Öğrenen Entegre Okul Modeli: ISO 14001–9001–45001 Uygulamalarının Okul Kültürü, Öğrenci Davranışı ve Sürdürülebilir Yönetim Üzerindeki Etkileri

Öz

Eğitim kurumları, mevzuata ilişkin gerekliliklerin, kalite geliştirme süreçlerinin, güvenlik bilincinin ve sürdürülebilirliğin bir araya geldiği ortamlar olarak giderek daha fazla değerlendirilmektedir. Bu araştırmada, ISO 14001 (Çevre Yönetimi), ISO 9001 (Kalite Yönetimi) ve ISO 45001 (İş Sağlığı ve Güvenliği) standartlarının bütünleşik biçimde uygulanmasının okul kültürü, öğrenci davranışları ve paydaş katılımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma, Türkiye’nin Düzce ilinde okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve özel eğitim kurumları dâhil olmak üzere farklı okul türlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, söz konusu standartları birbirinden bağımsız teknik gereklilikler olarak değil, kurumsal öğrenme yapısının birbiriyle ilişkili bileşenleri olarak ele alan Öğrenen Bütünleşik Okul Modeli (Learning Integrated School Model – LISM) kavramsal bir çerçeve olarak sunulmuştur. Araştırma, nitel durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Farklı uygulama deneyimlerini yansıtmak amacıyla maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak 10 okul yöneticisi ve 18 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri tematik içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; çift kodlama, katılımcı doğrulaması ve uzman geri bildirimleri yoluyla analiz sürecinin güvenirliği güçlendirilmiştir. Araştırma bulguları, bütünleşik yönetim sistemlerinin öğrencilerde çevre bilincine dayalı ve güvenlik odaklı davranış örüntülerinin gelişimine katkı sağladığını, öğretim süreçlerinde ise daha yansıtıcı bir planlama ve izleme anlayışını desteklediğini göstermektedir. Bu sistemlerin aynı zamanda okul çalışanları arasında iş birliğini ve ortak sorumluluk üstlenme anlayışını teşvik ettiği, sürdürülebilirlik temelli davranışların okulun etkisini aile ortamlarına taşıdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, dokümantasyon iş yükü, zaman kısıtlılıkları, kaynak yetersizlikleri ve katılım düzeylerindeki farklılıklar, söz konusu sistemlerin sürekliliğini etkileyen güçlükler olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, Öğrenen Bütünleşik Okul Modeli'nin çevre, kalite ve güvenlik uygulamalarını uyumlu hâle getirerek sürekli bir öğrenme döngüsü oluşturduğu ve böylece sürdürülebilirlik odaklı okul kültürünü güçlendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Daha etkili dijital dokümantasyon araçlarının geliştirilmesi, görev ve sorumluluklara dayalı mesleki gelişim olanaklarının genişletilmesi ve uygulama deneyimlerinin paylaşılmasına yönelik yapılandırılmış ağların oluşturulması, bütünleşme çabalarını güçlendirebilecek unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, bütünleşik yönetim sistemlerini eğitimsel dönüşüme katkı sağlayan yapılar olarak ele alan bir bakış açısı sunmakta ve hem uygulayıcılar hem de eğitim politikalarının geliştirilmesi açısından çıkarımlar ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• ISO 14001
• ıso 9001
• ISO 45001
• Bütünleşik Yönetim Sistemleri
• Öğrenen Bütünleşik Okul Modeli.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir ulusal veya uluslararası fon kuruluşu tarafından desteklenmemiştir. Araştırma, İl Millî Eğitim Müdürlüğünden alınan resmi izin doğrultusunda yürütülmüştür.

Etik Beyan

Bu çalışma için etik onay, 10 Eylül 2026 tarihinde Düzce Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan, 2026/484 sayılı karar ile alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmaya gönüllü olarak katılan okul yöneticilerine ve öğretmenlere, mesleki deneyimlerini içtenlikle paylaştıkları için teşekkür ederiz. Katkıları, çalışmanın yürütülmesi ve derinleştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Learning Integrated School Model: Impacts of ISO 14001–9001–45001 on School Culture, Student Behavior and Sustainable Educational Governance

Öz

Educational institutions are increasingly regarded as environments where regulatory expectations, quality development, safety awareness, and sustainability come together. This study investigates how the joint implementation of ISO 14001 (environmental management), ISO 9001 (quality management), and ISO 45001 (occupational health and safety) influences school culture, student behaviour, and stakeholder participation in different school settings in Düzce, Türkiye, including preschool, primary, lower secondary, and special education institutions. The Learning Integrated School Model (LISM) is introduced as a conceptual framework that interprets these standards as interconnected components of an organisational learning structure rather than separate technical requirements. The research was designed as a qualitative case study. Semi-structured interviews with 10 school administrators and 18 teachers were conducted through maximum variation sampling to reflect diverse implementation experiences. Interview data were analysed by thematic content analysis, and reliability was reinforced through dual coding, participant confirmation, and expert feedback. The findings suggest that integrated management systems contribute to environmentally aware and safety-oriented behavioural patterns among students and support more reflective planning and monitoring in instructional processes. They also encourage cooperation and shared ownership among staff, while sustainability-based behaviours extend the school’s influence into family environments. At the same time, documentation workload, time constraints, resource limitations, and differing levels of engagement present challenges that shape the continuity of these systems. It is concluded that the Learning Integrated School Model creates a continuous learning cycle by aligning environmental, quality, and safety practices, thereby reinforcing sustainability-oriented school culture. More effective digital documentation tools, expanded role-based professional development, and structured networks for sharing implementation experiences may strengthen integration efforts. The study offers a perspective that views integrated management systems as contributors to educational transformation, providing insights for both practitioners and policy development.

Anahtar Kelimeler

• ISO 14001
• ISO 9001
• ISO 45001
• Integrated Management Systems
• Learning Integrated School Model

Destekleyen Kurum

This study did not receive financial support from any national or international funding agency. The research was conducted with official permission obtained from the Provincial Directorate of National Education.

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Düzce University on 10 September 2026, under Decision No. 2026/484.

Teşekkür

The author(s) would like to thank the school administrators and teachers who voluntarily participated in this study and shared their professional experiences. Their contributions were invaluable to the research process.

Kaynakça

1. Barth, M., & Rieckmann, M. (2016). State of the art in research on higher education for sustainable development. In M. Barth, G. Michelsen, M. Rieckmann, & I. Thomas (Eds.), Routledge handbook of higher education for sustainable development (pp. 100–113). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315852249-10
2. Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
3. Hale, A. R., Guldenmund, F. W., van Loenhout, P. L. C. H., & Oh, J. I. H. (2010). Evaluating safety management and culture interventions to improve safety: Effective intervention strategies. Safety Science, 48(8), 1026–1035. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2009.05.006
4. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2019). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (4th ed.). SAGE Publications.
5. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). SAGE Publications.
6. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781529682571
7. Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. and updated ed.). Doubleday/Currency.
8. Tracy, S. J. (2020). Qualitative research methods: Collecting evidence, crafting analysis, communicating impact (2nd ed.). Wiley-Blackwell.

9. UNESCO. (2020). Education for sustainable development: A roadmap. https://doi.org/10.54675/YFRE1448
10. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.
11. Zeng, S. X., Tam, V. W. Y., & Le, K. N. (2010). Towards effectiveness of integrated management systems for enterprises. Engineering Economics, 21(2). https://doi.org/10.5755/j01.ee.21.2.11692