TBMM Çalışmalarında Türkiye – Çin Halk Cumhuriyeti İlişkileri: 1999 – 2019
Öz
Türkiye– Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ilişkileri diplomatik olarak 1971 yılında kurulmuştur. Ancak tarihi geçmiş değerlendirildiğinde, Türk –Çinilişkileri Doğu Asya’da başlamış olan binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir. Genel olarak iki ülke arası ilişkiler düşük yoğunluklu bir seyir izlemiştir. Bu seyrin son yirmi yılı, Türkiye’nin yasama ve denetim faaliyetlerinin yürütüldüğü ve gündemin iktidar ve muhalefet milletvekilleri tarafından değerlendirildiği, Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri üzerinden analiz edilmiştir. Türkiye – Çin ilişkilerinin iki temel hatta ilerlediği görülmüştür. TBMM faaliyetlerinde, Doğu Türkistan ve dış ticaret özelinde ekonomi ana meseleler olmuştur. Bu bağlamda 1999 – 2019 tarihleri arasında yer alan 21., 22., 23., 24., 26. ve 27. TBMM dönemleri değerlendirilmiş, yasama ve denetim faaliyetlerinde Çin ile ilgili meselelerin görüşüldüğü tutanaklar incelenerek, önemli konuşma ve denetim çalışmaları örneklenmiş ayrıca bir söylem analizi yapılmıştır. Genel olarak Türk parlamenterlerin Çin’e yönelik olumsuz bir söylem geliştirdiği görülmüş ve bunun sebepleri analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ERGİN, M. (2011), Orhun Kitabeleri, Boğaziçi Yay., İstanbul.
- GÖKSEL, T., ÇINAR, Y., “12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri”, TEPAV Politika Notu, https://www.tepav.org.tr/upload/files/1308043628-1.12_Haziran_2011_Seciminde_Secim_Sisteminin_Parlamento_Yapisina_Etkileri.pdf adresinden 5 Mayıs 2019 tarihinde alınmıştır.
- KONDA (2018), “24 Haziran’18 Genel Milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Analizi”, KONDA Temmuz 2018 Barometresi, https://konda.com.tr/wp-content/uploads/2018/07/1807_KONDA_24HaziranSecimleriSandikAnalizi.pdf adresinden 7 Mayıs 2019 tarihinde alınmıştır.
- Milliyet (2009), “Erdoğan: Adeta Bir Soykırım”, 11 Temmuz 2009, http://www.milliyet.com.tr/-adeta-bir--font-color--red--soykirim--font--/dunya/haberdetay/11.07.2009/1116463/default.htm adresinden 15 Mayıs 2019 tarihinde alınmıştır.
- Oda TV (2019), “Çin Türkiye zirvesinde ilginç sözler”, 30 Mayıs 2019, https://odatv.com/cin-turkiye-zirvesinde-ilginc-sozler-30051918.html adresinden 3 Haziran 2019 tarihinde alınmıştır.
- ORAN, Baskın, (1971), “Birleşmiş Milletler’de Çin Sorunu: Dün ve Bugün”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 3, s. 19 – 35.
- SETA (2015), “Giriş”, 2015’te Türkiye, http://file.setav.org/Files/Pdf/20160107162718_2015te-turkiye.pdf adresinden 27 Mayıs 2019 tarihinde alınmıştır.
- TEMİZ, K. (2017), “Türkiye – Çin İlişkileri”, SETA Analiz, Sayı 196, s. 8 – 9.
- YÜKSEL, Okan, (2011), “12 Eylül 1980’den Günümüze Türkiye”, Politik Akademi, https://politikakademi.org/2011/09/12-eylul-1980den-gunumuze-turkiye/ adresinden 1 Haziran 2019 tarihinde alınmıştır.
- Meclis Tutanakları