Araştırma Makalesi

MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ

Cilt: 9 Sayı: 1 1 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ

Öz

Açık deniz balıkçılığı günümüz ulus-devletleri için ekonomik kaynaklar içerisinde önemli bir paya sahiptir. Endüstri Devrimi’nin hızla ilerlemesi ve teknolojik gelişmeler sayesinde açık denizlerde faaliyet gösteren gemilerin inşa edilmesi bu balıkçılık türünün hızla gelişmesine neden olmuştur. Uluslararası anlamda denizcilik üzerine herhangi bir hukuki metnin olmadığı dönemde birçok ülkenin kıyı şeritleri ve açık denizlerde özgürce yürüttüğü balıkçılık faaliyetleri 2. Dünya Savaşı sonrası kısıtlanmaya başlamıştır. Özellikle birçok ülkenin aşırı avlanması sonucu balık popülasyonunun giderek azalması ve çevre sorunlarının artması bu alandaki hukuki çalışmaları başlatmıştır. Bu kapsamda, çalışmada 1958 yılında Cenevre Deniz Hukuku Sözleşmeleri ve 1982 yılında Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin imzalanmasıyla önemli bir ilerleme kaydedilmiştir. Devletlerin münhasır ekonomik bölgelerinin sınırlandırılmasıyla yasa dışı balıkçılık faaliyetlerinin önlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda uluslararası hukuk alanında balıkçılık üzerine yapılan çalışmalar incelenerek, Norveç, Çin ve Japonya gibi önemli endüstriyel balıkçı ülkelerindeki uygulama ve pratikler incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma tarafımca DEHUKAM'ın yürütmüş olduğu Türkiye’nin Dünya Denizlerindeki Canlı Kaynaklar Üzerinde Hak ve Yetkilerinin Araştırılması Projesi için hazırlanmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenen ve Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) bünyesinde yürütülen 123K388 Numaralı proje kapsamında hazırlanmıştır. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Bernard L, ‘The Effect of Historic Fishing Rights in Maritime Boundaries Delimitation’ (2012) s.e.t. 5 Kasım 2025
  2. —— ‘The Right to Fish and International Law in the South China Sea’ (2016) 4(1) Journal of Political Risk
  3. Bickford T J, Holz H A and Vellucci F Jr, ‘Uncertain Waters: Thinking About China’s Emergence as a Maritime Power’ (CNA 2011) s.e.t. 18 Aralık 2025
  4. Bogstad B, ‘Jan Mayen—a New Spawning and Fishing Area for Atlantic Cod Gadus Morhua’ (2023) 46 Polar Biology 103
  5. Butt M J, Zulfiqar K, Chang Y-C and Iqtaish A M A, ‘Maritime Dispute Settlement Law towards Sustainable Fishery Governance: The Politics over Marine Spaces vs. Audacity of Applicable International Law’ (2022) 7(81) Fishes s.e.t. 30 Ekim 2025
  6. Caddy J F and Cochrane K L, ‘A Review of Fisheries Management Past and Present and Some Future Perspectives for the Third Millennium’ (2001) 44 Ocean & Coastal Management 653
  7. Chu X, ‘The Review of the Evolution, Deficiencies, and Future Outlook of China’s Pelagic Fisheries Management from 1985 to 2024’ (2024) 10(17) Heliyon e37009
  8. Cin T, ‘Devletlerarası Hukukta Balıkçılık’ (2006) 8(1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2026

Kabul Tarihi

24 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şahan, Ş. (2026). MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ. DEHUKAM Journal of the Sea and Maritime Law, 9(1), 409-481. https://doi.org/10.64199/dehukamder.1909660
AMA
1.Şahan Ş. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ. DEHUKAMDER. 2026;9(1):409-481. doi:10.64199/dehukamder.1909660
Chicago
Şahan, Şule. 2026. “MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ”. DEHUKAM Journal of the Sea and Maritime Law 9 (1): 409-81. https://doi.org/10.64199/dehukamder.1909660.
EndNote
Şahan Ş (01 Temmuz 2026) MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ. DEHUKAM Journal of the Sea and Maritime Law 9 1 409–481.
IEEE
[1]Ş. Şahan, “MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ”, DEHUKAMDER, c. 9, sy 1, ss. 409–481, Tem. 2026, doi: 10.64199/dehukamder.1909660.
ISNAD
Şahan, Şule. “MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ”. DEHUKAM Journal of the Sea and Maritime Law 9/1 (01 Temmuz 2026): 409-481. https://doi.org/10.64199/dehukamder.1909660.
JAMA
1.Şahan Ş. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ. DEHUKAMDER. 2026;9:409–481.
MLA
Şahan, Şule. “MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ”. DEHUKAM Journal of the Sea and Maritime Law, c. 9, sy 1, Temmuz 2026, ss. 409-81, doi:10.64199/dehukamder.1909660.
Vancouver
1.Şule Şahan. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANININ BALIKÇILIK REJİMLERİ ÜZERİNDEKİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ VE ÇEŞİTLİ ÖRNEKLEMLER: JAPONYA, ÇİN VE NORVEÇ. DEHUKAMDER. 01 Temmuz 2026;9(1):409-81. doi:10.64199/dehukamder.1909660