Hakem Mahkemesi Kararlarında Adaların Deniz Alanlarının Sınırlandırılmasına Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Deniz hukuku, devletlerin varlığı kadar eski, aynı zamanda modern uluslararası hukukun önemli bir alanıdır. Her kıyı devletinin deniz alanları üzerindeki egemenliğinin sınırları, uluslararası hukuk tarafından cevaz verilen uluslararası andlaşmalar ve ulusal düzenlemeler ile belirlenmektedir. Bununla birlikte, deniz alanlarının sınırlandırılması konusunda uyuşmazlığa düşen devletler bakımından, uyuşmazlıkların barışçıl çözümü, coğrafi, siyasi, tarihsel, ekonomik bakımdan pek çok yönü haiz olan ve tarafların söz konusu çözümden tatmin olmama ihtimalini de içeren karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte, deniz unsurları üzerinde devletlerin egemenlik haklarının yeniden tanımlanması kadar, bunların deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına etkisi önem arz etmektedir. Bu konuda uyuşmazlığın tarafı devletlerin seçebilecekleri yargısal çözüm yollarından biri de tahkimdir. Deniz hukukuna ilişkin uluslararası teamül hukuku kurallarının kodifikasyonunda gelinen önemli bir aşamayı temsil eden 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin, devletlerin deniz ülkelerinin önemli iki parçası olan kıta sahanlığı ve MEB sınırlandırılmasına ilişkin temel hükümleri ve bu konudaki devlet uygulamaları, karşılıklı ya da yan yana kıyıları olan devletlerin deniz alanlarının belirlenmesinde söz konusu deniz alanında bulunan adaların sınırlandırmaya nasıl bir etkisinin olacağı konusunda açık değildir. Bu çalışmada, modern uyuşmazlıkların karmaşık yapısı dikkate alındığında yargısal çözüm bağlamında daha işlevsel olduğu iddia edilen hakem mahkemelerinin, devletlerarası deniz hukuku uyuşmazlıklarında adaların deniz sınırlarına etkisine ilişkin saptamaları değerlendirilecektir. Bu çerçevede hakem mahkemelerinin, muhtelif deniz hukuku uyuşmazlıklarda verdiği kararların ve sınırlamaya ilişkin saptamalarının, adaların deniz alanlarının sınırlandırılmasına etkisine ilişkin uluslararası hukuk kurallarının yorumunda başvurulacak önemli ilkeler içerdiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ada
• Deniz Sınırlandırması
• Tahkim
• Hakem Mahkemesi

Evaluation of the Effects of Islands on the Delimitation of Maritime Areas under the Arbitral Tribunal Decisions

Öz

Law of sea is a primary ancient discipline of international law as the existence of States. The limits of the sovereignty of States on maritime areas is identified by international agreements and national laws. Besides, peaceful settlement of disputes on maritime delimitation is a complex process which include geographical, political, historical and economic factors between disputed States. In this process, the effect of maritime features to delimitation is as important as redefinition of sovereignty rights of States on maritime features. Although 1982 United Nations Convention on Law of Sea has become a point being arrived at the end of the codification of customary rules of law of sea, its basic provisions related to the delimitation of exclusive economic zone and continental shelf and the states practices are not very clear about the certain effects of islands located on disputed area. In the present study, the findings of arbitral tribunals related to the effects of islands to maritime delimitation which are claimed to be more functional in comparison with other international judicial practices of the courts will be appreciated. In this frame, it is purported that the decisions and findings of arbitral tribunals related to various disputes on law of sea contain significant principles for interpretation of international rule of law on effects of islands on maritime delimitation.

Anahtar Kelimeler

• Island
• Maritime Delimitation
• Arbitration
• Arbitral Tribunal

Kaynakça

1. Jayewardene, H.W.: The Regime of Islands in International Law, Martinus Nijhoff Publishers, 1990.
2. Kuran, S.: Uluslararası Hukuk Temel Metinleri, II. Baskı, İstanbul 2011, s. 346.
3. Fietta, S. - Cleverly, R.: A Practitioner's Guide to Maritime Boundary Delimitation, Oxford, 2016.
4. Prescott, V. - Schofihet, C.: Maritime Political Boundaries of the World, 2. Edition, Brill – Nijhoff, 2004.
5. Carty, A.: “The South China Sea Disputes are not Yet Justiciable”, s. 23-51 in Wu, S. - Ashgate, K. Z. (ed.): Contemporary Issues in the South China Sea, 2016.
6. Oxman, B. H.: “The South China Sea Arbitration Award”, University of Miami International and Comparative Law Review, Vol. 24, 2017, s. 235.
7. Marian, C.: “A Revised Look at the Hanish-Islands Arbitration: The Dual Role of Diplomacy and Interstate Arbitration to Force Lasting Resolution of Military Conflicts”, Scandinavian Studies in Law, Vol. 63 – Arbitration, 2017, s. 245-259.
8. McRAE, D.M.: “Delimitation of the Continental Shelf between the United Kingdom and France: The Channel Arbitration”, The Canadian Yearbook of International Law, 1977, Vol. 15, s. 173-197.

9. Bowett, D. W.: “The Arbitration between the United Kingdom and France concerning the Continental Shelf Boundary in the English Channel and South-Western Approaches”, British Yearbook of International Law, Vol. 49, Issue 1, 1 January 1979, s. 1-29.
10. Bowett, D. W.: “The Dubai/Sharjah Boundary Arbitration of 1981”, British Yearbook of International Law, Vol. 65, Issue 1, 1979, s. 103-133.
11. French, D.: In the Matter of the South China Sea Arbitration: Republic of Philippines v People’s Republic of China, Arbitral Tribunal Constituted under Annex VII to the 1982 United Nations Law of the Sea Convention, Case No. 2013-19, Award of 12 July 2016, Environmental Law Review, 2017, Vol. 19(1), s. 52.
12. Livingstone, E.: “Tale of Two Islands: An Analysis of the Court of Arbitration’s Decision in the Canada-France Maritime Boundary Dispute”, Dalhausie Journal of Legal Studies, Vol. 3, 1994, s. 1-34.
13. Marston, G.: “St Pierre-Miquelon Arbitration: Canada-France Maritime Delimitation Award”, Marine Policy, May 1993, s. 155-170.
14. Politakis, G. P.: “The French-Canadian Arbitration Around St. Pierre and Miquelon: Unmasked Opportunism and the Triumph of the Unexpected”, International Journal of Marine and Coastal Law, Vol. 8, 1993, s. 105.
15. McLlarky, K. A.: “Guinea/Guinea-Bissau: Dispute Concerning Delimitation of the Maritime Boundary, February 14, 1985”, Maryland Journal of International Law, Volume 11, Issue 1, s. 93-109.
16. Briscoe, J. - Prows, P.: “The Role of Islands in the Generation of Boundaries at Sea”, in Schofield, C. H. – Lee, S. - Kwon, M. S. (ed.): The Limits of Maritime Jurisdiction, Brill Online, 2013, Chapter 3.
17. Blakeslee, M. R.: “The Distant Island Problem: The Arbitration on the Delimitation of the Maritime Zones Around The French Collectivite Territoriale of Saint Pierre and Miquelon”, Georgia Journal of International and Comparative Law, Vol. 21, s. 359-387.
18. Lathrop, O. G.: “Newfoundland and Labrador-Nova Scotia: The Latest International Maritime Boundary”, Ocean Development & International Law, Vol. 34, No: 1, 2003, s. 83.
19. Gauiter, P.: “Access to International Courts and Tribunals in Law of Sea Disputes”, in Liber Amicorum in Honour of a Modern Renaissance Man His Excellency Gudmundur Eiriksson, 2017, s. 165-193.
20. Akipek, S.: “Eritre-Yemen Hakem Kararı Işığında Kızıldeniz Adalarının Aidiyeti Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Yıl: 2000, Cilt: 49, s. 1-30.
21. Wu, S.: “Competing Claims over the South China Sea and the Way Forward: A Chinese Perspective on the Philippine-China Arbitration Case”, in Arbitration Concerning the South China Sea: Philippines versus China.
22. Talmon, S.: “The South China Sea Arbitration: Observations on the Award of 12 July 2016”, Bonn Research Papers on Public International Law, No. 14, 2018, para. 194-198.
23. Schoenbaum, T. J.: “The South China Sea Arbitration Decision: The Need for Clarification”, American Journal of International Law, Vol. 110, 2016, s. 290–295.
24. Bayıllıoğlu, U.: “Güney Çin Denizi Tahkiminde Hakemlik Mahkemesi’nin İnsanlığın Ortak Mirası ve Diğer Devletlerin Deniz Alanlarına Sağladığı Koruma: Ada Statüsünün Sınırlanması”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı: 130, 2017, s. 420-456.
25. Hughes, V.: “Nova Scotia-Newfoundland Dispute over Offshore Areas: The Delimitation Phase”, Canadian Yearbook of International Law, Vol. 40, 2003, s. 373-417.
26. Acer, Y.: “Ege Kıta Sahanlığı Sorunu ve Uluslararası Yargı Kararları”, Ege Kıta Sahanlığı ve İlişkili Sorunlar Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 14-15 Aralık, 2002, İstanbul, s. 60-77.
27. Affaire de la délimitation de la frontière maritime entre la Guinée et la Guinée-Bissau, Sentence du 14 février 1985, s. 149-196.
28. Arbitration between the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and the French Republic on the Delimitation of the Continental Shelf, Decisions of the Court of Arbitration dated 30 June 1977 and 14 March 1978, International Legal Materials, Vol. 18, No. 2 (March 1979), s. 397-494.
29. Arbitration between Newfoundland and Labrador and Nova Scotia Concerning Portions of the Limits of Their Offshore Areas, Award of the Tribunal (Second Phase), Ottawa, March 26, 2002.
30. Arbitration under Annex VII of United Nations Convention On The Law of The Sea, Republic of the Philippines v. People’s Republic of China, Permanent Court of Arbitration, Award of 12 July 2016.
31. Court of Arbitration for the Delimitation of Maritime Areas Between Canada and France (June 10, 1992), International Legal Materials, Vol. 31, No. 5 (September 1992), s. 1145-1219.
32. Case Concerning the Continental Shelf (Tunisia/Libyan Arab Jamahiriya), Judgment of 24 February 1982, https://www.icj-cij.org/en/case/63/judgments (et. 12/09/2018).
33. Delimitation of the Maritime Boundary in the Gulf of Maine Area, Judgment, I.C.J. Reports 1984, pp. 246, https://www.icj-cij.org/en/case/67/judgments (et. 11/10/2018).
34. Dubai/Sharjah Border Arbitration, Award (19 Oct. 1981), International Law Reports, Vol. 91, s. 543.
35. North Sea Continental Shelf, Judgment, I.C.J. Reports 1969, pp. 3, https://www.icj-cij.org/en/case/51/judgments (et. 11/10/2018).
36. Reports of International Arbitral Awards, Eritrea and Yemen, (Territorial Sovereignty and Scope of the Dispute), 9 October 1998, Vol. XXII s. 209-332; Second stage of the proceedings between Eritrea and Yemen (Maritime Delimitation), 17 December 1999, Vol. XXII.