Araştırma Makalesi

Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi

Cilt: 1 Sayı: 2 30 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi

Öz

İklim değişikliği, kentlerin çevresel, sosyal ve ekonomik sistemleri üzerinde önemli etkiler oluşturarak yerel yönetimlerin iklim dirençliliğini artırmaya yönelik bütüncül planlama yaklaşımlarını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de farklı iklimsel ve coğrafi özelliklere sahip örnek kentlerde (İstanbul, İzmir, Antalya, Konya ve Erzurum Büyükşehir Belediyeleri) hazırlanan Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planlarını (SECAP) iklim dirençliliği perspektifinden karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu kapsamda çalışmada, yönlendirilmiş (dedüktif) içerik analizi yaklaşımı kullanılmış ve analiz, kod frekanslarıyla nicel olarak desteklenmiştir. Analiz, MAXQDA 2024 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Literatür taramaları ve IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6) temel alınarak geliştirilen kodlama çerçevesi kapsamında azaltım, uyum, risk ve yönetişim olmak üzere dört üst kod ve on yedi alt kod oluşturulmuş, seçilen SECAP belgeleri sistematik olarak kodlanmıştır. Bulgular, incelenen planlarda azaltım (%31,4) ve uyum (%30,7) temalarının en yüksek temsil düzeyine sahip olduğunu; yönetişim (%21,1) ve risk (%16,8) temalarının ise daha sınırlı ele alındığını göstermektedir. Alt kodlar düzeyinde sera gazı azaltımı, yenilenebilir enerji, doğa temelli çözümler ve mavi-yeşil altyapı uygulamaları öne çıkarken karbon yutakları, ekosistem hizmetleri ile finansman ve kaynaklar bileşenlerinin görece düşük düzeyde temsil edildiği belirlenmiştir. Bulgular sonucunda, iklim eylem planlarında risk değerlendirmesi, ekosistem temelli yaklaşımlar, finansman mekanizmaları ve yönetişim süreçlerinin daha bütüncül biçimde ele alınması gerektiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antalya Büyükşehir Belediyesi (ABB). (2022). Antalya sürdürülebilir enerji ve iklim eylem planı. https://www.antalya.bel.tr/Content/UserFiles/Files/YarinlardaBizVariz/Dokumanlar/2022/SECAP-SURDURULEBILIR-ENERJI-VE-IKLIM-EYLEM-PLANI-2022.pdf
  2. Aboagye, P. D., & Sharifi, A. (2024). Urban climate adaptation and mitigation action plans: A critical review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 189, 113886. https://doi.org/10.1016/j.rser.2023.113886
  3. Akram, M., Egbuna, C., Riaz, Z., Kaladhar, D. S., Elkhateeb, W. A., Swargiary, A., & Awuchi, C. G. (2021). Global research funding and development. IPS Interdisciplinary Journal of Biological Sciences, 1(1), 11-18. https://doi.org/10.54117/iijbs.v1i1.3
  4. Benedict, M. A., & McMahon, E. T. (2002). Green infrastructure: Smart conservation for the 21st century. Renewable Resources Journal, 20(3), 12-17.
  5. Bertoldi, P. (2018). Guidebook 'how to develop a sustainable energy and climate action plan (SECAP)'. Publication Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/58898
  6. Betsill, M., & Bulkeley, H. (2007). Looking back and thinking ahead: A decade of cities and climate change research. Local Environment, 12(5), 447-456. https://doi.org/10.1080/13549830701659683
  7. Demir, Y., & Konak, F. (2025). Sürdürülebilirlik raporlarında içerik analizi: gıda sektöründe yer alan işletmeler üzerine bir değerlendirme. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(2), 176-188. https://doi.org/10.47138/jeaa.1794077
  8. Delponte, I., Pittaluga, I., & Schenone, C. (2017). Monitoring and evaluation of sustainable energy action plan: Practice and perspective. Energy Policy, 100, 9-17. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2016.10.003

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İklim Değişikliği Etkileri ve Uyarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

2 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karacan Tekin, G. (2026). Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, 1(2), 104-123. https://izlik.org/JA38BX95ZL
AMA
1.Karacan Tekin G. Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi. DASÇ. 2026;1(2):104-123. https://izlik.org/JA38BX95ZL
Chicago
Karacan Tekin, Gizem. 2026. “Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 (2): 104-23. https://izlik.org/JA38BX95ZL.
EndNote
Karacan Tekin G (01 Ekim 2026) Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1 2 104–123.
IEEE
[1]G. Karacan Tekin, “Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi”, DASÇ, c. 1, sy 2, ss. 104–123, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38BX95ZL
ISNAD
Karacan Tekin, Gizem. “Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi 1/2 (01 Ekim 2026): 104-123. https://izlik.org/JA38BX95ZL.
JAMA
1.Karacan Tekin G. Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi. DASÇ. 2026;1:104–123.
MLA
Karacan Tekin, Gizem. “Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi”. Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, c. 1, sy 2, Ekim 2026, ss. 104-23, https://izlik.org/JA38BX95ZL.
Vancouver
1.Gizem Karacan Tekin. Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları Aracılığıyla İklim Dirençliliğinin Değerlendirilmesi: Türkiye’deki Beş Büyükşehir Belediyesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi. DASÇ [Internet]. 01 Ekim 2026;1(2):104-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38BX95ZL