Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi
Öz
Bu araştırmanın amacı, CNC torna tezgâhlarında kullanılan kesici takım geometrisinin yeniden tasarlanması yoluyla üretim performansında ve sürdürülebilir üretim göstergelerinde sağlanabilecek iyileştirmeleri incelemektir. Modern imalat süreçlerinde işlem sürelerinin azaltılması, kaynak kullanımının optimize edilmesi ve operasyonel verimliliğin artırılması sürdürülebilir üretim hedefleri açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda çalışma, kesici takım geometrisinde gerçekleştirilen tasarım değişikliklerinin talaş kaldırma davranışı, çevrim süresi, üretim hızı ve genel makine performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma için nicel ve deneysel bir yaklaşım benimsenmiş, CNC torna tezgâhında iki farklı kesici takım geometrisi karşılaştırılmıştır. İyileştirme öncesi ve sonrası elde edilen performans verileri sistematik olarak ölçülmüş, ilerleme hızı, kesme hızı, talaş kaldırma hızı, çevrim süresi ve üretim hızı gibi göstergeler üzerinden analiz edilmiştir. Her iki durumda da üç tekrar ölçümü gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ile öncesi-sonrası karşılaştırma analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yeni tasarlanan kesici uç geometrisinin operasyonel performans göstergelerinde belirgin iyileşmeler sağladığını göstermektedir. İyileştirme sonrası ilerleme hızında yaklaşık %25 artış, çevrim süresinde yaklaşık %25 azalma ve üretim hızında %36,4 oranında artış gözlenmiştir. Bu sonuçlar, kesici takım geometrisinin talaş kaldırma süreçleri ve üretim verimliliği üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışmada enerji tüketimi ve takım ömrü doğrudan ölçülmemiştir. Bu nedenle sürdürülebilirlik boyutuna ilişkin değerlendirmeler, çevrim süresi ve işlem süresi gibi süreç-zaman göstergelerindeki iyileşmelerin operasyonel enerji yoğunluğunu azaltma potansiyeli üzerinden dolaylı olarak ele alınmalıdır. Bulgular, kesici takım geometrisinin üretim süreçlerinde operasyonel verimliliği artırarak sürdürülebilir üretim hedeflerine katkı sağlayabilecek bir tasarım parametresi olduğunu göstermekte, ancak bu ilişkinin gelecekte doğrudan enerji ölçümleri ve takım aşınması analizleriyle doğrulanması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Kaynakça
- Creswell, J. W. ve Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
- Dhar, N. R., Ahmed, M. T. ve Islam, S. (2009). An experimental investigation on effect of minimum quantity lubrication in machining AISI 1040 steel. International Journal of Machine Tools and Manufacture, 49(10), 746–753. https://doi.org/10.1016/j.ijmachtools.2009.05.005
- Fang, N. ve Wu, Q. (2009). A comparative study on the cutting forces in high-speed machining of aluminum alloys. Journal of Manufacturing Science and Engineering, 131(4), 041012. https://doi.org/10.1115/1.3159044
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). SAGE Publications.
- Groover, M. P. (2016). Fundamentals of modern manufacturing: Materials, processes, and systems (6th ed.). Wiley.
- Gupta, M. K., Song, Q., Liu, Z. ve Mia, M. (2019). Tool wear mechanisms and sustainable lubrication strategies in machining of difficult-to-cut materials. Tribology International, 135, 105373. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2019.05.006
- Khan, A. M., Gupta, M. K. ve Raina, A. (2020). Sustainable machining: A review of recent progress and challenges. Journal of Cleaner Production, 257, 120558. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120558
- Montgomery, D. C. (2013). Design and analysis of experiments (8th ed.). Wiley.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makine Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Seyfullah Savaş
Bu kişi benim
0009-0003-9864-1155
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
18 Aralık 2025
Kabul Tarihi
8 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 1