Araştırma Makalesi

Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi

Cilt: 1 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, CNC torna tezgâhlarında kullanılan kesici takım geometrisinin yeniden tasarlanması yoluyla üretim performansında ve sürdürülebilir üretim göstergelerinde sağlanabilecek iyileştirmeleri incelemektir. Modern imalat süreçlerinde işlem sürelerinin azaltılması, kaynak kullanımının optimize edilmesi ve operasyonel verimliliğin artırılması sürdürülebilir üretim hedefleri açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda çalışma, kesici takım geometrisinde gerçekleştirilen tasarım değişikliklerinin talaş kaldırma davranışı, çevrim süresi, üretim hızı ve genel makine performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma için nicel ve deneysel bir yaklaşım benimsenmiş, CNC torna tezgâhında iki farklı kesici takım geometrisi karşılaştırılmıştır. İyileştirme öncesi ve sonrası elde edilen performans verileri sistematik olarak ölçülmüş, ilerleme hızı, kesme hızı, talaş kaldırma hızı, çevrim süresi ve üretim hızı gibi göstergeler üzerinden analiz edilmiştir. Her iki durumda da üç tekrar ölçümü gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ile öncesi-sonrası karşılaştırma analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yeni tasarlanan kesici uç geometrisinin operasyonel performans göstergelerinde belirgin iyileşmeler sağladığını göstermektedir. İyileştirme sonrası ilerleme hızında yaklaşık %25 artış, çevrim süresinde yaklaşık %25 azalma ve üretim hızında %36,4 oranında artış gözlenmiştir. Bu sonuçlar, kesici takım geometrisinin talaş kaldırma süreçleri ve üretim verimliliği üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışmada enerji tüketimi ve takım ömrü doğrudan ölçülmemiştir. Bu nedenle sürdürülebilirlik boyutuna ilişkin değerlendirmeler, çevrim süresi ve işlem süresi gibi süreç-zaman göstergelerindeki iyileşmelerin operasyonel enerji yoğunluğunu azaltma potansiyeli üzerinden dolaylı olarak ele alınmalıdır. Bulgular, kesici takım geometrisinin üretim süreçlerinde operasyonel verimliliği artırarak sürdürülebilir üretim hedeflerine katkı sağlayabilecek bir tasarım parametresi olduğunu göstermekte, ancak bu ilişkinin gelecekte doğrudan enerji ölçümleri ve takım aşınması analizleriyle doğrulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya fon tarafından desteklenmemiştir.

Proje Numarası

None

Etik Beyan

Araştırma etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer almaktadır.

Kaynakça

  1. Creswell, J. W. ve Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
  2. Dhar, N. R., Ahmed, M. T. ve Islam, S. (2009). An experimental investigation on effect of minimum quantity lubrication in machining AISI 1040 steel. International Journal of Machine Tools and Manufacture, 49(10), 746–753. https://doi.org/10.1016/j.ijmachtools.2009.05.005
  3. Fang, N. ve Wu, Q. (2009). A comparative study on the cutting forces in high-speed machining of aluminum alloys. Journal of Manufacturing Science and Engineering, 131(4), 041012. https://doi.org/10.1115/1.3159044
  4. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). SAGE Publications.
  5. Groover, M. P. (2016). Fundamentals of modern manufacturing: Materials, processes, and systems (6th ed.). Wiley.
  6. Gupta, M. K., Song, Q., Liu, Z. ve Mia, M. (2019). Tool wear mechanisms and sustainable lubrication strategies in machining of difficult-to-cut materials. Tribology International, 135, 105373. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2019.05.006
  7. Khan, A. M., Gupta, M. K. ve Raina, A. (2020). Sustainable machining: A review of recent progress and challenges. Journal of Cleaner Production, 257, 120558. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120558
  8. Montgomery, D. C. (2013). Design and analysis of experiments (8th ed.). Wiley.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

18 Aralık 2025

Kabul Tarihi

8 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Savaş, S., & Gümüş, T. B. (2026). Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-17. https://izlik.org/JA74NK26DZ
AMA
1.Savaş S, Gümüş TB. Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi. DASÇ. 2026;1(1):1-17. https://izlik.org/JA74NK26DZ
Chicago
Savaş, Seyfullah, ve Tuğbay Burçin Gümüş. 2026. “Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 (1): 1-17. https://izlik.org/JA74NK26DZ.
EndNote
Savaş S, Gümüş TB (01 Nisan 2026) Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 1 1–17.
IEEE
[1]S. Savaş ve T. B. Gümüş, “Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi”, DASÇ, c. 1, sy 1, ss. 1–17, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74NK26DZ
ISNAD
Savaş, Seyfullah - Gümüş, Tuğbay Burçin. “Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1/1 (01 Nisan 2026): 1-17. https://izlik.org/JA74NK26DZ.
JAMA
1.Savaş S, Gümüş TB. Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi. DASÇ. 2026;1:1–17.
MLA
Savaş, Seyfullah, ve Tuğbay Burçin Gümüş. “Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, c. 1, sy 1, Nisan 2026, ss. 1-17, https://izlik.org/JA74NK26DZ.
Vancouver
1.Seyfullah Savaş, Tuğbay Burçin Gümüş. Kesici Takım Tasarımında Optimizasyonun Sürdürülebilir Üretim Verimliliğine Etkisi. DASÇ [Internet]. 01 Nisan 2026;1(1):1-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74NK26DZ