Araştırma Makalesi

Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı

Sayı: 24 19 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı

Öz

Dizel-elektrik lokomotifler, dünya genelinde elektrifikasyon altyapısı bulunmayan demiryolu hatlarında yük ve yolcu taşımacılığının temel unsuru olmaya devam etmektedir. Geleneksel dizel-elektrik lokomotiflerde kullanılan tek büyük dizel motorun kısmi yüklerde düşük verimle çalışması, aşırı yakıt tüketimi ve yüksek emisyon değerlerine neden olmaktadır. Bu çalışmada, tek büyük dizel motor yerine birden fazla küçük dizel motorun kullanıldığı çoklu motor (multi-engine) konfigürasyonlarının yakıt tüketimi ve emisyon azaltımı üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma kapsamında; jeneratör seti (genset) lokomotifleri, Bombardier TRAXX DE ME (Class 245) gibi ana hat çoklu motorlu lokomotifler ve hibrit dizel-elektrik sistemler detaylı olarak değerlendirilmiştir. Literatür taraması sonuçlarına göre, çoklu motor konfigürasyonları ile geleneksel tek motorlu lokomotiflere kıyasla %20-50 yakıt tasarrufu, NOx emisyonlarında %80, partikül madde (PM) emisyonlarında %90 ve sera gazı emisyonlarında %37'ye varan azaltımlar sağlanabilmektedir. Ayrıca, çoklu motor sistemlerinin bakım maliyetlerini düşürdüğü, operasyonel esnekliği artırdığı ve lokomotif kullanılabilirlik oranını yükselttiği belirlenmiştir. Ayrıca, çoklu motor konfigürasyonunun Türkiye demiryolu sektöründe uygulanabilirliği; TCDD dizel lokomotif filosunun mevcut durumu, TÜRASAŞ yerli üretim kapasitesi ve 2053 net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışma, enerji yönetim stratejilerinin optimizasyonu, hibrit sistemlerle entegrasyon potansiyeli ve gelecek nesil düşük emisyonlu lokomotif teknolojileri hakkında öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] EESI, "Electrification of U.S. Railways: Pie in the Sky, or Realistic Goal?", Environmental and Energy Study Institute, 2017.
  2. [2] Britannica, "Locomotive – Diesel, Electric, Hybrid", Encyclopedia Britannica, Updated 2024.
  3. [3] Federal Railroad Administration (FRA), "Locomotive Emissions Comparison Tool (LECT): Emissions Data Documentation", December 2023.
  4. [4] North Carolina State University, "Evaluation of Locomotive Emissions Reduction Strategies", NCDOT Project 2016-20, Final Report.
  5. [5] C. Marin, M. Radulescu, "Locomotive Diesel Engine Operation with Optimal Specific Fuel Consumption", Procedia Manufacturing, Vol. 46, pp. 270-277, 2020.
  6. [6] Union Pacific Railroad, "Low-Emissions Locomotive Technology Brings Unique Challenges", Inside Track, October 2021.
  7. [7] Union Pacific Railroad, "How Are Locomotives Getting More Fuel Efficient for the Railroad Industry?", UP Technology Report, 2022.
  8. [8] National Railway Equipment (NRE), "N-ViroMotive Product Line – Ultra-Low Emitting Locomotives", NRE Technical Documentation, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İçten Yanmalı Motorlar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

18 Şubat 2026

Kabul Tarihi

19 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 24

Kaynak Göster

APA
Aydın, K., & Pektaş, İ. (2026). Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı. Demiryolu Mühendisliği, 24. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1892069
AMA
1.Aydın K, Pektaş İ. Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı. Demiryolu Mühendisliği. 2026;(24). doi:10.47072/demiryolu.1892069
Chicago
Aydın, Kadir, ve İlhami Pektaş. 2026. “Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı”. Demiryolu Mühendisliği, sy 24. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1892069.
EndNote
Aydın K, Pektaş İ (01 Mart 2026) Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı. Demiryolu Mühendisliği 24
IEEE
[1]K. Aydın ve İ. Pektaş, “Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı”, Demiryolu Mühendisliği, sy 24, Mar. 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1892069.
ISNAD
Aydın, Kadir - Pektaş, İlhami. “Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı”. Demiryolu Mühendisliği. 24 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.47072/demiryolu.1892069.
JAMA
1.Aydın K, Pektaş İ. Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı. Demiryolu Mühendisliği. 2026. doi:10.47072/demiryolu.1892069.
MLA
Aydın, Kadir, ve İlhami Pektaş. “Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı”. Demiryolu Mühendisliği, sy 24, Mart 2026, doi:10.47072/demiryolu.1892069.
Vancouver
1.Kadir Aydın, İlhami Pektaş. Dizel-Elektrik Lokomotiflerde Çoklu Motor Konfigürasyonu ile Yakıt Tüketimi ve Emisyon Azaltımı. Demiryolu Mühendisliği. 01 Mart 2026;(24). doi:10.47072/demiryolu.1892069