the Turkic world, including Turkey's foreign policy, Central Asian politics, and the socio-cultural dynamics of Turkic communities. His work has appeared in numerous leading academic journals and he has authored several books on these subjects.
Prof. Oh is fluent in English and Turkish with intermediate proficiency in Azeri and Uzbek. His research interests include international relations, cultural studies, Turkish-Central Asia relations, Turkish foreign policy, East Asian politics, public diplomacy, and ethnic minority issues in Central Asia and the Turkic Republics.
A dedicated educator, Prof. Oh has taught a wide range of courses at both undergraduate and graduate levels, focusing on topics such as the geopolitics of the Middle East, identity politics in Turkey and Central Asia, and the socio-political changes in the Turkic world.
Prof. Dr. Chong-Jin Oh continues to be a leading figure in his field, contributing to the academic community through his research, teaching, and leadership roles at Hankuk University of Foreign Studies and beyond.
Dr. Mevlan Tanrikut is a scholar in the College of Social Science and Art at Sheffield Hallam University (UK), specializing in the connection between classical Chinese political philosophy and modern politics. His research critically examines how key traditional schools of thought, especially Legalism and Confucianism, influence current Chinese policymaking and International Relations frameworks. Dr. Tanrikut’s expertise expands to Chinese History and Uyghur studies, offering a multidisciplinary view on the development of political authority and statecraft in China.
Doğu Asya Araştırmaları Dergisi (DAAD) I 2021 I abdurresit.karluk@hbv.edu.tr I
Bu eser Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) International License.