EN
TR
Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi
Öz
Deniz trafiğinin izlenmesi, güvenlik ve gözetim faaliyetleri ile otonom deniz sistemleri gibi uygulamalarda görüntü tabanlı nesne tespiti kritik bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, deniz yüzeyindeki araçların görüntü tabanlı olarak tespit edilmesi, karasal ortamlardaki nesne tespitine kıyasla daha zorlu bir problemdir. Su yüzeyinin sürekli hareketli yapısı, güneş ışığı yansımaları, dalga dokusu, atmosferik koşullardaki değişkenlik ve özellikle uzak mesafelerden elde edilen görüntülerde nesnelerin küçük boyutlarda görünmesi, nesne tespit performansını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu koşullar, deniz araçlarının güvenilir ve hassas bir şekilde tespit edilmesi ve sayılabilmesi için etkili görüntü tabanlı yöntemlere duyulan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışmada, deniz yüzeyinde bulunan küçük boyutlu deniz araçlarının tespiti ve sayımı amacıyla kontrollü ve karşılaştırmalı bir deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, derin öğrenme tabanlı nesne tespit yöntemlerinden biri olan YOLO (You Only Look Once) ailesinin güncel sürümleri YOLOv8, YOLOv9, YOLOv10 ve YOLOv11 ele alınmıştır. Geliştirilen yaklaşım, deniz trafiğinin daha etkin ve sistematik bir biçimde izlenmesine olanak sağlayarak gereksiz seyir faaliyetlerinin, yakıt tüketiminin ve operasyonel kaynak kullanımının azaltılmasına dolaylı katkı sunma potansiyeline sahiptir. Bunun yanı sıra, Otomatik Tanımlama Sistemini (AIS) tamamlayıcı nitelikte tasarlanan otomatik izleme altyapısı, denizcilik faaliyetlerinin çevresel etkilerinin sürekli olarak değerlendirilmesine imkân tanımakta ve sürdürülebilir deniz taşımacılığı uygulamalarının geliştirilmesini desteklemektedir. Deneysel sonuçlar, YOLO model sürümleri ilerledikçe nesne tespit performansında genel olarak artış eğilimi olduğunu göstermiştir. YOLOv8 modelinde yaklaşık %97 kesinlik ve %93 duyarlılık elde edilirken YOLOv11 modelinde bu değerler sırasıyla %98,4 ve %95,2 seviyesine ulaşmıştır. Benzer şekilde, mAP@0.5 değeri yaklaşık %98 seviyesinden %99 seviyesine yaklaşırken, mAP@0.5:0.95 değeri %93,5’ten %96,5’e yükselmiştir. Bununla birlikte, kutu kaybı (Box Loss), sınıflandırma kaybı (Classification Loss) ve DFL (Distribution Focal Loss) değerlerinde gözlenen azalma, modelin sınır kutusu konumlandırma hassasiyetinin ve eğitim sürecindeki kararlılığının geliştiğine işaret etmektedir. Karşılaştırmalı değerlendirme sonucunda YOLOv11, ele alınan performans metrikleri açısından en yüksek genel performansı sergileyen model olarak belirlenmiş ve nesne sayımı uygulamasında başarılı sonuçlar vermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Casas, E., Ramos, L., Bendek, E., & Rivas-Echeverria, F. (2024). YOLOv5 vs. YOLOv8: Performance benchmarking in wildfire and smoke detection scenarios. Journal of Image and Graphics, 12(2), 127-136. https://doi.org/10.18178/joig.12.2.127-136
- Chen, X., Wei, C., Xin, Z., Zhao, J., & Xian, J. (2023). Ship detection under low-visibility weather interference via an ensemble generative adversarial network. Journal of Marine Science and Engineering, 11(11), 2065. https://doi.org/10.3390/jmse11112065
- Dhivya, K., Venkatesan, M., Prabhavathy, P. (2025). Enhance YOLOV5 model to detect the ocean ships using real-time hyperspectral satellite image. In A. Kanhe, S. Balanethiram, P.-A. Hsiung, & D. N. K. Jayakody (Eds.), Advances in VLSI, signal processing and wireless communication Lecture Notes in Electrical Engineering, (pp. 121–137). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-96-1587-2_10
- Fefilatyev, S., Goldgof, D., Shreve, M., & Lembke, C. (2012). Detection and tracking of ships in open sea with rapidly moving buoy-mounted camera system. Ocean Engineering, 54, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.oceaneng.2012.06.028
- Han, W., Dong, X., Wang, G., Ding, Y., & Yang, A. (2025). Application and improvement of YOLO11 for brain tumor detection in medical images. Frontiers in Oncology, 15, 1643208. https://doi.org/10.3389/fonc.2025.1643208
- He, L., Zhou, Y., Liu, L., Cao, W., & Ma, J. (2025). Research on object detection and recognition in remote sensing images based on YOLOv11. Scientific Reports, 15, 14032. https://doi.org/10.1038/s41598-025-96314-x
- Hu, Z., Wu, W., Yang, Z., Zhao, Y., Xu, L., Kong, L., Chen, Y., Chen, L., & Liu, G. (2025). A cost-sensitive small vessel detection method for maritime remote sensing imagery. Remote Sensing, 17(14), 2471. https://doi.org/10.3390/rs17142471
- Jocher, G., Chaurasia, A., Qiu, J. (2023). Ultralytics YOLO (Version 8.0.0) [Computer software]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.7347926
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgi Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2026
Kabul Tarihi
13 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Benli, B., & Dinçer, Ş. E. (2026). Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, 1(2), 195-216. https://izlik.org/JA48DT35KF
AMA
1.Benli B, Dinçer ŞE. Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi. DASÇ. 2026;1(2):195-216. https://izlik.org/JA48DT35KF
Chicago
Benli, Burçe, ve Şerife Esra Dinçer. 2026. “Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 (2): 195-216. https://izlik.org/JA48DT35KF.
EndNote
Benli B, Dinçer ŞE (01 Ekim 2026) Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 2 195–216.
IEEE
[1]B. Benli ve Ş. E. Dinçer, “Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi”, DASÇ, c. 1, sy 2, ss. 195–216, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DT35KF
ISNAD
Benli, Burçe - Dinçer, Şerife Esra. “Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1/2 (01 Ekim 2026): 195-216. https://izlik.org/JA48DT35KF.
JAMA
1.Benli B, Dinçer ŞE. Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi. DASÇ. 2026;1:195–216.
MLA
Benli, Burçe, ve Şerife Esra Dinçer. “Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, c. 1, sy 2, Ekim 2026, ss. 195-16, https://izlik.org/JA48DT35KF.
Vancouver
1.Burçe Benli, Şerife Esra Dinçer. Deniz Aracı Tespiti ve Sayımı için YOLO Modellerinin Görüntü Tabanlı Karşılaştırmalı Analizi. DASÇ [Internet]. 01 Ekim 2026;1(2):195-216. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DT35KF